Hoofstuk 9.1 - De Eerste Wereldoorlog.pptx
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
Voor geschiedenis, wat zijn je doelen? (denk niet alleen aan cijfers, bah)
Kenmerkende aspecten:
Het voeren van twee wereldoorlogen
Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door massavernietigings-wapens en de betrokkenheid van de burgerbevolking bij oorlogvoering
9.1 Oorzaken van de Eerste Wereldoorlog
1999->2000
Floppy's, overheadprojector, mobiele telefoon?, Disc-men, CD's?, de Gulden....
AI-> afbeelding ->
De Eerste Wereldoorlog
De tegenstanders
De Geallieerden
- Frankrijk
- Rusland
- Engeland
- Servië
- België
De Centralen
- Duitsland
- Oostenrijk-Hongarije
- Bulgarije
- Turkije
De Eerste Wereldoorlog
De oorzaken
Wraakgedachten in Frankrijk tegenover Duitsland, omdat Duitsland Frankrijk in 1871 in een oorlog heeft verslagen en Elzas-Lotharingen heeft afgepakt.
Angst in Engeland over de groeiende militaire zeemacht van Duitsland.
Conflicten tussen Oostenrijk-Hongarije en Rusland over invloed op de Balkan
Conflict tussen Oostenrijk-Hongarije en Servië over Bosnië-Herzegowina.
De Eerste Wereldoorlog
De aanleiding
De moord op de Oostenrijkse prins Franz Ferdinand (in Sarajevo) door een Servische nationalist
De Eerste Wereldoorlog
Andere factoren die een rol spelen
Groeiend nationalisme in verschillende Europese landen.
Bewapeningswedloop
Bondgenootschappen
Militarisme (het leger als middel zien om problemen op te lossen)
Een “wereldoorlog”
De oorlog wordt ook buiten Europa gevoerd, bijvoorbeeld
- in het Midden-Oosten (Egypte, Palestina).
- Ook de Atlantische Oceaan is strijdtoneel (Duitse
duikboten).
- Ook in enkele koloniën in Afrika werd oorlog gevoerd.
Niet-Europese staten nemen deel aan de oorlog:
- Verenigde Staten, Japan, China, enkele Latijns-
Amerikaanse landen.
In de legers van Engeland en Frankrijk vochten veel soldaten uit de koloniën (Brits-Indië, Algerije, Marokko).
De Eerste Wereldoorlog
Een “totale” oorlog
Een totale oorlog is oorlog in de extreemste zin van het woord. Niet slechts de legers, maar de gehele maatschappij vecht mee. Dit maakt ook burgerdoelwitten een legitiem doelwit.
Vandaag
Lesuur 1:
Eerste Wereldoorlog/ propaganda/
doelen stellen
Lesuur 2:
start met 2.1 (HITLER)
De Eerste Wereldoorlog
Nieuwe wapens
Wapens die in de eerste Wereldoorlog voor het eerst op grote
schaal aan het Westfront worden gebruikt zijn:
Gifgas (vooral door de Duitsers).
Tanks (vooral door de Engelsen).
Vliegtuigen (door beide partijen; vooral voor verkenning).
Zeppelins (door de Duitsers).
Duikboten (door de Duitsers).
Dikke Bertha (Duits superkanon).
Daarnaast spelen wapens als mitrailleurs (vanuit de
loopgraven) en artillerie en handgranaten een grote rol.
De Eerste Wereldoorlog
Slechte omstandigheden en slachtoffers
Slechte omstandigheden voor de soldaten
De loopgraven zijn heel vochtig.
Door kou sterven voeten en vingers af.
Ratten en luizen.
Weinig slaap en vaak geen of onvoldoende (slecht) eten.
Veel slachtoffers.
De meeste slachtoffers vallen in deze oorlog door het directe oorlogsgeweld, vooral in de loopgraven aan het Westelijk front (in Noord-Frankrijk) waar massale aanvallen worden uitgevoerd.
De Eerste Wereldoorlog
Loopgraaf
De Eerste Wereldoorlog
Propaganda
De Eerste Wereldoorlog is de eerste (echte) propagandaoorlog. Propaganda wordt gevoerd door middel van:
de Pers
Posters (affiches)
Prentbriefkaarten
Bioscoopjournaals
Films
Daarnaast is er censuur: kritiek op de eigen regering en het eigen leger worden niet toegestaan. Fotografen moeten de dapperheid van de eigen soldaten tonen en niet de gruwelen
van de oorlog.
De Eerste Wereldoorlog
Propaganda
De Eerste Wereldoorlog
Het jaar 1917
1. Rusland
Russische revolutie:
- Februari: de tsaar wordt afgezet.
- Juni: het Russische front stort ineen.
- Oktober: bolsjewieken (communisten) o.l.v. Lenin grijpen de macht:
zij willen een einde aan de oorlog maken (om in Rusland hun
revolutie door te kunnen voeren).
- December: wapenstilstand tussen Duitsland en Rusland.
- Maart 1918: Vrede van Brest-Litowsk.
2. Verenigde Staten
- Februari: Duitsland proclameert de onbeperkte duikbotenoorlog:
ook neutrale schepen zullen door Duitsland worden aangevallen.
- April: De VS verklaren Duitsland de oorlog.
De Eerste Wereldoorlog
De Veertien Punten van Wilson
Zelfbeschikkingsrecht van volkeren.
Een algemene Volkenbond moet opgericht worden ten einde aan grote en kleine staten wederzijdse waarborgen te verstrekken van hun politieke onafhankelijkheid en territoriale onschendbaarheid.
Al het Franse grondgebied moet bevrijd worden en de bezette gebieden daarvan (Elzas-Lotharingen) teruggegeven.
Uitwisselen van gepaste garanties om de nationale bewapening te herleiden tot het minimum dat verenigbaar is met de interne vrijheid. (Ontwapening).
De Eerste Wereldoorlog
De Duitse nederlaag
Het einde van de oorlog.
revolutie in Duitsland: het uitroepen van de republiek
de vlucht van de keizer
de wapenstilstand: 11 november 1918
Wilhelm II bij de Nederlandse grens
communistische revolutionairen in Duitsland
De Duitse legertop gaf de macht aan
democratische politici om zelf niet verantwoordelijk te zijn voor de nederlaag.
De Eerste Wereldoorlog
De Duitse nederlaag
In Duitsland was veel onbegrip
over de Duitse nederlaag.
In Duitsland was immers geen schot gelost?!
De Eerste Wereldoorlog
De Duitse nederlaag
Posters van
Duitse
nationalistische
partijen,
gericht
tegen de
Weimar-republiek
De Eerste Wereldoorlog
Het Verdrag van Versailles
1. De schuldvraag.
In artikel 231 van het Verdrag wordt gesteld dat Duitsland en zijn bondgenoten, en zij alleen, verantwoordelijk zijn voor de schuld aan het uitbreken van de Wereldoorlog
(dit is het artikel, waar in feite het gehele verdrag om draaide, want wie geen schuld draagt kan moeilijk ter verantwoording worden geroepen).
De Eerste Wereldoorlog
Het Verdrag van Versailles
2. Financiële bepalingen:
Duitsland erkent (gedwongen door het 'Diktat') dat het verantwoordelijk is voor de geleden oorlogsschade en moet die vergoeden (herstelbetalingen).
De Eerste Wereldoorlog
Het Verdrag van Versailles
3. Territoriale bepalingen. Duitsland moet een aantal gebieden afstaan:
Elzas-Lotharingen aan Frankrijk. (op de kaart cijfer 7)
Gebieden in het Oosten aan Polen. (op de kaart de cijfers 2, 5 en 6)
De Eerste Wereldoorlog
Het Verdrag van Versailles
4. Militaire bepalingen:
Het Duitse Rijk moet nagenoeg volledig worden ontwapend.
Duitsland mag alleen nog een beroepsleger hebben, met maximaal 100.000 militairen.
Bepaalde wapens, zoals tanks worden verboden.
De marine mag geen onderzeeboten hebben en geen schepen groter dan 10.000 ton.
Een luchtmacht wordt helemaal verboden.
Het Rijnland, een gebied tussen de grens en vijftig kilometer ten oosten van de Rijn, wordt gedemilitariseerd: er mogen geen Duitse troepen aanwezig zijn.
