Les 2 - Stalklimaat, vloeren en wanden

• newEditor
• Paard
• MBO
• Studiejaar 1

Stalklimaat, vloeren, wanden en plattegrond op schaal

Les 2

[e-mail]

Leerdoelen

• Je weet wat stalklimaat is

• Je kunt eisen noemen aan vloeren en wanden

• Je kunt deze theorie toepassen in jullie ontwerp

• Je maakt vandaag een plattegrond op schaal

• Je kunt starten met de maquette als de plattegrond klopt

Terugblik les 1

• Moodboard is af of bijna af

• Eerste schets is gemaakt

• Huisvestingsvorm is gekozen

• Vandaag maken we het ontwerp concreet!

Wat maakt een stal prettig (klimaat)?

Wat is stalklimaat?

• Temperatuur

• Luchtkwaliteit

• Luchtvochtigheid

• Luchtbeweging

• Licht

• Ventilatie

Stalklimaat is alles wat met de lucht en omgeving in de stal te maken heeft

Waarom is stalklimaat belangrijk?

• Houdt paarden gezond

• Belangrijk voor luchtwegen

• Belangrijk voor comfort

• Belangrijk voor welzijn

• Ook belangrijk voor de mens op stal

Temperatuur in de stal

• Comfortzone in rust: ongeveer -5 tot +25 °C

• Sportpaard: liefst 10–15 °C

• Veulen: liefst 15–20 °C

• Te warm of te koud kost energie

• Paard kan beter tegen constante kou dan schommelingen

Licht in de stal

• Helpt bij verzorging en veilig werken

• Invloed op winter- en zomervacht

• Invloed op cyclus van de merrie

• Te weinig licht kan gezondheidsproblemen geven

• Verlichting moet veilig hangen

• Richtlijn: minimaal 250 lux

Luchtkwaliteit

• Wordt ingeademd door paard én mens

• Bevat o.a. zuurstof, koolstofdioxide en waterdamp

• Ook ammoniak en stof kunnen aanwezig zijn

• Zure stallucht = te veel ammoniak

  • is een prikkelend gas dat de slijmvliezen in neus, keel en luchtpijp aantast; daardoor raken de luchtwegen geïrriteerd en kunnen ze vuil en ziektekiemen minder goed afvoeren.

  • Meten kan met een gasmeter/luchtbuisje

• Stof irriteert de luchtwegen

Waar komt slechte lucht vandaan?

• Mest en urine

• Ademhaling van paard en mens

• Haren en huidschilfers

• Strooisel en voer

• Slechte ventilatie

Luchtsnelheid

• Beetje luchtverplaatsing is nodig

• Zo blijft de lucht fris

• Te veel luchtverplaatsing = tocht

• Tocht ontstaat bij groot temperatuurverschil + hoge luchtsnelheid

Luchtvochtigheid

• Water(damp) in de lucht

• Richtlijn: 60% – 80%

• Wordt beïnvloed door buitenlucht

• Ook door ademhaling, staltemperatuur, drinkinstallatie en zweten

Wat gebeurt er als luchtvochtigheid niet goed is?

• Te hoog: paard raakt warmte moeilijker kwijt

• Te hoog: meer kans op ziektekiemen

• Te laag: droge slijmvliezen

• Te laag: meer kans op hoesten

Hoe regel je het stalklimaat?

• Door ventileren

• Door isoleren

Ventilatie

• Voert waterdamp af

• Voert warmte af

• Voert gassen af

• Brengt frisse lucht binnen

• Noodzakelijk in iedere paardenstal

Natuurlijke en mechanische ventilatie

• Natuurlijke ventilatie: deuren en buitenluiken open

• Frisse lucht komt vanzelf binnen

• Mechanische ventilatie: ventilatoren in wand of dak

• Bij paardenstallen meestal natuurlijke ventilatie

Isolatie

• Regelt temperatuur en luchtvochtigheid

• Liefst ongeveer 10–15 °C in de stal

• Minder condensvorming

• Minder waterdruppels op ramen en dak

Vloeren

• Niet glad

• Goed egaal

• Iets afhellend

• Veilig voor paard en mens

• Goed schoon te maken

Wanden

• Stevig

• Veilig

• Geen scherpe randen

• Praktisch in gebruik

• Moeten passen bij welzijn en veiligheid

• Denk ook aan frisse lucht

• Denk aan zicht en contact waar dat kan

• Denk aan praktisch werken op stal

Wat betekent dit voor jullie droomstal?

• Hoe komt frisse lucht binnen?

• Hoe voorkom je benauwdheid?

• Hoe voorkom je tocht?

• Welke vloer kies je?

• Hoe maak je de stal veilig en praktisch?

Wat gaan jullie vandaag doen?

• De definitieve plattegrond maken op A3

• Werken met schaal 0,5 cm = 1 meter

• Alle belangrijke onderdelen intekenen

• Rekening houden met stalklimaat

• Rekening houden met veiligheid

• Rekening houden met logisch werken

Volgorde van werken

• Buitenrand / terrein tekenen

• Hoofdgebouw(en) tekenen

• Stallen en voorzieningen intekenen

• Looppaden / uitloop / weide / paddock

• Namen en legenda erbij

• Controle door docent

• Start maquette

Checklist plattegrond

• Naam van het bedrijf

• Huisvestingsvorm

• Stallen

• Uitloop / paddock / weide

• Voeropslag

• Mestopslag

• Wasplaats

• Zadelkamer

• Rijbaan / longeercirkel / andere faciliteiten

• Logische looproutes

Je kunt hier weglaten wat niet voor elk bedrijf verplicht is, maar dit geeft houvast.

Schaal

• 0,5 cm = 1 meter

• 1 cm = 2 meter

• Werk netjes met liniaal

• Houd het ontwerp compact

• Alles moet op A3 passen

Aan het werk

• Werk rustig en precies

• Gebruik jullie moodboard als inspiratie

• Maak keuzes die passen bij welzijn

• Denk ook aan hygiëne en veiligheid

• Roep mij als jullie plattegrond klaar is

Voor de snelle groepjes,.... jullie kunnen na goedkeuring aan de slag met de maquette

Afsluiting

• Wat ging goed vandaag?

• Wat moeten jullie nog doen?

• Kunnen jullie volgende les direct door met bouwen?

• Welke keuze in jullie ontwerp is goed voor welzijn?