LessonUp_Extra_stof_3T_4T

2

minute

00

second

1 / 14
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 3,4

In deze les zitten 14 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

2

minute

00

second

START

3T & 4T – EXTRA STOF


3T: Je lichaam in getallen • Virussen

4T: Groei bij bomen en struiken • Symbiose


STARTVRAAG

Waar denk je dat je bij biologie allemaal moet kunnen rekenen?

👉 Bijvoorbeeld bij hartslag, ademhaling, groei, voeding en het verwerken van resultaten van een onderzoek.

3T UITLEG

3T – Je lichaam in getallen


LEERDOEL: Je kunt berekeningen uitvoeren met gegevens over het menselijk lichaam.


Bij biologie werk je vaak met metingen, tabellen, grafieken en onderzoeksgegevens.

Met die gegevens kun je berekeningen maken en een conclusie trekken.



VOORBEELD

Je hartslag is 72 slagen per minuut.

Hoeveel keer klopt je hart in één uur?

72 × 60 = 4320 keer

3T KENNISCHECK

3T – Rekenen met je lichaam


MEERKEUZE / KENNISCHECK


Iemand ademt in rust gemiddeld 15 keer per minuut.

Hoeveel ademhalingen zijn dat in één uur?


A. 75 B. 900 C. 1500 D. 3600





ANTWOORD: B – 900

15 × 60 = 900 ademhalingen.

3T UITLEG

3T – Virussen: bouw


Een virus is géén cel.


Een virus bestaat eenvoudig gezegd uit:

• erfelijk materiaal (DNA of RNA);

• een eiwitmantel eromheen.


Virussen hebben geen celkern, cytoplasma of organellen zoals gewone cellen.


BELANGRIJK

Een virus kan zichzelf niet zelfstandig voortplanten.

Daarvoor heeft het een gastheercel nodig.

3T UITLEG

3T – Voortplanting van een virus


1. Het virus komt bij een geschikte gastheercel.

2. Het erfelijk materiaal van het virus komt in de cel.

3. De gastheercel maakt nieuwe virusonderdelen.

4. Nieuwe virussen worden gevormd.

5. Deze virussen kunnen andere cellen besmetten.


ONTHOUD

Een virus gebruikt de cel van een ander organisme als een soort 'virusfabriek'.

3T KENNISCHECK

3T – Virusziekten


Voorbeelden van virusziekten:

• griep

• verkoudheid

• COVID-19

• mazelen

Antibiotica werken niet tegen virussen.

Antibiotica zijn bedoeld voor bepaalde bacteriële infecties.

KENNISCHECK

Waarom kan een virus zich buiten een levende cel niet zelfstandig voortplanten?





→ 3T: maak nu de vragen in het online lesboek.

Meld je even aan in de online methode 333856

ANTWOORD: Het heeft een gastheercel nodig om nieuwe virusonderdelen te maken.

4T UITLEG

4T – Groei bij bomen en struiken


LEERDOEL: Je kunt lengtegroei en diktegroei beschrijven.


Bomen en struiken zijn meerjarige planten.

Bij gunstige omstandigheden kunnen ze hun hele leven doorgroeien.


LENGTEGROEI

• Vooral aan de uiteinden van stengels en wortels.

• De plant wordt hoger en de wortels langer.


DIKTEGROEI

• Stam en takken worden steeds dikker.

• Door celdeling wordt nieuw weefsel gevormd.

4T OPEN VRAAG

4T – Jaarringen


Bij veel bomen ontstaat ieder jaar een nieuwe laag hout.

Daardoor ontstaan jaarringen.


• Aantal jaarringen → geeft informatie over de leeftijd.

• Brede jaarring → meestal gunstige groeiomstandigheden.

• Smalle jaarring → meestal minder gunstige omstandigheden.


OPEN VRAAG

Waarom kan een boom het ene jaar een bredere jaarring hebben dan het andere?




ANTWOORD: Door verschillen in bijvoorbeeld temperatuur, licht en water.


4T UITLEG

4T – Symbiose


Symbiose = organismen van verschillende soorten leven langdurig samen.


MUTUALISME +/+

Beide organismen hebben voordeel.


COMMENSALISME +/0

Eén heeft voordeel; de ander geen voordeel en geen nadeel.


PARASITISME +/−

Eén heeft voordeel; de ander heeft nadeel.

4T KENNISCHECK

4T – Mutualisme en commensalisme


MUTUALISME +/+

Voorbeeld: een bij krijgt nectar uit een bloem en bestuift de bloem.

→ Beide hebben voordeel.


COMMENSALISME +/0

Voorbeeld: een vogel maakt een nest in een boom.

→ De vogel heeft voordeel; de boom meestal geen voordeel of nadeel.


KENNISCHECK

Welke van deze twee vormen levert voordeel op voor beide organismen?



ANTWOORD: Mutualisme.

4T UITLEG

4T – Parasitisme


PARASITISME +/−

De parasiet heeft voordeel.

De gastheer heeft nadeel.


Voorbeelden:

• een teek op een mens;

• een lintworm in de darm;

• een vlo op een hond.


De parasiet gebruikt bijvoorbeeld bloed of voedingsstoffen van de gastheer.


DENKVRAAG

Waarom heeft een parasiet er meestal geen voordeel bij als de gastheer snel doodgaat?



ANTWOORD: De parasiet is voor voedsel of leefomgeving afhankelijk van de gastheer.

4T KENNISCHECK

4T – Welke vorm van symbiose?


KENNISCHECK


1. Een teek zuigt bloed bij een hond.

2. Een bij krijgt nectar en bestuift een bloem.

3. Een vogel maakt een nest in een boom zonder dat de boom daar last van heeft.





→ 4T: maak nu de vragen in het online lesboek. Meld je aan met code 782962

1. Parasitisme (+/−)


2. Mutualisme (+/+)


3. Commensalisme (+/0)

AFSLUITING

3T & 4T – Afsluiting


3T

Waarom heeft een virus een gastheercel nodig?



4T

Wat is het verschil tussen mutualisme en parasitisme?





KLAAR?

Controleer of je de vragen van de extra stof in het online lesboek hebt gemaakt.

Om zich te kunnen voortplanten.

Bij mutualisme hebben beide organismen voordeel (+/+).

Bij parasitisme heeft één voordeel en de ander nadeel (+/−).