"WW-spelling week 2"
Voltooid deelwoord
Leerdoelen
• “Ik weet wat de functie van het voltooid deelwoord is.”
• “Ik weet wat een hulpwerkwoord is.”
• “Ik kan het voltooid deelwoord herkennen.”
• “Ik kan het voltooid deelwoord foutloos vervoegen.”
De docent wond er geen doekjes om, toen de student de persoonsvormen in de zin niet kon vinden.
Wat is/zijn de persoonsvormen in deze zin?
De docent wond er geen doekjes om, toen de student de persoonsvormen in de zin niet kon vinden.
Wat is/zijn de persoonsvormen in deze zin?
De docent [...] er nu geen doekjes om, ... (winden)
Hoe spel je de persoonsvorm in dit zinsdeel? (tegenwoordige tijd)
De docent windt er nu geen doekjes om, ... (winden)
Hoe spel je de persoonsvorm in dit zinsdeel?
De student weet het antwoord niet, omdat hij nooit oplet.
Wat is/zijn de persoonsvormen in deze zin?
De student weet het antwoord niet, omdat hij nooit oplet.
Wat is/zijn de persoonsvormen in deze zin?
..., omdat hij vroeger nooit [...].
(opletten)
Hoe spel je de persoonsvorm in dit zinsdeel?
..., omdat hij vroeger nooit oplette.
(opletten)
Hoe spel je de persoonsvorm in dit zinsdeel?
De student schaamt zich dood.
Zet deze zin in de voltooid verleden tijd.
De student heeft zich dood geschaamd.
Zet deze zin in de voltooid verleden tijd.
Waarom schrijf je 'geschaamd' en niet 'geschaamt'?
Voltooid deelwoord: functie
Voltooid
Geeft aan dat een handeling is afgerond, voltooid of al gebeurd is.
Met hulpwerkwoorden hebben en zijn.
Bijv. "De brief is verstuurd."
Passief
Geeft aan dat het onderwerp de handeling ondergaat en niet zelf doet.
Met hulpwerkwoorden zijn en worden.
Bijv. "De brief wordt verstuurd."
Voltooid deelwoord: spelling
Stemhebbende medeklinkers: f, k, p, s, t, x, ch (c/h)
Dan een 't'
Gekocht, gepast, gefaxt
Niet-stemhebbende medeklinkers: b, d, g, j, l, m, n, q, r, v, w, z
Dan een 'd'
Gebeld, bereid, gevoerd
'T SeXy FoKSCHaaP
Als de stam (infinitief min -en) eindigt op een van bovenstaande klinkers, dan eindigt het voltooid deelwoord op een 't'.
Nog makkelijker: maak het langer
Als je een 'e' achter de stam of het voltooid deelwoord zet, dan hoor je in 99% van de gevallen of het gaat om een 't' of een 'd'.
bellen - belde - gebeld
passen - paste - gepast
Valkuil: is het wel een voltooid deelwoord
Voltooid deelwoorden zijn vaak te herkennen aan de prefix.
bijv: ge-, be-, ver-, ont-, of her-
Maar dat kan ook in de tegenwoordige tijd staan!!!!!!!
Jij vertelt mij een verhaal.
Jij hebt mij een verhaal verteld.
Er gebeurt iets.
Er is iets gebeurd.
Valkuil: v/f en s/z
Voltooid deelwoorden met een v/z in de stam (verven, reizen) veranderen deze in f/s in het voltooid deelwoord. Maar je blijft de v/z gebruiken om te bepalen of er een t of d komt aan het einde van het voltooid deelwoord.
Verven - verv - geverfd
(De 'f' zit in 't fokschaap, dus je verwacht een 't', maar de stam is 'verv', en dat eindigt op een 'v', dus een d)
reizen - reiz - gereis
beleven - belev - beleefd
De docent is door de studenten ...
(ontvoeren)
ontvoert
ontvoerd
De student ... de docent.
(ontvoeren)
ontvoert
ontvoerd
De docent is naar een veilige omgeving ...
(verhuizen)
verhuist
verhuisd
De docent ... naar een veilige omgeving.
(verhuizen)
verhuist
verhuisd
Opdrachten
Opdracht: uit het boek ‘Vlekkeloos Nederlands’.
Oefeningen 12, 13 en 14 (blz 28 t/m 29).
Verdiepingsopdracht: maak een kahoot.
Maak een Kahoot over de spelling van het voltooid deelwoord en de persoonsvorm (tegenwoordige en verleden tijd), infinitief, gebiedende wijs, en aanvoegende wijs. De Kahoot moet uit minimaal 10 vragen bestaan.
Werkwoordspelling is (tot nu toe) geen probleem.
Betogen
Leerdoelen
“Ik kan mijn argumenten in een volgorde zetten die ‘het geheel sterker maakt dan de som der delen’.”
“Ik kan mijn betoog op een aantrekkelijke wijze inleiden, zodat de toehoorders geboeid zullen zijn.”
“Ik kan mijn betoog dusdanig afsluiten dat de toehoorders mijn argumentatie goed zullen blijven onthouden.”
Oefening AUB: werk in twee- of drietallen, bedenk een argument, uitleg en voorbeeld bij de stelling
"In Nederlands moet de dienstplicht weer worden ingevoerd"
AI maakt mijn toekomstige beroep 'content creator' overbodig.
3 argumenten in AUB
Volgorde van de argumenten:
De "Sterk-Zwakk-Sterk" Methode (Aanbevolen)
Begin met je op één na sterkste argument: Dit pakt direct de aandacht.
Plaats de zwakkere of ondersteunende argumenten in het midden: Deze worden minder onthouden.
Eindig met je allersterkste argument: Dit zorgt ervoor dat de lezer met een overtuigd gevoel eindigt.
Opdracht
Tw ee argumenten:bedenk nog twee argumenten die sterk zijn en uitgewerkt zijn met een “aub-tje” en verzamel je drie argumenten in een document.
Wissel uit: schrijf alle drie argumenten met bijbehorend “aub-tje” op een (groot) geeltje. De docent deelt de geeltjes uit. Werk met je buurman en vraag welk argument het sterkste is, welke redelijk en welk argument het slechtste is.
Opdracht
Schrijf je betoog uit.
Inleiding: hierin stel je jezelf voor, wat je komt vertellen (onderwerp) en wat de stelling is ten aanzien van dat onderwerp (hoofdgedachte). Je kunt vast een vooruitblik geven over wat je gaat vertellenn.
Kern: de drie argumenten met uitgebreide AUB in de juiste volgorde.
Slot: hierin herhaal je kort je sterkste argument en komt tot de conclusie: jouw mening (voor of tegen) ten aanzien van de stelling
Verdiepingsopdracht: anekdote
Schrijf voor de inleiding van je betoog een anekdote.
Eén van de manieren om een betoog te openen, is een anekdote. Een anekdote is een kort, grappig en vaak persoonlijk (waargebeurd) verhaal dat wordt gebruikt om een punt te illustreren.