HARMONISCHE TRILLINGEN
HARMONISCHE TRILLINGEN
Lesdoelen
De leerlingen herkennen voorbeelden van periodieke verschijnselen en harmonische trillingen.
De leerlingen onderscheiden trilling en periodieke beweging en gebruiken correcte terminologie.
De leerlingen definiëren cyclus, periode en frequentie en passen de relatie tussen T en f toe.
De leerlingen interpreteren en gebruiken begrippen zoals amplitude, pulsatie, fase en beginfase.
De leerlingen analyseren en vergelijken grafieken van harmonische trillingen.
De leerlingen berekenen pulsatie, periode, eigenfrequentie en uitwijking in gegeven situaties.
De leerlingen voeren eenvoudige meet- en rekenopdrachten uit met betrekking tot trillingen.
Inhoudsopgave
Voorbeelden van trillingen
Latje, snaar, stemvork, massa‑veer
Basisbegrippen van de trilling
Trilling vs. periodieke beweging
Cyclus, periode, frequentie
Analyse van de harmonische trilling
Amplitude
Pulsatie
Fase & beginfase
Bewegingsvergelijking
Kwalitatieve bespreking
Verloop van de uitwijking
Grafische voorstellingen
y(t)-grafieken
Vergelijking tussen verschillende trillingen
Oefeningen en toepassingen
Opdrachten 1 t.e.m. 8
Simulaties & applets
1. De vrije ongedempte harmonische trilling
Voorbeelden van periodieke verschijnselen
Periodieke beweging (trilling) van een dun, veerkrachtig latje:
Voorbeelden van periodieke verschijnselen
Periodieke beweging (trilling) van een gespannen metaaldraad:
Voorbeelden van periodieke verschijnselen
Periodieke beweging (trilling) van een stemvork:
Voorbeelden van periodieke verschijnselen
Periodieke beweging (trilling) van een massa aan een veer:
Trilling of periodieke beweging
Periodieke beweging: beweging die bestaat uit opeenvolging van cyclussen.
Trilling: veerkrachtig voorwerp beweegt heen en weer rond evenwichtsstand, als het uit evenwichtsstand wordt gebracht en daarna losgelaten.
Cyclussen, periode en frequentie
Cyclussen: reeks opeenvolgende bewegingen die identiek zijn.
Periode T: tijd voor één cyclus
Frequentie f: aantal cyclussen per tijdseenheid
Verband:
Opdracht 1
Noteer rechts het antwoord op opdracht 1:
A) periodiek of niet?
B) T = ?
C) f = ?
Opdracht 1
Opdracht 2
Welk antwoord is correct?
afbeelding A
afbeelding C
afbeelding B
afbeelding D
Opdracht 2
Bewegingsvergelijking (afl. niet kennen)
Bewegingsvergelijking
De massa zal een trilling uitvoeren zodanig dat haar coördinaat t.o.v. de evenwichtsstand harmonisch verandert.
De massa voert een harmonische trilling uit.
Einde 15/1/25
Amplitude
De massa beweegt tussen y = A en y = -A.
Amplitude A: absolute waarde van de maximale uitwijking die de massa kan hebben.
Fase en beginfase
is de fase.
Beginfase φ: geeft aan welke positie de massa inneemt op het ogenblik t = 0 s:
In ons voorbeeld wordt de massa naar boven getrokken en dan losgelaten:
Periode
Periode T: tijd die nodig is om een volledige cyclus te doorlopen.
Op twee tijdstippen die juist 1 periode verschillen:
Afleiding
niet kennen
Eigenfrequentie
Natuurlijke of eigenfrequentie van een vrije, ongedempte trilling:
Sleepvraag
Test A
Voeg tekst toe
Voeg tekst toe
Meting en berekening van T
Einde 7/1/25
Opdracht 3
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 4
Opdracht 5 (extra oef)
Opdracht 5 (extra oef)
Opdracht 6
Opdracht 6 (4,0 = fout)
Grafische voorstelling van de uitwijking als functie van de tijd
http://www.virtueelpracticumlokaal.nl/ph_nl/springpendulum_nl.htm
Applet
goo.gl/4E3BcT
Grafische voorstelling van de uitwijking als functie van de tijd
Opdracht 7
Opdracht 7 I
Opdracht 7 II 7(extra oefening)
Opdracht 8
Bepaal eveneens de pulsatie van beide trillingen en de uitwijking van beide trillingen na 1,5 s.
Opdracht 8
Opdracht 8
Bepaal eveneens de pulsatie van beide trillingen en de uitwijking van beide trillingen na 1,5 s.
Applet
goo.gl/4E3BcT
Hoe gebruik je de checklist op de volgende slide?
Deze checklist helpt je om gericht te studeren en jezelf te evalueren.
Gebruik ze op drie momenten:
- Tijdens het studeren: vink aan wanneer je denkt dat je een doel beheerst.
- Na de toets: duid aan welke doelen goed gingen en welke moeilijk waren.
- Voor het examen: check of je elk doel nog altijd beheerst en herhaal waar nodig.
De checklist toont dus wat je moet kunnen en helpt je ontdekken waar je nog moet oefenen.
Checklist toetsdoelen
Pulsatie
Formule:
Eenheid:
Afleiding van de eenheid (niet op overh/ex):