Studiedag 14 april 2026
Een inspiratiesessie over taalsensitief lesgeven in de werelden op Praktijkschool Focus
Zo doen wij dat
Studiedag 14 april 2026
Een inspiratiesessie over taalsensitief lesgeven in de werelden op Praktijkschool Focus
Zo doen wij dat
Programma:
Bewustwording
"Met welke bril kijk jij?"
TOS ervaring
"Verschil TOS - NT2"
Praktijk
Doelen
Je ontwikkelt een goed beeld van de taalproblematiek van onze leerlingen en word je bewust van je eigen communicatie.
Je kent het belang van het werken aan woordenschat.
Samen aan de slag om binnen je wereld woordenschat zichtbaar te maken.
De taal
Alles valt en staat met de woordenschat.
Hoe meer woorden je kent,
hoe beter je mee kunt komen in het land waar je bent.
Hoeveel procent van de woorden moet je kennen om een tekst te begrijpen?
60%
70%
80%
90%
60 %
We moeten - , zei een - uit Singapore tegen - . We hebben
geen - meer. Singapore is maar - - - met een - - -. We
met - - dat we niet - kunnen. - - ik - een - met een - aan -
het - er -.
Voor de - mensen is dit nog - de - - van - , maar
dat is een niet meer te - - geworden.
70 %
We moeten - , zei een - uit Singapore tegen - .
We hebben geen - meer. Singapore is maar een klein - met een sterk - -. We - met - - dat we niet anders kunnen. - - ik een huis met een - aan beide -, het - er-. Voor de - mensen - is dit nog - de - - van -, maar dat is een niet meer te - - geworden.
80 %
We moeten -, zei een - uit Singapore tegen me. We hebben geen - meer. Singapore is maar een klein - met een sterk groeiende bevolking. We - met zo'n - dat we niet anders kunnen. - - ik - een huis met een - aan beide -, het liefst er - . Voor de meeste mensen is dit nog steeds de - wijze van wonen, maar dat is een niet meer te - - geworden
90 %
We moeten omhoog, zei een - uit Singapore tegen me. We hebben geen - meer. Singapore is maar een klein eiland met een sterk groeiende bevolking. We - met zo'n ruimtegebrek dat we niet anders kunnen. - - ik wil iedereen een huis met een tuin aan beide zijden, het liefst er -. Voor de - mensen is dit nog steeds de ideale manier van wonen, maar dat is een niet meer te - - geworden.
100 %
We moeten omhoog, zei een architect uit Singapore tegen me. We hebben geen ruimte meer. Singapore is maar een klein eiland met een sterk groeiende bevolking. We kampen met zo'n ruimtegebrek dat we niet anders kunnen. net zoals ik wil iedereen een huis met een tuin aan beide zijden, het liefst er omheen. Voor de meeste mensen is dit nog steeds de ideale manier van wonen, maar dat is een niet meer te realiseren droom geworden.
De leerling
Onze leerlingen
Laaggeletterd
Moeite hebben met lezen, schrijven, rekenen en/of digitale vaardigheden.
1F en A2 of lager (in combinatie met rekenen en digitale vaardigheden).
Taalzwakke leerling
scoort onder het niveau op woordenschat en begrijpend lezen.
Anderstalige thuissituatie
voertaal thuis meer dan de helft van de tijd anders dan Nederlands.
NT2
anderstalige achtergrond en minder dan 6 jaar Nederlandstalig onderwijs.
Omvang passieve* woordenschat
*alle woorden die je herkent en begrijpt wanneer je ze hoort of leest. Maar die niet noodzakelijkerwijs zelf actief gebruikt.
Tips voor de docent
Woordweb
- voorkennis activeren;
- aanhaken bij bestaande kennis;
- woorden in de context.
Woordleerstrategieën
- overslaan; (betekenis uit context)
- raden;
- opzoeken.
Tips tijdens het spreken
- spreek rustig en duidelijk;
- activeer de leerling;
- controleer of de leerling het begrijpt.
Ik zeg, jij doet.
2-tallen
laptop open (muurtje)
1 maakt een bouwwerk (1 min.)
instructie aan de ander geven om hetzelfde bouwwerk te bouwen
Spelregels:
niet spieken
geen vragen aan elkaar stellen
Ik zeg, jij doet.
Bij wie is het gelukt?
Waar liep je tegenaan?
WAT ALS...........
NT2
Nieuwe taal aanleren
Beperkte woordenschat
Denkt in een
andere taal
Vertaalt letterlijk (logische fouten)
TOS
Taalontwikkeling verloopt verstroord
Moeite met luisteren en spreken
Begrijpt taal langzamer
Beiden
Woorden niet paraat
Verwerken kost tijd
Moeite met schooltaalwoorden
Zinsopbouw lastig
NT2
Profiteert vooral
Rijk taalaanbod
(veel horen en zien)
Woorden in context
(betekenis uit de situatie halen)
Voordoen & praatje-plaatje
Koppeling met thuistaal
TOS
Profiteert van
Expliciete woorduitleg
(betekenis en gebruik)
Veel herhaling
(gestructureerd)
Actief kennis ophalen
Controleren op begrip
Wat werkt voor beide
Visuele ondersteuning
Woorden herhalen in context
Woorden actief gebruiken
Structuur en voorspelbaarheid
En hoe nu verder?
woorden zichtbaar maken in de wereld
muur in theorielokaal
vaste routines:
- 3 woorden herhalen in de context
- woorddriehoek
- taal voordoen-nadoen
Opdracht:
20 werkwoorden
50 vaktaalwoorden met plaatjes
Vast format te vinden:
Teams - personeelsinformatie - gedeeld - nieuw onderwijs - eigenwereld - beeldwoordenboek
Wat gaan wij doen?
memoryspel
werkwoorden bordspel
kwartetspel
Woordenschat-lat
Tot slot
D323 M3D3D3L1NG L44T J3 213N T0T W3LK3 GR0T3 PR35T4T135 0N23 H3R53N5N 1N 5T44T 21JN. 1N H3T 83G1N W45 H3T 23K3R N0G M031L1JK D323 T3K5T T3 L323N, M44R NU K4N J3 H3T W44R5CH1JNL1JK 4L W4T 5N3LL3R L323N 20ND3R J3 3CHT 1N T3 5P4NN3N. D4T K0MT D00R H3T 3N0RM3 L33RV3RM0G3N V4N 0N23 H3R53N5. KN4P H3? D323 M3D3D3L1NG M4G J3 K0P13R3N 3N V3RD3R V3R5PR31D3N.