PP MH EN HV P 3+4

• newEditor
• Levensbeschouwing
• Middelbare school
• mavo, havo
• Leerjaar 1

Hoi klas!

Ga rustig zitten op je (vaste) plek. Pak je schrift + pen.

Wat we gaan doen deze les:

5 min Start

10 min Uitleg begrip geluk

10 min Opdracht

10 min Tekst lezen

5 min Bespreken

Doel van vandaag: je kan enkele dingen noemen die nodig zijn voor geluk

Pak vast een schrift en pen erbij

Ik wil gewoon gelukkig zijn......

Terugblik op alles wat we hebben gedaan:

Jodendom, christendom, islam, hindoeïsme, boeddhisme, film Life of Pi, verschil religie/godsdienst/spiritualiteit, nieuwe spiritualiteit, natuurreligies, mindfulness, levensvragen versus gewone vragen, interview levensvraag, film Into the Wild

Levensvragen:

Wat is de zin van het leven?

Wat maakt een mens gelukkig?

Wat is belangrijker: vriendschap of geld?

Wat is liefde?

Wat is een wonder?

Wat maakt iemand een goed mens?

Wat gebeurt er naar de dood?

Waar komen wij vandaan?

Waarom is er lijden en kwaad?

Die interviews die jullie hebben gedaan met een volwassene over een levensvraag leverde hele mooie antwoorden op.

We gaan sommige van die levensvragen nog wat verder verkennen. Sommige thema's gaan we verder uitdiepen.

Deze les gaan we inzoomen op het thema geluk.

Heel veel van jullie interviewden een van je ouders over de vraag: wat maakt een mens gelukkig?

Dat is een hele lastige vraag.

We leren eigenlijk nooit iets over hoe we gelukkig kunnen worden. Terwijl de meesten op de vraag wat wil je later als je groot bent, zullen antwoorden:

Ik wil gewoon gelukkig zijn......

Jullie voeren binnenkort allemaal een gesprekje met jullie mentor.

En in dat gesprek moet je een vraag beantwoorden over later; namelijk of je al een idee hebt wat je later zou willen worden.

5 voorwaarden voor geluk:

1. Eerste levensbehoeften (bed, bad, brood)

2. Gezondheid(szorg)

3. Goede relaties met anderen

4. Veiligheid

5. Jezelf kunnen zijn

Maar hoe wordt je dan gelukkig?

Wat is er voor nodig?

Er is onderzocht dat een aantal dingen erg belangrijk zijn om je gelukkig te voelen.

Of eigenlijk: noodzakelijk. Dat noem je voorwaarden. En daar zijn er 5 van.

Om je gelukkig te voelen moet je....

Maar er zijn nog veel meer dingen belangrijk voor geluk. En we gaan eens kijken wat JIJ heel belangrijk vind voor JOUW geluk.

Opdrachtje: Neem het lijstje over in je schrift. Geef met punten aan hoe belangrijk jij iets vindt voor jouw geluk. Als je 0 punten geeft, betekent dat totaal onbelangrijk. Vijf punten betekent super belangrijk.

1. Je hobby

2. Hoeveel zakgeld

3. Lekker lang uitslapen

4. Je gezondheid

5. Sociale media

6. Series kijken op TV

7. Sfeer op school, in de klas

8. Je vrienden/vriendinnen

9. Je rapportcijfers

10. Bidden

11. Eten en drinken

12. Vrijheid: zelf kunnen kiezen

13. Muziek luisteren

14. Dansen

15. Je ouders, opa en oma

16. Je kleding en accessoires

17. Privacy op je kamer

18. Je hond/kat/vis/...

19. Vakantie

20. ____________ (zelf invullen)

5

minute

00

second

add30s

Wat is jouw top 3 ?

3

minute

00

second

add30s

Waar hebben mensen spijt van op hun sterfbed?

Stap 1. Lees in stilte het artikel via de link in Magister -> Huiswerk

Klaar met lezen? IPad dicht en volg stap 2:
Stap 2. Schrijf in stilte op in je schrift: 1 ding dat jou opvalt uit de tekst.

Om te onderzoeken wat mensen het meest gelukkig maakt, zou je ook kunnen kijken naar waar mensen spijt van hebben op hun sterfbed. En wat ze dus EIGENLIJK meer hadden willen doen toen ze de tijd nog hadden. Wat ze dus EIGENLIJK misschien een leuker leven hadden gegeven.

Spijt op je sterfbed: 5x waar stervende mensen spijt van - BEAM

Stap 2. Schrijf in stilte op in je schrift: 1 ding dat jou opvalt uit de tekst.

Hoi klas!

Ga rustig op je (vaste) plek zitten.

Wat we gaan doen deze les:

5 min Start

10 min Vraag + terugblik

10 min Uitleg

15 min Filmpje

Ik wil jullie graag een verhaal vertellen.

In 2022 werkte ik bij Humanitas Rotterdam.

Werkte in een noodopvang voor slachtoffers mensenhandel en geweld vanwege lhbti achtergrond.

Libanese vrouw ontmoet die in de noodopvang was beland. Ik moest haar gaan helpen met IND zaken, rondkomen, aan een baantje helpen.

Middenin traject IND. Zouden gaan bepalen of ze mocht blijven of niet -> verblijfsvergunning.

Samen naar Ter Apel.

Van de 147 landen staan wij op 5.

Waarom denk je?

Geluk

Vorige week hebben we het gehad over geluk.

We hebben toen ook gezien dat er een aantal dingen nodig zijn voor geluk.

5 voorwaarden voor geluk:

1. Eerste levensbehoeften (bed, bad, brood)

2. Gezondheid(szorg)

3. Goede relaties met anderen

4. Veiligheid

5. Jezelf kunnen zijn

Er is onderzocht dat een aantal dingen erg belangrijk zijn om je gelukkig te voelen.

Of eigenlijk: noodzakelijk. Dat noem je voorwaarden. En daar zijn er 5 van.

Om je gelukkig te voelen moet je....

Veiligheid (in het groot):

• in de wereld

• je eigen land

Veiligheid (in het klein):

• je dagelijkse omgeving

• thuis, school, familie, sportvereniging

Veiligheid

Veiligheid ontzettend belangrijk voor geluk.

Is de vierde basisvoorwaarde.

Kun je gelukkig zijn als het onveilig is in je eigen land? Als er zoals in Iran bommen worden gegooid?

Als je zoals in Rusland wordt opgepakt omdat je een verkeerde mening hebt.

Kun je gelukkig zijn als je niet je eigen vriend of vriendin mag kiezen?

Als je het gevoel hebt ongewenst te zijn? Niet welkom bent op een school omdat je geen christen bent?

Stelling: de meeste asielzoekers zijn gelukzoekers

Eens? Ga staan. Oneens? Blijf zitten.

Veel mensen zeggen:

Asielzoekers zijn gelukzoekers.

Daarom komen ze naar ons land.

Niet alleen omdat het in hun land onveilig is.

Ze zoeken betere omstandigheden, zoals goede banen, meer geld, een land waarin er meer welvaart heerst.

Is dat slecht?
Waarom?

Zoekt iedereen niet geluk?

Schrijf voor jezelf op:

Wat vind jij van mensen die naar Nederland komen?

Wat vind je van gelukzoekers?

Met wie of wat ben je het eens of oneens?

Hoi klas!

Ga rustig op je (vaste) plek zitten. Pak vast schrift + pen!

Wat we gaan doen deze les:

5 min Start

10 min Terugblik + uitleg

10 min Opdracht 1

10 min Opdracht 2

5 min Filmpje

Doel vandaag: aan het einde van deze les weet je wat mensenrechten zijn

We hebben het gehad over het thema geluk. We hebben ons afgevraagd wat er nodig is om je gelukkig te voelen, wat jullie belangrijk vinden voor je eigen geluk.

We hebben gezien wat er gebeurd als er niet aan de voorwaarden kan worden voldaan, zoals veiligheid of eerste levensbehoeften, namelijk dakloos/vluchteling.

Geluk

Vorige week hebben we het gehad over geluk.

We hebben toen ook gezien dat er een aantal dingen nodig zijn voor geluk.

Van de 147 landen staan wij op 5.

Het gaat dus redelijk goed met ons in NL.

5 dingen die nodig zijn voor geluk:

1. Eerste levensbehoeften (bed, bad, brood)

2. Gezondheid(szorg)

3. Goede relaties met anderen

4. Veiligheid

5. Jezelf kunnen zijn

Dus we komen aan deze 5 redelijk makkelijk.

Maar....

Tweede Wereldoorlog (1939-1945)

Nog geen 100 jaar geleden!

Maar er was een tijd dat dit niet zo was.

Het ging toen zo slecht met de wereld. Vrijheden en rechten werden van mensen afgenomen.

1948: Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM)

193 VN landen hebben 30 punten opgesteld waar elk mens recht op heeft.

tm 1.40

De 30 rechten volgens UVRM:

Opdracht 1:

Als ik één mensenrecht in de wereld beter zou willen beschermen, dan is dat…(nr.) omdat...

2

minute

00

second

add30s

1948: Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM)

193 VN landen die 30 punten hebben opgesteld waar elk mens recht op heeft.

Overal ter wereld worden mensenrechten geschonden.

Dat betekent: iemand wordt een recht afgenomen.

Kijk maar eens naar de volgende voorbeelden en maak de opdracht.

Opdracht 2:

Welk mensenrecht wordt hier geschonden?

Verbind ze met elkaar.

30

second

add30s

Recht op onderwijs

Recht om te trouwen met wie je wilt

Iedereen heeft het recht om mee te doen aan verkiezingen

Recht op uit te komen voor je mening

Een journalist wordt gevangen gezet omdat hij kritiek heeft op de regering

Een man mag niet met een andere man trouwen

Een kind moet blijven werken en mag niet naar school

Een vrouw mag niet meedoen tijdens Tweede Kamer verkiezingen

Voorbeelden 1 tot en met 4 zijn waargebeurd

1. In Rusland is journalist Navalny gevangen gezet en vermoord

2. Tot 2001 was homohuwelijk verboden in Nederland

3. In Bangladesh is er nog steeds kinderarbeid

4. In Nederland kunnen SGP vrouwen niet de politiek in

Stelling: Vrouwen moeten dezelfde rechten hebben als mannen

Oneens?

Eens?

Waarom?

Hoi klas!

Ga rustig op je (vaste) plek zitten.

Wat we gaan doen deze les:

5 min Start

10 min Filmpje + terugblik

10 min Uitleg vrouwenrechten

20 min Tekenopdracht

1948: Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM)

193 VN landen die 30 punten hebben opgesteld waar elk mens recht op heeft.

De 30 rechten van de mens, vastgelegd in de UVRM

Hoe zit het met vrouwenrechten?

&

Waarom werd daar op een dag als 8 maart zo hard voor gestreden?

Omdat rechten van vrouwen jarenlang werden geschonden........

Een paar voorbeelden......

Voorbeeld 1

Tot het jaar 1956 werd een vrouw als handelingsonbekwaam bestempeld zodra ze ging trouwen.

Dat betekent:

Ze mocht bijv. geen bankrekening of bedrijf openen & geen bezit hebben zonder toestemming van een man.

Voorbeeld 2

Tot 1871 mochten vrouwen niet studeren.

Aletta Jacobs was de eerste vrouw die mocht studeren en een universitaire studie afrond.

Voorbeeld 3

Tot de komst van de anticonceptiepil in 1957 kon de vrouw niet zelf beslissen of zij kinderen wilde of niet.

Tot 1957 was er dus geen echte keuzevrijheid wat betreft kinderwens.

Laatste voorbeeld

Tot diep in de jaren 90 mocht je als vrouw geen broeken dragen. In Frankrijk was het zelfs officieel verboden (je moest toestemming vragen van de politie).

Belangrijke vrouwenrechten waar tegenwoordig om gestreden wordt:

1. Bescherming tegen (seksueel) geweld

2. Baas in eigen buik (recht op anticonceptiepil en veilige abortus)

3. Gelijke kansen en beloning op werk

Toegang tot anticonceptie en veilige abortus

Elke acht dagen een vrouw vermoord in NL

Gelijke lonen, want mannen verdienen meer voor hetzelfde werk

1. Bescherming tegen (seksueel) geweld (veiligheid vrouwen)

2. Gelijke kansen en beloning op werk (bijv. gelijke lonen)

3. Vrijheid van meningsuiting

4. Je eigen godsdienst of overtuiging kiezen en daarnaar leven (vrijheid van godsdienst)

Opdracht:

Stap 1. Kies één van onderstaande rechten en maak een protestbord/fictieve Instagram post. Stap 2. Leg uit waarom jij dit recht belangrijk vind. Stap 3. Bedenk een leuke hashtag of slogan!

Tijd: 30 minuten

Hoe: Groepjes van 2

Hoi klas!

Ga rustig op je (vaste) plek zitten.

Wat we gaan doen deze les:

5 min Start

5 min Korte terugblik

30 min Verder met de tekenopdracht :)

1948: Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM)

193 VN landen die 30 punten hebben opgesteld waar elk mens recht op heeft.

Belangrijke vrouwenrechten waar tegenwoordig om gestreden wordt:

1. Bescherming tegen (seksueel) geweld

2. Baas in eigen buik (recht op anticonceptiepil en veilige abortus)

3. Gelijke kansen en beloning op werk

Toegang tot anticonceptie en veilige abortus

Elke acht dagen een vrouw vermoord in NL

Gelijke lonen, want mannen verdienen meer voor hetzelfde werk

1. Bescherming tegen (seksueel) geweld (veiligheid vrouwen)

2. Gelijke kansen en beloning op werk (bijv. gelijke lonen)

3. Vrijheid van meningsuiting

4. Je eigen godsdienst of overtuiging kiezen en daarnaar leven (vrijheid van godsdienst)

Opdracht:

Stap 1. Kies één van onderstaande rechten en maak een protestbord/fictieve Instagram post. Stap 2. Leg uit waarom jij dit recht belangrijk vind. Stap 3. Bedenk een leuke hashtag of slogan!

Tijd: 30 minuten

Hoe: Groepjes van 2

Jullie hebben vast allemaal gezien, dat we vrijdag een dagje vrij zijn!

Vrijdag zijn we vrij vanwege Goede Vrijdag. En we hebben in de lessen over het christendom al gezien dat Jezus op die dag werd gekruisigd.

Eigenlijk is dit een vreselijke dag, en een afgrijselijke gebeurtenis he..... De donderdag voor Goede Vrijdag wordt Jezus verraden door Judas. Vervolgens slaan ze spijkers door Jezus zijn handen en voeten, wordt met een zweep geslagen.

Maar waarom noemen we deze gebeurtenis dan toch 'goed'?

Omdat Jezus volgens de verhalen niet zomaar aan het kruis is gestorven. De christenen geloven dat hij zichzelf heeft opgeofferd voor onze zonden, en hij heeft ons daarmee allemaal verlost. En daarmee werd onze relatie met God hersteld. Later met Pasen, staat hij op, wat ook meteen het bewijs was dat hij God was.

Nou goed... Even een herhaling van een van de belangrijkste feestdagen in Nederland, die dus aanstaande vrijdag staat te gebeuren.

Het is tegelijkertijd een voorbeeld van hoe zoiets slechts, toch uiteindelijk gezien wordt als iets goeds!

Daarmee wil ik meteen een bruggetje maken naar vandaag ->

Hoi klas!

Ga rustig op je (vaste) plek zitten.

Wat we gaan doen deze les:

10 min Opening

5 min Korte tekst lezen goed/slecht

10 min Situaties bespreken

10 min Uitleg begrip normen

5 min Lesafsluiter

Doel van vandaag: je kunt aan het einde van de les uitleggen wat normen zijn

Vandaag gaan we het hebben over goed en slecht. En waarom vinden we dat? Vandaag gaan we ook kijken naar: wat zijn normen? Zodat je aan het einde van déze les kunt uitleggen wat normen zijn.

Hoe werken we daar naartoe? We gaan eerst een korte tekst lezen over goed/slecht/neutraal, daarna leg ik wat situaties voor om te zien hoe jullie denken over dingen, daarna ga ik nog wat uitleggen over het begrip normen en doen we een lesafsluiter.

Waarom belangrijk?

Waarom is het nou belangrijk om na te denken over goed en slecht? Dat is, omdat jullie, wij, allemaal moeten samenleven met elkaar. Thuis, op school, later in je werk.

En om goed te kunnen samen leven met elkaar, zijn we eigenlijk constant bezig om te bepalen met elkaar: wat kan wel, en wat kan niet?

En door erover na te denken is het ook leuk dat jijzelf kan ontdekken: wat vind ik eigenlijk belangrijk?

Goed, neutraal, slecht

Lees de tekst via Magister -> Huiswerk

Leestijd: 3 min. Hoe? In stilte!

Klaar? Klap je iPad dicht

3

minute

00

second

add30s

Goed, we gaan eerst eens even een tekst lezen over goed, neutraal en slecht, te vinden via Magister. Je doet dit in stilte. En je krijgt hier 3 minuutjes voor.

Vragen?

Dan nu wat situaties waarvan ik benieuwd ben wat jullie daar van vinden. Vind je dat dit mag/is dit goed? Of vind je dat dit niet mag/dat het slecht is. Of misschien ben je dus wel neutraal?

Je hebt je colablikje leeg en gooit het op straat.

1

Goed

2

Slecht

3

Neutraal

Waarom?

Je hebt je colablikje leeg en gooit het even verderop in een prullenbak.

1

Goed

2

Slecht

3

Neutraal

Waarom?

Iemand laat zijn hond op straat achter omdat hij de dierenarts kosten niet meer kan betalen.

1

Goed

2

Slecht

3

Neutraal

Waarom?

Na een ernstig ongeluk ligt je vriendin/vriend weken in het ziekenhuis. Jij zoekt haar iedere dag na school op.

1

Goed

2

Slecht

3

Neutraal

Waarom?

Goed zo jongens, jullie kunnen goed verwoorden waarom je iets goed/slecht of neutraal vindt.

En nu:

Een stukje uitleg!

.........

We hebben al even nagedacht over goed en slecht. Nu wil ik een stukje uitleggen over normen.

Normen

Waar mensen samenleven, bestaan regels.

Die regels worden ook wel normen genoemd.

Regels bestaan op school, thuis, in het verkeer, enzovoorts.

Sommige regels worden opgelegd. Denk bijvoorbeeld aan wetten waar alle Nederlanders zich aan moeten houden.

Regels/normen bepalen wat wij goed en slecht vinden.

Het zegt indirect ook iets over wat wij belangrijk vinden!

Kijk maar mee....

Als je nadenkt over goed en slecht, kom je al snel op regels.

Waar mensen samenleven, bestaan regels. Regels (die worden ook wel normen genoemd) bestaan op school, thuis, in het verkeer, enzovoorts. Daar komt ons woord

normaal vandaan: wat we normaal vinden, volgt onze regels.

Ook de samenleving als geheel kent regels. Sommige van die regels worden opgelegd. Daar zijn dan ook straffen voor als je je er niet aan houdt.

Waar krijg je gele kaart voor? Spelregel X is overtreden.

Wat zegt dat over wat we goed of slecht vinden?

Bijv. iemand tackelen is slecht.

Waarom? Wat vinden we dus belangrijk?

Veiligheid. Eerlijk spel/eerlijkheid.

Verkeersregel.

Wat zou hier de regel zijn?

30 km/u want wegwerkzaamheden.

Misschien mag je hier normaal gesproken wel 60, maar nu niet, want als mensen aan het werk zijn, wordt de weg gevaarlijker.

Daarom zachter rijden.

Wat vinden we dus goed of belangrijk? Verkeersveiligheid.

We vinden het belangrijk dat mensen niet in ongelukken terecht komen.

Huisregels NS.

NS zegt het letterlijk: "om de reis voor iedereen zo aangenaam mogelijk te laten verlopen....".

Wat vinden ze belangrijk?

Comfort

Rust/stilte

Zorgen voor zwangeren/slecht ter been.

Respect voor gezondheid van anderen.

Netheid.

Veiligheid

Lesafsluiter: Wat zou je jouw afwezige klasgenoot vertellen over wat we behandeld hebben vandaag?

We hebben nagedacht over goed en slecht en we hebben iets geleerd over normen.

Terugkijkend op de les jongens, wat zou je je afwezige klasgenoot uitleggen over wat we behandeld hebben vandaag?

Wat moet diegene echt weten van deze les? Wat heb jij geleerd?

Hoi klas!

Ga rustig op je (vaste) plek zitten.

Wat we gaan doen deze les:

10 min Opening

5 min Korte terugblik

5 min Open vraag

5 min Tekst lezen

5 min Opdracht 1

10 min Opdracht 2

Aan het einde van de les kun je uitleggen wat waarden zijn

Nadenken over goed en slecht

Normen

Regels worden ook wel normen genoemd.

Regels bestaan op school, thuis, in het verkeer, enzovoorts.

Sommige regels worden opgelegd. Denk bijvoorbeeld aan wetten waar alle Nederlanders zich aan moeten houden.

Regels/normen bepalen wat wij goed en slecht vinden en wat wel en niet mag.

Voorbeelden:

Als je nadenkt over goed en slecht, kom je al snel op regels.

Waar mensen samenleven, bestaan regels. Regels (die worden ook wel normen genoemd) bestaan op school, thuis, in het verkeer, enzovoorts. Daar komt ons woord

normaal vandaan: wat we normaal vinden, volgt onze regels.

Ook de samenleving als geheel kent regels. Sommige van die regels worden opgelegd. Daar zijn dan ook straffen voor als je je er niet aan houdt.

Waar krijg je gele kaart voor? Spelregel X is overtreden.

Wat zegt dat over wat we goed of slecht vinden?

Bijv. iemand tackelen is slecht.

Waarom? Wat vinden we dus belangrijk?

Veiligheid. Eerlijk spel/eerlijkheid.

Huisregels NS.

NS zegt het letterlijk: "om de reis voor iedereen zo aangenaam mogelijk te laten verlopen....".

Wat vinden ze belangrijk?

Comfort

Rust/stilte

Zorgen voor zwangeren/slecht ter been.

Respect voor gezondheid van anderen.

Netheid.

Veiligheid

Waarom bestaan er regels?

1. Zonder regels kunnen we niet samenleven

2. Regels dragen bij aan iets goeds: ze zorgen dat wat mensen belangrijk vinden, ook gebeurt.

3. Over sommige regels kun je een discussie voeren. Over andere niet, bijv: rechts rijden.

1. In het verkeer moet bijvoorbeeld duidelijk zijn of je rechts of links rijdt. Zonder de verkeersregel dat we aan de rechterkant rijden, botsen we op elkaar. En zonder regels is voetballen ook echt niet leuk.

Wat moet er volgens jou verboden worden? Waarom?

Denk kort na

en wissel uit met je buur!

5

minute

00

second

add30s

Regels beschermen dus de dingen die we belangrijk vinden.

Daar gaan we meer over lezen.

Ga naar Magister -> Huiswerk

Lees de tekst in stilte!

Leestijd: 3 min.

3

minute

00

second

add30s

Waarden.....

Zijn dus dingen die we belangrijk vinden, oftewel:

Nastrevenswaardig

Waarden:

Gezondheid

Trouw

Dierenliefde

Sportiviteit

Regels/normen

1. Voldoende bewegen

2. Het spel stil leggen als een speler geblesseerd raakt

3. Minstens 3 x per dag met de hond wandelen

4. Je vriend(in) helpen als die het moeilijk heeft

Verbind ze aan elkaar!

Bespreek met je buurman/vrouw:

1. Welke waarde(n) zouden ze met een verbod willen beschermen?

2. Ben je het hiermee eens? Waarom wel/niet?

5

minute

00

second

add30s

Lesafsluiter:

Welk woord mist hier?

Waarden zijn dingen die we .....1..... vinden.

Deze dingen proberen we na te streven en te beschermen door het gebruik van .....2.....

Een voorbeeld van een waarde is ......3........

Hoi klas!

Ga rustig op je (vaste) plek zitten.

Wat we gaan doen deze les:

10 min Opening

5 min Filmpje en korte terugblik

10 min Uitleg Ethiek

15 min Dilemma opdracht + nabespreken

Doel van vandaag: aan het einde van de les kun je uitleggen wat een ethisch dilemma is

Waarden zijn dingen die we belangrijk vinden.

Denk aan vrijheid, gelijkheid, eerlijkheid, respect.

Normen geven een praktische vorm aan waarden. Bijvoorbeeld: Iemand uit laten praten.

Er zitten altijd waarden onder

(gedrags)regels.

Oke.....

We hebben de vorige lessen nagedacht over goed en slecht.

We hebben nagedacht over regels/normen en waarden.

Dat noem je......

Ethiek!

Ethiek is het nadenken over goed en slecht, over wat wel en niet mag.

Als waarden met elkaar in conflict zijn, dan noem je dat een ethisch dilemma.

Een paar voorbeelden:

Proeven op dieren

Welke waarden zijn hier in strijd?

Welke is belangrijker?

Waarom?

Beroepsgeheim

Een patiënt vertelt aan de psycholoog dat hij een aanslag gaat plegen. De psycholoog heeft een beroepsgeheim.

Wat doe je?

Waarom?

Armoede

Een man en zijn gezin zijn arm en hebben geen geld voor eten. Ze komen om van de honger.

Hij berooft daarom een bakker, zodat hij zijn kinderen en vrouw toch te eten kan geven.

Wat vind jij?

Waarom?

Opdracht:

1. Lees de dilemma's

2. Schrijf op bladzijde 2 jouw antwoorden

3. Ik loop langs om het te bespreken

Je doet de opdracht zelfstandig

en in stilte!

10

minute

00

second

add30s

Hoi klas!

Ga rustig op je (vaste) plek zitten.

Wat we gaan doen deze les:

5 min Opening

15 min Uitleg hoofdwaarden & vrijheid

20 min Film deel 1

Lesdoel: je kunt aan het einde van deze les uitleggen wat vrijheid betekent

4 hoofdwaarden in Nederland:

1. Vrijheid

2. Gelijkheid / gelijkwaardigheid

3. Democratie

4. Tolerantie (of verdraagzaamheid)

Vrijheid betekent dat je vrij bent van onderdrukking.

In Nederland mag je niet onderdrukt of gediscrimineerd worden vanwege je levensovertuiging, geslacht, politieke overtuiging, seksuele geaardheid of ras.

Vrij zijn van onderdrukking, betekent....

• Je werkt en krijgt een eerlijk loon

• Je mag je mening geven

• Je hebt als vrouw dezelfde rechten als een man;

• Je hebt als LHBTI dezelfde rechten als heteroseksuele mensen

• Je hebt dezelfde rechten als je een ander geloof hebt

• Je hebt als persoon van kleur dezelfde rechten als witte mensen

• Je land is niet bezet door een ander land

1. Vrijheid (van)

Vrijheid betekent dat je vrij bent van onderdrukking.

In Nederland mag je niet onderdrukt of gediscrimineerd worden vanwege je levensovertuiging, geslacht, politieke overtuiging, seksuele geaardheid of ras.

Vrij zijn van onderdrukking, betekent....

• Je werkt en krijgt een eerlijk loon

• Je mag je mening geven

• Je hebt als vrouw dezelfde rechten als een man;

• Je hebt als LHBTI dezelfde rechten als heteroseksuele mensen

• Je hebt dezelfde rechten als je een ander geloof hebt

• Je hebt als persoon van kleur dezelfde rechten als witte mensen

• Je land is niet bezet door een ander land

1. Vrijheid (van)

Maar..........

We leven niet op een eiland.

Sterker nog.....

We leven in Nederland. Een land dat zeer dichtbevolkt is.

We wonen met veel mensen bij elkaar op 1 stukje land.

En omdat je nou eenmaal niet in je eentje op een eiland leeft, maar samenleeft met anderen, zijn er grenzen aan je vrijheid.

Er wordt verwacht dat je rekening houdt met anderen.

Wanneer word jij wel eens begrensd in jouw vrijheid?

Een sprekend voorbeeld van vrijheidsonderdrukking:

De Tweede Wereldoorlog!

Concentratie- en vernietigingskamp

Auschwitz

Film over liefde, opoffering, kinderlijke onschuld en hoop en verbeeldingskracht als overlevingsmechanisme tegen de achtergrond van een onmenselijke, traumatische gebeurtenis.

Minuut 46

Hoi klas!

Ga rustig op je (vaste) plek zitten.

Wat we gaan doen deze les:

5 min Opening & korte terugblik vorige les

15 min Uitleg democratie, gelijkwaardigheid + tolerantie

10 min Filmpje

5 min Opdracht

Tijd over? Iets voor jezelf.

Doel van vandaag: je kunt de 4 hoofdwaarden uitleggen

Wat zou je de burgemeester van Almelo willen vragen?

4 hoofdwaarden in Nederland:

1. Vrijheid

2. Gelijkwaardigheid

3. Democratie

4. Tolerantie (= verdraagzaamheid)

Vrijheid betekent dat je vrij bent van onderdrukking.

In Nederland mag je niet onderdrukt of gediscrimineerd worden vanwege je levensovertuiging, geslacht, politieke overtuiging, seksuele geaardheid of ras.

Vrij zijn van onderdrukking, betekent....

• Je werkt en krijgt een eerlijk loon

• Je mag je mening geven

• Je hebt als vrouw dezelfde rechten als een man;

• Je hebt als LHBTI dezelfde rechten als heteroseksuele mensen

• Je hebt dezelfde rechten als je een ander geloof hebt

• Je hebt als persoon van kleur dezelfde rechten als witte mensen

• Je land is niet bezet door een ander land

1. Vrijheid (van)

Vrijheid betekent ook dat je vrij bent tot het nemen van beslissingen en het maken van eigen keuzes.

Vrij zijn om eigen keuzes te maken, betekent....

• Vrijheid om te zeggen en te schrijven wat je wilt

• Vrijheid om naar muziek te luisteren die je mooi vindt

• Vrijheid om een eigen levensbeschouwing te kiezen of te veranderen

• Vrijheid om te gaan en staan waar je wilt

2. Vrijheid (tot)

Een sprekend voorbeeld van vrijheidsonderdrukking:

De Tweede Wereldoorlog!

Film over liefde, opoffering, kinderlijke onschuld en hoop en verbeeldingskracht als overlevingsmechanisme tegen de achtergrond van een onmenselijke, traumatische gebeurtenis.

Minuut 46

Gelijkwaardigheid

Mensen verschillen op ontelbare manieren van elkaar.

Je vindt geen twee mensen die helemaal gelijk zijn.

Maar op 1 punt zijn alle mensen gelijk, namelijk...

Dat ze MENS zijn.

Dat ene punt van gelijkheid (dat alle mensen dus 'mens' zijn)

vinden we ZO belangrijk, dat we zeggen dat alle mensen van gelijke waarde zijn.

Oftewel: gelijkwaardig.

Elk mens moet daarom gelijkwaardig behandeld worden,

ook al zijn we niet gelijk.

Snap je het nog?

Behandel je mensen niet gelijkwaardig, dan discrimineer je.

Discrimineren betekent letterlijk 'onderscheid maken'.

Onderscheid maken doen we eigenlijk altijd.

Maar.........

Bij discrimineren doen we alsof iets beter/meer waard is dan het ander. Denk aan:

• Meisjes mogen niet studeren, jongens wel

• Vrouwen krijgen minder betaald, mannen meer

• Zwarte mensen krijgen minder snel een baan dan witte mensen

• Een leraar die homo is wordt geweigerd op school, de hetero niet.

Democratie

Democratie is een bestuursvorm waarbij het volk inspraak heeft.

'Demos' betekent volk

'Cratie' betekent heersen.

Het volk heerst.

Hoe? Door: stemrecht, demonstreren, staken, mening uiten

We hechten zoveel waarde aan een democratie, omdat het de meeste rechten geeft aan mensen.

Denk maar eens aan wat er gebeurd als we in een autocratie zouden leven......

Hoe werkt een democratie?

Kijk maar mee!

Tolerantie (= verdraagzaamheid)

Dit houdt in dat je accepteert dat anderen anders zijn dan jij.

Iemand heeft misschien niet dezelfde opvattingen of levenswijze als de jouwe, maar als je tolerant bent, accepteer je dit verschil.

Bijvoorbeeld: handen schudden moslim.

Zitten er grenzen aan tolerantie/verdraagzaamheid?

Ja.

Je hoeft niet altijd alles te tolereren.

Als er een hoofdwaarde wordt bedreigd, dan mag je in opstand komen.

4 hoofdwaarden in Nederland:

1. Vrijheid

2. Gelijkwaardigheid

3. Democratie

4. Tolerantie (= verdraagzaamheid)

In Nederland vinden we tolerantie super belangrijk.

Wij waren bijvoorbeeld het eerste land dat het homohuwelijk toestond!

Kijk maar mee......

Hoi klas!

Ga rustig op je (vaste) plek zitten.

Wat we gaan doen deze les:

5 min Opening, korte terugblik

10 min Uitleg toetsopdracht

30 min Aan de slag!

4 hoofdwaarden in Nederland:

1. Vrijheid

2. Gelijkwaardigheid

3. Democratie

4. Tolerantie (= verdraagzaamheid)

Toetsopdracht:

Je gaat je verdiepen in een onderwerp dat te maken heeft met de 4 kernwaarden. Daar geef je een presentatie over.

Dit is voor een cijfer!

Duur: 5 tot 10 minuten.

Wanneer?

Vrijdag 29 mei

Woensdag 3 juni, of

Vrijdag 5 juni

Je hebt dus 2,5 les om voor te bereiden!

Het is de bedoeling dat je een 'expert' wordt op 1 onderwerp.

Dat betekent dat je heel veel weet van dat onderwerp.

Omdat iedereen een ander onderwerp heeft, kan iedereen van elkaar leren.

Hoe ga je dit aanpakken?

Stap 1: Ga naar Magister -> Huiswerk -> Klik op de toetsopdracht

Stap 2: Lees de toetsopdracht

Stap 3: Kies je tweetal

Stap 4: Kies je deelonderwerp en geef dit aan mij door

Als je je deelonderwerp hebt, kom je samen aan mijn bureau!

Stap 5: Aan de slag!

Hoi klas!

Ga rustig op je (vaste) plek zitten.

Wat we gaan doen deze les:

• Samen checklist bekijken

• Voorbereiden presentatie

Checklist! Kun je het volgende afvinken?

• Heb je de vragen uit de toetsopdracht verwerkt?

• Je mag nog veel meer vertellen dan dat!

• Past het binnen de tijd?

• Heb je de rollen en tekst verdeeld?

• Heb je je eigen tekst klaar + geoefend?

• Heb je de puntjes op de i gezet in je presentatie?

Groepjes die vrijdag aan de beurt zijn:

Stuur uiterlijk donderdagavond 28 mei je presentatie naar mij op via Magister mail

Groepjes die volgende week woensdag aan de beurt zijn:

Stuur uiterlijk dinsdag 2 juni je presentatie naar mij op

via Magister mail

Aan de slag!

Vandaag: Presentaties!

BELANGRIJK!:

• Je bent stil en luistert aandachtig naar je klasgenoten

• Je bent respectvol naar elkaar

• Geen tips en tops, maar meteen gas erop!

• Alle cijfers krijgen jullie aan het eind, zodra iedereen is geweest

In de grote pauze kun je je cijfer komen ophalen

in lokaal 1.23!

Hoi klas!

Ga rustig op je (vaste) plek zitten.

Wat we gaan doen deze les:

15 min. formulier invullen via Magister e-mail!

Daarna.....

Langzaam naar de stad fietsen

10:15 uur bij de bieb! KOM OP TIJD :-)

Hoi klas!

Ga rustig op je (vaste) plek zitten.

Wat we gaan doen deze les: