Les 8,Activiteiten afstemmen op de doelgroep

• Nieuwe lesbewerker

Activiteiten afstemmen op de doelgroep

Leerdoel

• Ik kan uitleggen waarom een activiteit moet aansluiten bij de doelgroep,

• ik kanverschillende soorten activiteiten onderscheiden en

• ik kan het verschil tussen homogene en heterogene activiteiten beschrijven.

Waar denk je aan bij een activiteit die echt goed past bij een groep?

Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Verwachte thema’s: leeftijd, interesses, niveau, behoeften, plezier, meedoen, veiligheid.

Doelgroep

Een doelgroep is de groep mensen voor wie je een activiteit organiseert.

Bij het plannen kijk je naar kenmerken van die groep, zoals:

• leeftijd

• interesses

• niveau

• behoeften

Blz 69. Opdracht 1

1

m

00

s

+30 s

Benadruk dat doelgroep meer is dan alleen leeftijd. Ook ervaring, tempo, motivatie en eventuele ondersteuningsbehoeften spelen mee.

Waarom afstemmen belangrijk is

• deelnemers doen actiever mee

• de activiteit voelt veilig en passend

• opdrachten zijn niet te moeilijk of te makkelijk

• plezier en betrokkenheid nemen toe

Maak de link met succeservaringen: als een activiteit aansluit, ervaren deelnemers vaker dat ze kunnen meedoen en iets lukt.

Waar let je op?

Bij een passende activiteit stel je steeds vier vragen:

• Past dit bij de leeftijd?

• Sluit dit aan bij de interesses?

• Past het bij het niveau?

• Houd ik rekening met behoeften van deelnemers?

Maak blz 70

Opdracht 2

2

m

00

s

+30 s

Je kunt hier voorbeelden geven zoals spanningsboog bij jonge kinderen, voorkennis bij een workshop of behoefte aan structuur in een groep.

Gevolgen van slechte aansluiting

• verveling of frustratie

• onrust in de groep

• minder deelname

• leerdoel of plezier wordt niet bereikt

Noem dat een activiteit die niet aansluit niet per se slecht bedacht is, maar wel ongeschikt kan zijn voor deze specifieke groep.

Waarom is afstemmen op de doelgroep belangrijk?

A

Meer betrokkenheid

B

Minder voorbereiding

C

Grotere ruimte

D

Vaste regels

De juiste reden sluit aan bij actieve deelname, passendheid en meer plezier. De afleiders zijn praktische zaken die niet de kern van de inhoud zijn.

Passend kiezen

Een activiteit moet passen bij de doelgroep. Daarom kijk je naar leeftijd, interesses, niveau en behoeften. Als dat niet goed gebeurt, kan er frustratie ontstaan in de groep.

doelgroep

leeftijd

behoeften

frustratie

ervaring

ruimte

regels

succes

Alle kernwoorden komen letterlijk uit het eerste lesblok over doelgroep en aansluiting.

Soorten activiteiten

Activiteiten kun je indelen in verschillende soorten. Elke soort heeft een ander doel en vraagt soms om een andere aanpak.

In deze les bekijken we:

• spelactiviteiten

• creatieve activiteiten

• sportieve activiteiten

• sociale activiteiten

• educatieve activiteiten

Leg uit dat één activiteit soms meerdere soorten tegelijk kan hebben, maar dat deze indeling helpt om doel en aanpak helder te maken.

Voorbeelden van soorten activiteiten

Sportieve activiteiten

• bewegen, conditie of motoriek

• voorbeelden: estafette, dans, voetbal

Sociale activiteiten

• contact en groepsgevoel

• voorbeelden: kringgesprek, kennismakingsspel

Educatieve activiteiten

• leren en ontdekken

• voorbeelden: workshop, proefje, uitlegopdracht

Sportief, sociaal en educatief

Spelactiviteiten

• gericht op plezier, regels en samenwerken

• voorbeelden: tikspel, bordspel, quiz

Creatieve activiteiten

• deelnemers maken of ontwerpen iets

• voorbeelden: knutselen, schilderen, muziek

Spel en creatief

De soort moet passen

Niet elke soort activiteit past bij elke groep.

Een sportieve activiteit kan goed werken bij een energieke groep, terwijl een creatieve of sociale activiteit beter past bij een rustige of zoekende groep.

Benadruk dat passend kiezen niet betekent dat groepen maar één soort activiteit aankunnen. Het gaat om bewuste keuze op basis van doel en doelgroep.

Combinaties zijn mogelijk

Veel activiteiten combineren meerdere soorten.

Voorbeeld:

• een speurtocht is spelactiviteit

• met samenwerken wordt het ook sociale activiteit

• met vragen onderweg wordt het ook educatieve activiteit

Dit helpt leerlingen begrijpen dat de indeling functioneel is en niet strak gescheiden hoeft te zijn.

Welke activiteit hoort het best bij de soort educatief?

A

Kringgesprek

B

Schilderen

C

Proefje

D

Estafette

De afleiders zijn andere behandelde soorten: sociaal, creatief en sportief.

Soorten activiteiten

Een speurtocht kan een spelactiviteit zijn. Als deelnemers veel samenwerken, wordt het ook een sociale activiteit. Voeg je onderweg vragen toe, dan krijgt het ook een educatieve activiteit karakter.

spelactiviteit

sociale activiteit

educatieve activiteit

sportieve activiteit

creatieve activiteit

doelgroep

Deze vraag sluit direct aan bij de slide over combinaties van soorten activiteiten.

Wanneer kies je eerder voor een sportieve dan voor een creatieve activiteit?

Let op of leerlingen benoemen dat de keuze afhangt van de groep en het doel. Mogelijke elementen: energieke groep, rustige groep, behoefte aan contact, leren, bewegen of maken.

Homogene activiteiten

Een homogene activiteit is gericht op deelnemers die veel op elkaar lijken.

Dat kan gaan om:

• ongeveer dezelfde leeftijd

• hetzelfde niveau

• vergelijkbare interesses

• een duidelijke, afgebakende groep

Maak:

Blz, 71 Opdracht 3

Gebruik het woord homogeen steeds in de betekenis: één duidelijke groep met weinig verschillen die invloed hebben op de activiteit.

Waarom homogeen handig kan zijn

• uitleg kan op één niveau

• tempo ligt voor de meeste deelnemers gelijk

• materiaal en opdrachten zijn makkelijker af te stemmen

• de begeleiding is vaak overzichtelijker

Maak duidelijk dat homogeen niet automatisch beter is, maar vaak eenvoudiger te organiseren.

Heterogene activiteiten

Een heterogene activiteit is bedoeld voor deelnemers die onderling verschillen.

Die verschillen kunnen zitten in:

• leeftijd

• niveau

• ervaring

• interesses of ondersteuningsbehoeften

Leg uit dat heterogeen vaak voorkomt in echte groepen, bijvoorbeeld in buurthuizen, opvang of open inloopactiviteiten.

Wat vraagt een heterogene groep?

• meerdere moeilijkheidsniveaus

• keuze in rollen of opdrachten

• extra aandacht voor samenwerking

• begeleiding die verschillen opvangt

Noem voorbeelden zoals keuzetaken, verschillende spelregels of duo's waarin deelnemers elkaar ondersteunen.

Homogeen en heterogeen vergeleken

Homogeen

• gemengde groep

• duidelijke verschillen tussen deelnemers

• vraagt meer differentiatie

• voorbeeld: open activiteit met kinderen van verschillende leeftijden

• één duidelijke groep

• weinig verschillen in niveau of kenmerken

• makkelijker één aanpak kiezen

• voorbeeld: workshop voor beginners van dezelfde leeftijd

Heterogeen

Wat past het best bij een heterogene activiteit?

A

Eén vast tempo

B

Dezelfde leeftijd

C

Meerdere niveaus

D

Eén duidelijke groep

Heterogene groepen hebben onderlinge verschillen en vragen differentiatie. De andere opties passen meer bij homogeen.

Homogeen of heterogeen

Een homogene activiteit is bedoeld voor een groep met weinig verschillen. Een heterogene activiteit past juist bij een gemengde groep en vraagt meer differentiatie in opdrachten en begeleiding.

homogene activiteit

heterogene activiteit

differentiatie

interesses

spelactiviteit

motoriek

Controleer of leerlingen het onderscheid én de consequentie voor de begeleiding begrijpen.

Afstemmen in de praktijk

Een activiteit stem je af door keuzes te maken in:

• inhoud van de activiteit

• moeilijkheid en tempo

• materiaal en ruimte

• manier van begeleiden

• regels of variaties

Leg de link met zowel doelgroep als groepssamenstelling: dezelfde activiteit kan anders worden aangepast voor een homogene of heterogene groep.

Voorbeeld: afstemmen op leeftijd

• jonge kinderen: korte uitleg, veel bewegen

• oudere deelnemers: meer zelfstandigheid

• dezelfde basisactiviteit krijgt zo een andere vorm

Je kunt als voorbeeld een spel nemen dat bij jonge kinderen eenvoudiger regels heeft en bij oudere deelnemers extra opdrachten of strategie.

Voorbeeld: afstemmen op niveau en behoeften

• eenvoudigere en moeilijkere opdrachten naast elkaar

• extra uitleg of visuele steun waar nodig

• keuze geven in taak of rol

• succes voor meer deelnemers mogelijk maken

Benadruk dat afstemmen niet betekent dat iedereen precies hetzelfde doet, maar dat iedereen passend kan deelnemen.

Kern van de les

Een goede activiteit past bij de doelgroep.

Daarvoor kijk je naar leeftijd, interesses, niveau en behoeften. Je kiest een passende soort activiteit en houdt rekening met of de groep homogeen of heterogeen is.

Gebruik deze slide als inhoudelijke afronding vóór het begrippenoverzicht.

Welke aanpassing past het best bij een heterogene groep?

A

Kortere uitleg

B

Keuze in rollen

C

Minder materiaal

D

Zelfde opdracht

Keuze in rollen sluit aan bij verschillen in niveau, ervaring en behoeften binnen één groep.

Afstemmen in de praktijk

Bij het afstemmen kijk je niet alleen naar de inhoud, maar ook naar het tempo, het materiaal en de manier van begeleiden. Zo kan dezelfde basisactiviteit toch passend worden voor verschillende deelnemers.

tempo

materiaal

begeleiden

lokaal

huiswerk

cijfer

Deze zinnen hernemen de kern van de praktijkslides over aanpassen op leeftijd, niveau en behoeften.

Leerdoelen behaald?

• Ik kan uitleggen waarom een activiteit moet aansluiten bij de doelgroep,

• ik kanverschillende soorten activiteiten onderscheiden en

• ik kan het verschil tussen homogene en heterogene activiteiten beschrijven.

Begrippen

doelgroep - de groep mensen voor wie een activiteit bedoeld is

leeftijd - hoe oud deelnemers zijn en wat daarbij past

interesses - onderwerpen of activiteiten die deelnemers leuk of boeiend vinden

niveau - wat deelnemers al kunnen, weten of aankunnen

behoeften - wat deelnemers nodig hebben om goed mee te doen

spelactiviteit - activiteit waarbij spelen, regels en plezier centraal staan

creatieve activiteit - activiteit waarbij deelnemers iets maken of vormgeven

Begrippen

sportieve activiteit - activiteit waarbij bewegen en lichamelijke inspanning centraal staan

sociale activiteit - activiteit die contact, samenwerken of groepsgevoel stimuleert

educatieve activiteit - activiteit waarbij leren en ontdekken centraal staan

homogene activiteit - activiteit voor een groep met weinig onderlinge verschillen

heterogene activiteit - activiteit voor een groep met duidelijke onderlinge verschillen

afstemmen - een activiteit passend maken voor de doelgroep