Les 2: Oren en je evenwicht bewaren

• Biologie
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 4

Oren

Les- planning

Les- doelen bespreken

Les- doelen vorige lessen herhalen

Theorie

Korte quiz

Zelfstandig werken

Les- doelen

Aan het einde van deze les kun jij:

Onderdelen aanwijzen van het evenwicht zintuig.

kun jij uitleggen hoe het evenwichtsorgaan werkt --> prikkel --> impuls

kun jij de onderdelen van het gehoorzintuig benoemen en herkennen.

weet jij hoe het gehoor werkt. 

Nummer 3 is

1. Trommelvlies
2. Slakkenhuis
3. Gehoorzenuw
4. Oorsmeerkliertje

Nummer 7 is

1. Trommelvlies
2. Slakkenhuis
3. Gehoorzenuw
4. Oorsmeerkliertje

Nummer 6 is

1. Trommelvlies
2. Slakkenhuis
3. Gehoorzenuw
4. Oorsmeerkliertje

Nummer 5 is

1. Trommelvlies
2. Slakkenhuis
3. Gehoorzenuw
4. Oorsmeerkliertje

Nummer 2 is

1. Trommelvlies
2. Slakkenhuis
3. Gehoorzenuw
4. Gehoorbeentjes

Niet alle mensen hebben dezelfde kleur ogen, welk deel van het oog bepaald de kleur?

1. netvlies
2. kleurbandjes
3. pupil
4. iris

In het midden zie je die zwarte vlek, welk deel van het oog is dit?

1. pupil
2. lens
3. hoornvlies
4. vaatvlies

ooglid

traanbuis

traanklier

wenkbrauw

wimper

Lens

Iris

Netvlies

Zenuw

Vaatvlies

Glasachtig lichaam

Gele vlek

Blinde vlek

Oogspier

Harde oogvlies

Hoornvlies

Welk onderdeel van het oog regelt hoeveel licht er in het oog komt?

1. Netvlies
2. Pupil
3. Hoornvlies
4. Lens

Welk onderdeel van je oog "maakt" tranen als je huilt?

1. Traanbuis
2. Traanpees
3. Levertraan
4. Traanklier

Welk nummer brengt voedingstoffen naar het oog?

1. 1
2. 4
3. 3
4. 2

Wat is de functie van de oogzenuw?

1. Levert voedingsstoffen aan het oog
2. Hier gaat het licht als eerst doorheen
3. Zet licht prikkels om in impulsen
4. Geleid de impulsen naar de hersenen

Wat is de functie van het harde oogvlies?

1. Levert voedingsstoffen aan het oog
2. Hier gaat het licht als eerst doorheen
3. Zet licht prikkels om in impulsen
4. Geleid de impulsen naar de hersenen

De blinde vlek heeft zintuigcellen

1. Waar
2. Niet waar

Wat is de functie van het vaatvlies?

1. Levert voedingsstoffen aan het oog
2. Hier gaat het licht als eerst doorheen
3. Zet licht prikkels om in impulsen
4. Geleid de impulsen naar de hersenen

Wat is de functie van het netvlies?

1. Levert voedingsstoffen aan het oog
2. Hier gaat het licht als eerst doorheen
3. Zet licht prikkels om in impulsen
4. Geleid de impulsen naar de hersenen

Welke zintuigcel is het gevoeligst voor een bepaalde prikkel: een zintuigcel met een lage drempelwaarde of een zintuigcel met een hoge drempelwaarde?

Reukzintuigcellen zijn gevoelig voor geuren. Honden kunnen beter ruiken dan mensen.
Hebben honden een hogere of lagere drempelwaarde voor geuren dan mensen? Leg je antwoord uit.

Op een warme dag neem je een duik in het zwembad. Het water is koud, maar na een tijdje voel je dat niet meer.
Leg uit waardoor het water na een tijdje niet meer koud aanvoelt

Sommige diersoorten leven in een groep. Dieren van één soort hebben niet allemaal dezelfde drempelwaarde voor geluid.
Leg uit waarom het voor deze dieren gunstig is om in een groep te leven.

Welke omschrijving hoort bij welk zintuig?

Adam krijgt kippenvel van het koude zwemwater.

1. Koudezintuig
2. Smaakzintuig
3. Gehoorzintuig
4. Reukzintuig

Welke omschrijving hoort bij welk zintuig?

De sinaasappel heeft een zoete smaak.

1. Koudezintuig
2. Smaakzintuig
3. Gehoorzintuig
4. Reukzintuig

Welke omschrijving hoort bij welk zintuig?

Denim wordt gebeld door iemand.

1. Koudezintuig
2. Smaakzintuig
3. Gehoorzintuig
4. Reukzintuig

Welke omschrijving hoort bij welk zintuig?

Er hangt een brandlucht in huis.

1. Koudezintuig
2. Smaakzintuig
3. Gehoorzintuig
4. Reukzintuig

Door een ongeluk kunnen mensen hersenletsel oplopen. Sommige mensen kunnen door het hersenletsel niet goed meer zien.

Leg uit waardoor dat komt.

Buiten kant van het oor

Met je oren vang je geluiden op. 

Geluiden zijn trillingen van de lucht.

De oorschelp dient voor het opvangen van geluiden.

 Vervolgens komen de geluiden terecht  in de gehoorgang.

Oorschelpen zijn stevig door kraakbeen.

 Het oorlelletje zit aan de onderzijde van een oorschelp en bevat geen kraakbeen.

 De weg van de trillingen: oorschelp → gehoorgang → trommelvlies → gehoorbeentjes → slakkenhuis.. 

De gehoorzenuw brengt de impulsen van het slakkenhuis naar de hersenen.

Hersenen

Je kunt duizelig worden als de zenuw die informatie van het evenwichtsorgaan naar de hersenen stuurt, ontstoken is. omdat er dan minder impulsen naar de hersenen worden gestuurd. Hierdoor weten de hersenen niet heel goed of je in evenwicht bent of niet.

 De gehoorbeentjes zijn drie botjes. Het zijn de kleinste botten in je lichaam. 

De gehoorbeetjes bestaan uit drie onderdelen. 

De gehoorbeentjes hangen in de trommelholte (middenoor). Dat is een ruimte tussen het trommelvlies en het slakkenhuis. 

Bij een oorontsteking drukt er vocht tegen het trommelvlies. Dit zorgt ervoor dat de geluidstrillingen niet goed doorgegeven worden, hierdoor hoor je minder goed. 

 In het slakkenhuis liggen de zintuigcellen. Deze zintuigcellen zetten de trillingen om in impulsen die via de gehoorzenuw naar de hersenen gaan.

De gehoorbeentjes laten het ovale venster trillen, hierdoor gaat de vloeistof in het slakkenhuis bewegen langs de trilharen.

De trilharen zetten deze prikkel om in een impuls die door wordt gegeven aan de zenuw

In het slakkenhuis liggen de zintuigcellen. Deze zintuigcellen zetten de trillingen om in impulsen die via de gehoorzenuw naar de hersenen gaan.

De trommelholte is gevuld met lucht. De buis van Eustachius loopt van de trommelholte naar de keelholte. 

Via de buis van Eustachius kan de lucht in de trommelholte ververst worden. Hierdoor is de luchtdruk in de trommelholte altijd even hoog als de luchtdruk buiten het lichaam.

De buis van Eustachius is verbonden met de keelholte.

Buis van Eustachius

 evenwichtszintuig

Naast de delen van het gehoorzintuig ligt nog een ander zintuig: het evenwichtszintuig. 

Het evenwichtszintuig:

In de buisjes van het evenwichtszintuig zitten zintuigcellen en vloeistof. Op het moment dat je met je hoofd draait stroomt de vloeistof door de buisjes heen, langs de zintuigcellen.

Als je een oorontsteking hebt, kun je duizelig worden. Je evenwichtsorgaan ligt in het middenoor. Bij een ontsteking in het middenoor kan je evenwichtsorgaan dus ook worden aangetast. Hierdoor kun je niet goed ‘voelen’ of je wel of niet recht staat en word je duizelig.

Evenwicht zintuig van binnen.

Vloeistof beweegt door een prikkel (draaien met je hoofd) langs de zintuigcellen. De zintuigvellen vangen deze prikkel op en sturen vervolgens een impuls naar de hersenen via een zenuwcel 

Zenuwcel

Geluiden zijn trillingen van de lucht.

Hoe heet het deel van het oor waardoor de bacteriën van de keelholte naar de trommelholte gaan?

Bij een oorontsteking drukt er vocht tegen de trommelvlies aan. Wat is het gevolg van het vocht dat tegen het trommelvlies drukt op het doorgeven van geluid? Leg je antwoord uit.

Als je een oorontsteking hebt, kun je duizelig worden.
Leg uit hoe dit kan.

Je kunt ook duizelig worden als de zenuw die informatie van het evenwichtsorgaan naar de hersenen stuurt, ontstoken is.

Leg uit hoe dit kan.

In welk deel van het oor vind je zintuigcellen?

1. In het evenwichtsorgaan en trommelvlies
2. In het evenwichtsorgaan en slakkenhuis
3. In het evenwichtsorgaan en gehoorbeentjes
4. In het evenwichtsorgaan en gehoorgang

Het oor heeft als taak prikkels op te vangen.
Wat is de adequate prikkel voor het oor?

1. geur
2. druk
3. licht
4. geluid

Hoe heet onderdeel 3?

1. Gehoorgang
2. Trommelvlies
3. Oorsmeerkliertje
4. Oorschelp

Hoe heet onderdeel 11?

1. Gehoorzenuw
2. Slakkenhuis
3. Gehoorbeentjes
4. Buis van Eustachius

Wat gaat er trillen als er geluid je oor in komt?

1. oorschelp
2. zenuw
3. slakkenhuis
4. trommelvlies

Hoe heet onderdeel 10?

1. Gehoorzenuw
2. Slakkenhuis
3. Gehoorbeentjes
4. Buis van Eustachius

Hoe lopen de geluidstrillingen door het oor?

1. Gehoorgang - gehoorbeentjes - trommelvlies - slakkenhuis
2. Gehoorgang - trommelvlies - slakkenhuis - gehoorbeentjes
3. Gehoorgang - trommelvlies - gehoorbeentjes - slakkenhuis
4. Gehoorgang - slakkenhuis - gehoorbeentjes - trommelvlies

Wat is de functie van
onderdeel 4?

1. Zet de geluidsgolf om in een trilling
2. De trilling wordt in de gehoorzenuw een impuls die naar je hersenen gaat
3. Zorgt dat de stand van het trommelvlies goed blijft.

In het oor worden prikkels omgezet in impulsen.

Welke letter geeft het deel van het oor aan waarin prikkels worden omgezet in impulsen?

1. letter Q
2. letter R
3. letter S
4. letter T

Welk deel van het oor geeft impulsen door aan de hersenen?

1. 2
2. 4
3. 7
4. 8

Bij slikken of gapen gaat de buis van Eustachius

1. dicht
2. open
3. blijft gelijk

De onderdelen van het oor van de hond hebben dezelfde naam als de onderdelen van het oor van de mens.
Wat is de naam van onderdeel C?

1. Gehoorgang
2. Gehoorbeentjes
3. Oorschelp
4. Trommelvlies

Hoe voorkom je gehoorschade?

1. Zet de geluidsbescherming op je telefoon aan
2. Luister niet te lang naar muziek achter elkaar
3. Gebruik gehoorbescherming bij concerten
4. Alle drie genoemde voorbeelden

Zelfstandig werken

Blz. 227 - 238

Creatief met biologie het oor.

Blz. 197 - 201