Mens en activiteit (Zorg en welzijn vmbo), les 1: Uitleg

Puzzelstukjes op tafel: de activiteit begint

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Mens en activiteit

Examenstof zorg en welzijn vmbo · CSPE

1 / 30
volgende
Slide 1: Slide
newEditorZorg en welzijnMiddelbare schoolvmbo b, k, g

In deze les zitten 30 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Introductie

Uitleg over activiteiten begeleiden: wensen en doelgroepen, een activiteit kiezen, draaiboek en kosten, ontvangen, voordoen en evalueren. Voor CSPE zorg en welzijn, module 3. Specificaties alleen voor KB en GL staan in de notities.

Onderdelen in deze les

Puzzelstukjes op tafel: de activiteit begint

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Mens en activiteit

Examenstof zorg en welzijn vmbo · CSPE

Les 1 van 3: uitleg. Les 2 is de examentraining, les 3 de terugblik met quiz. Syllabus: P/ZW/3.1 tot en met 3.3. Image credit: Jared Tarbell / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Wat ga je kunnen?

Ik kan een eenvoudige activiteit voorbereiden, uitvoeren en afsluiten.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden denk je bij een activiteit begeleiden?

Verwacht: spel, knutselen, uitleggen, meedoen, plannen, opruimen. Groepeer ze op voorbereiden, uitvoeren en afsluiten: zo loopt de les.

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Wensen en behoeften

  • Doelgroep: de groep mensen voor wie je de activiteit bedenkt.

  • Kijk naar hun mogelijkheden, beperkingen, interesses en belevingswereld.

  • Beperking: iets wat je niet of moeilijk kunt, zoals zien, horen of bewegen.

  • Een beperking is aangeboren (vanaf de geboorte) of verworven (later ontstaan).

Syllabus P/ZW/3.1.1: mogelijkheden, beperkingen, interesses en belevingswereld van doelgroepen herkennen. Beperkingen in de syllabus: visueel, auditief, fysiek, verstandelijk, zintuigelijk, motorisch, meervoudig, aangeboren en verworven. Veelgemaakte fout: alleen naar de beperking kijken en niet naar wat iemand wel kan en leuk vindt.

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Leeftijdsgroepen

  • Baby 0 tot 1 jaar, dreumes 1 tot 2 jaar, peuter 2 tot 4 jaar.

  • Kleuter 4 tot 6 jaar, schoolkind 6 tot 12 jaar.

  • Puber of adolescent 12 tot 21 jaar, volwassene vanaf 21 jaar.

  • Oudere vanaf 60 jaar en (hoog)bejaarde vanaf 80 jaar.

Syllabus P/ZW/3.1.1: leeftijdsgroepen. Leeftijdsgroepen staan zo in de syllabus. Laat leerlingen een activiteit noemen bij elke groep. Veelgemaakte fout: kleuter en peuter door elkaar halen.

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Groepen en gesprekken

  • Horizontaal: leeftijdsgenoten. Verticaal: verschillende leeftijden.

  • Homogeen: de deelnemers lijken op elkaar. Heterogeen: ze verschillen.

  • Open vraag: de ander vertelt zelf. Gesloten vraag: ja of nee als antwoord.

  • Non-verbaal: zonder woorden, zoals je houding en gezicht.

Syllabus P/ZW/3.1.1: samenstelling van groepen noemen; communicatie- en gesprekstechnieken toepassen. Trefwoorden: horizontaal, verticaal, homogeen, heterogeen, open en gesloten vragen, verbaal en non-verbaal. Veelgemaakte fout: horizontaal en homogeen als hetzelfde zien.

Hoe oud is een peuter?

A

0 tot 1 jaar

B

4 tot 6 jaar

C

6 tot 12 jaar

D

2 tot 4 jaar

Syllabus P/ZW/3.1.1: leeftijdsgroepen. Veelgemaakte fout: 4 tot 6 jaar (kleuter).

Welke vraag is een open vraag?

A

Vind je schilderen leuk?

B

Wat vind je leuk om te doen?

C

Doe je vanmiddag mee?

D

Ben je er morgen ook?

Syllabus P/ZW/3.1.1: open en gesloten vragen. De andere drie zijn gesloten: je antwoordt met ja of nee.

Een snoezelruimte met lichtvezels en lichtzuilen

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Het doel van de activiteit

  • Bepaal eerst het doel: (re)creatief, sportief, educatief of sociaal.

  • Snoezelen: ontspannen met licht, geluid en geur voor je zintuigen.

  • Kies een activiteit die past bij de mogelijkheden en de tijd.

Syllabus P/ZW/3.1.2: het doel aangeven; een activiteit kiezen die aansluit bij het individu of de doelgroep en past binnen de beschikbare tijd. Trefwoorden: zintuigactivering (snoezelen), werkvorm, zelfredzaamheid. Een activiteit moet passen bij wat de deelnemers kunnen: een te moeilijke of te makkelijke activiteit demotiveert. Image credit: Daniel Forest / Wikimedia Commons, CC0

Een legpuzzel is een gezelschapsspel voor binnen

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Soorten activiteiten

  • Arbeidsgericht: je doet een taak, zoals koken of tuinieren.

  • Belevingsgericht: je geniet en voelt, zoals bij muziek.

  • Ontwikkelingsgericht: je leert iets, zoals bij een puzzel of spel.

Syllabus P/ZW/3.1.2: verschillende activiteiten, spellen en spelvormen uitleggen. Trefwoorden: arbeidsgerichte en belevingsgerichte dagbesteding, ontwikkelingsgerichte activiteiten, spel- en bewegingsvormen, knutselen, eenvoudige kookactiviteiten, binnen- en buitenspellen, gezelschapsspellen. De indeling is een hulpmiddel: een activiteit kan meerdere doelen hebben. Image credit: Corinne Mildiner / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Informatie zoeken en geven

  • Zoek in digitale bronnen (websites) en schriftelijke bronnen (boeken, folders).

  • Kies de bronnen die bij je vraag passen en gebruik de juiste informatie.

  • Geef de informatie door met een flyer, folder, nieuwsbrief, e-mail of presentatie.

  • Pas de tekst aan de doelgroep aan, bijvoorbeeld grote letters voor ouderen.

Syllabus P/ZW/3.1.3: informatiebronnen zoeken en selecteren; relevante informatie verwerken en geven. Veelgemaakte fout: te veel tekst in kleine letters op een flyer.

Kinderen krijgen een les over gezond eten. Welk doel heeft die?

A

Educatief

B

Sportief

C

Recreatief

D

Sociaal

Syllabus P/ZW/3.1.2.1: het doel van de activiteit aangeven ((re)creatief, sportief, educatief, sociaal). Educatief: de deelnemers leren iets. Verwachte fout: recreatief, omdat het ook leuk kan zijn.

Wat is snoezelen?

A

Samen een bordspel spelen

B

Een sportles in de zaal

C

Ontspannen met licht, geluid en geur

D

Een kookactiviteit met de groep

Syllabus P/ZW/3.1.2: zintuigactivering (snoezelen). Veelgemaakte fout: denken dat het een spel is.

Deelnemers schilderen samen borden in een zaal

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Het draaiboek

  • Draaiboek: een plan van uitvoering, stap voor stap.

  • Maak het op de computer, bijvoorbeeld in een tabel of spreadsheet.

  • Zet erin: tijd, materialen, begeleiders en hulpmiddelen.

Syllabus P/ZW/3.1.4: met een ICT-toepassing een plan van uitvoering maken. Trefwoorden: tijdsplanning, materialen, begeleiders, hulpmiddelen, vervoer, reserveringen, logistiek voorbereiden, kostenoverzicht. Image credit: Schwede66 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Regelen en rekenen

  • Denk ook aan vervoer en reserveringen, bijvoorbeeld van een zaal.

  • Logistiek: zorgen dat alles op tijd op de juiste plek is.

  • Kostenoverzicht: alle kosten bij elkaar, zodat je binnen het budget blijft.

  • Kosten per persoon: totale kosten gedeeld door het aantal deelnemers.

Syllabus P/ZW/3.1.4: logistiek voorbereiden en kostenoverzicht. Rekenen: eerst alle kosten optellen, dan delen door het aantal deelnemers. Veelgemaakte fout: de gezamenlijke kosten (zoals verf) vergeten of per persoon meetellen. Tijdsplanning: tel alle onderdelen op, ook ontvangst en opruimen.

Vul in

In een draaiboek zet je de tijdsplanning, de materialen en de begeleiders van de activiteit.

tijdsplanning
materialen
begeleiders
kleuren
cijfers

Syllabus P/ZW/3.1.4: draaiboek. Alle drie staan in de trefwoorden.

Je koopt 8 schilderdoeken van €3,50. Wat kost dit samen?

A

€11,50

B

€28,00

C

€24,50

D

€32,00

Syllabus P/ZW/3.1.4: kostenoverzicht. 8 maal 3,50 is 28,00. Fouten: optellen (3,50 plus 8) of 7 doeken rekenen.

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Ontvangen en motiveren

  • Verwelkom iedereen persoonlijk en leg uit wat de bedoeling is.

  • Controleer of ze het begrijpen en help ze de weg te vinden.

  • Toon belangstelling: kijk de ander aan en luister actief.

  • Empathie: je begrijpt hoe iemand zich voelt en laat dat merken.

Syllabus P/ZW/3.2.1 en 3.2.2: deelnemers gastvrij ontvangen, op hun gemak stellen, wegwijs maken en motiveren. Trefwoorden: betrokkenheid tonen, uitnodigen en aansporen, empathie. Motiveren: enthousiasmeren, uitnodigen en aansporen, en begrip tonen voor gevoelens en wensen. Veelgemaakte fout: iemand dwingen mee te doen in plaats van uitnodigen.

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Zelf doen of meedoen

  • Kijk naar de ontwikkeling: lichamelijk (motorisch), geestelijk (cognitief) en sociaal-emotioneel.

  • Een peuter kan andere dingen dan een schoolkind of een oudere.

  • Stel gerust en moedig aan: 'Goed zo, probeer het nog eens.'

  • (Ped)agogisch handelen: begeleiden zodat iemand zich kan ontwikkelen.

Syllabus P/ZW/3.2.3: de lichamelijke/motorische, geestelijke/cognitieve en sociale (emotionele) ontwikkeling herkennen; deelnemers geruststellen en aanmoedigen. Trefwoorden: leeftijdsgroepen, (ped)agogisch handelen, opvoedingsstijlen. Veelgemaakte fout: te veel uit handen nemen; laat iemand zelf doen wat hij of zij kan.

Koekjes uitsteken met vormpjes: een eenvoudige kookactiviteit

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Voordoen en aanwijzingen

  • Werk met een stappenplan: eerst dit, dan dat.

  • Pas je taal aan de doelgroep aan: kort en eenvoudig.

  • Kijk of de ander het goed nadoet en geef feedback.

Syllabus P/ZW/3.2.4 en 3.2.5: iets voordoen en uitleggen; aanwijzingen geven. BB: werken volgens een gegeven stappenplan. Alleen KB en GL: werken volgens een zelf uitgewerkt stappenplan. Alle niveaus: instructie en taalgebruik aanpassen, en toezien of de handeling goed wordt nagedaan met feedback. Feedback: zeg wat goed gaat en wat beter kan. Image credit: Shixart1985 / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

Een deelnemer twijfelt of ze meedoet. Wat doe je het eerst?

A

Zeggen dat ze mee moet doen

B

De opdracht voor haar doen

C

Haar alleen laten kijken en doorlopen

D

Vragen hoe ze zich voelt en begrip tonen

Syllabus P/ZW/3.2.2: begrip tonen voor gevoelens en wensen (empathie). Veelgemaakte fout: meteen aansporen zonder te luisteren.

Je hebt uitgelegd wat de bedoeling is. Hoe controleer je het?

A

Vragen: Snapt iedereen het?

B

Alles nog een keer voorlezen

C

Beginnen en wachten op vragen

D

Een deelnemer vertelt het in eigen woorden

Syllabus P/ZW/3.2.1: controleren of de deelnemers het begrepen hebben. Een gesloten vraag als 'snapt iedereen het' levert vaak alleen ja op.

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Afronden en opruimen

  • Waarschuw op tijd: 'Over vijf minuten stoppen we.'

  • Sluit de activiteit duidelijk af en bedank de deelnemers.

  • Laat de deelnemers meehelpen om alles zorgvuldig op te ruimen.

Syllabus P/ZW/3.3.1 en 3.3.2: de deelnemers attent maken op de afsluiting; materialen zorgvuldig opruimen en de deelnemers erbij betrekken. Veelgemaakte fout: zelf alles opruimen of de afsluiting vergeten.

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Evalueren

  • Evalueren: je bespreekt wat goed ging en wat beter kan, met deelnemers en collega's.

  • Objectief: feiten die je ziet, zoals 'zes mensen deden mee'.

  • Subjectief: een mening of gevoel, zoals 'ik vond het gezellig'.

  • Rapporteer zakelijk: korte feiten en geen oordeel over de persoon.

Syllabus P/ZW/3.3.3: een draaiboek en/of een activiteit nabespreken en beoordelen. Trefwoorden: subjectief en objectief, zakelijk rapporteren, feedback. Veelgemaakte fout: een mening als feit opschrijven.

Welke zin is objectief?

A

De middag was gezellig.

B

Vijf van de acht mensen deden mee.

C

Het spel was te saai.

D

Iedereen vond het leuk.

Syllabus P/ZW/3.3.3: subjectief en objectief. De andere zinnen zijn meningen of gevoelens.

Noem één taak voor deelnemers bij het opruimen.

Syllabus P/ZW/3.3.2: deelnemers betrekken bij het opruimen. Goed: bijvoorbeeld de verf wegzetten, de tafels afnemen of de stiften tellen. Fout: zelf alles opruimen.

Welk deel vond je het lastigst?

1

Voorbereiden en plannen

2

Ontvangen en motiveren

3

Voordoen en uitleggen

4

Afronden en evalueren

Gebruik de uitslag om het lastigste deel nog een keer te bespreken.

Bedenk een activiteit: voor wie is het en wat is het doel?

Goed antwoord noemt een doelgroep, een activiteit en een doel (bijvoorbeeld sociaal of ontwikkelingsgericht). Verwachte fout: alleen een activiteit noemen.

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Begrippen (1/2)

  • Doelgroep: De groep mensen voor wie je de activiteit bedenkt.

  • Horizontaal en verticaal: Een groep met leeftijdsgenoten, of met verschillende leeftijden.

  • Homogeen en heterogeen: De deelnemers lijken op elkaar, of ze verschillen.

  • Open vraag: Een vraag waarop de ander zelf antwoord geeft.

  • Non-verbaal: Communiceren zonder woorden, zoals met je houding.

Deze slide heeft geen instructies

MENS EN ACTIVITEIT · BEGELEIDEN

Begrippen (2/2)

  • Snoezelen: Ontspannen met licht, geluid en geur voor je zintuigen.

  • Draaiboek: Een plan van uitvoering voor een activiteit.

  • Empathie: Begrijpen hoe iemand zich voelt.

  • Feedback: Zeggen wat goed gaat en wat beter kan.

  • Objectief en subjectief: Feiten die je ziet, of een mening of gevoel.

Deze slide heeft geen instructies