Startklaar in 3 minuten
Op tafel:
Iets om aantekeningen mee te maken;
Mapje met papieren
Jas uit, tas van tafel, mobiel in Zakkie/in tas/ in kluis.
Startklaar in 3 minuten
Op tafel:
Iets om aantekeningen mee te maken;
Mapje met papieren
Jas uit, tas van tafel, mobiel in Zakkie/in tas/ in kluis.
Ga je vast startklaar zitten, volgens de plattegrond?
Context Nederland 1948-2008
3.1 De Remmen Los
Wat gaan we vandaag doen?
Terugblik vorige les
Leerdoelen
Aantekening
Checkvragen
Bronnenopdracht
Vorige les: West en Oost
Westbindung: Adenauer (BRD) zoekt samenwerking met West-Europa
Erkent DDR niet
In Oost-Duitsland gaat het niet goed
Economisch
Politiek
1961 Bouw van de Berlijnse Muur
Schema: twee Duitslanden
Checkvraag
De bouw van de Berlijnse Muur wordt door de regering van de DDR uitgelegd als een manier om de burgers van de DDR te beschermen tegen westers imperialisme.
Een interpretatie: Met deze bron keert de tekenaar zich tegen deze uitleg.
2p Ondersteun de interpretatie met twee verwijzingen naar de bron
Toelichting: 'Willy' is Willy Brandt, de burgemeester van West-Berlijn. 'Ulbricht' is Walter Ulbricht, de leider van de DDR. West Sektor is de westelijke bezettingszone in Berlijn. De beer is hier het symbool van Berlijn.
Checkvraag
De bouw van de Berlijnse Muur wordt door de regering van de DDR uitgelegd als een manier om de burgers van de DDR te beschermen tegen westers imperialisme.
Een interpretatie: Met deze bron keert de tekenaar zich tegen deze uitleg.
2p Ondersteun de interpretatie met twee verwijzingen naar de bron
Antwoord
Om twee punten te maken moet je met twee beeldelementen laten zien dat de tekenaar het niet eens is met de Oost-Duitse verklaring voor de Muur.
DUS:
Volgens de DDR moet Oost-Duitsers beschermd worden tegen West-Duitsland, maar de tekening laat zien dat juist Oost-Duitsland agressief is (want veel militairen) en West-Duitsland niet, want daar zie je alleen Willy Brandt en een beer (en geen militairen)
Toelichting: 'Willy' is Willy Brandt, de burgemeester van West-Berlijn. 'Ulbricht' is Walter Ulbricht, de leider van de DDR. West Sektor is de westelijke bezettingszone in Berlijn. De beer is hier het symbool van Berlijn.
Opdracht spotprenten Koude Oorlog
OK Boomer
Leerdoelen en KA’s 3.1 – les 1
Leerdoel 3.1 les 1
Je kunt uitleggen hoe de economische groei een verzorgingsstaat mogelijk maakte, a.d.h.v.:
Economische groei
Opbouw verzorgingsstaat
Gevolgen van de welvaartsstijging
Kenmerkende aspecten:
De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de 20e eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen
De eenwording van Europa
Economische groei
Oorzaken economische groei 1948-1978:
Marshallhulp
Amerikaanse economische steun
Koude oorlog
Brengt economie op gang
Industrialisatie
Rotterdam: Esso (brandstof)
IJmuiden: Hoogovens (staal)
Emmen: Akzo (chemie)
Duitse Wirtschaftswunder
Nederland kan meeprofiteren met Duitse economische groei
Export
Geleide loonpolitiek
Overheid bepaalt prijsstijging
Nederlandse prijzen blijven laag
Aardgas in Groningen
Verzorgingsstaat
Toegenomen welvaart
Snelle wederopbouw
Leidt tot opbouw verzorgingsstaat (= staat die door sociale voorzieningen zorgt voor haar burgers)
Ook de staat wordt rijker, dus er is geld te besteden
WW (werkeloosheidswet) 1952
AOW (alg. ouderdomswet) 1957
Bijstand (vervanging inkomen) 1963
WAO (wet arbeidsongeschiktheid) 1967
Overheid werkt nauw samen met sociale partners (poldermodel)
Maakbare samenleving
Sociaaleconomische gelijkheid
Gevolgen welvaart
Door de enorm toegenomen welvaart:
Sociaaleconomische gelijkheid
= Minder verschillen in inkomen, onderwijs en macht
Nederlander wordt consument
TV, wasmachine, koelkast
Voedsel Supermarkten
Mobiliteit neemt toe
Auto
Vakantie
Buitenwijken in steden
Ontzuiling (komt later aan bod)
De babyboomgeneratie
Na WOII werden er veel kinderen geboren
‘Babyboom’
Babyboomers groeien op met
Meer welvaart
Meer vrije tijd
Hoger opleidingsniveau
Meer ruimte voor het individu
Jongeren brachten meer tijd met elkaar door
Jongeren worden aparte groep
Ontstaan jeugdculturen
Checkvraag
Stel: je maakt een werkstuk over Nederland na 1945. Je vindt deze foto en vraagt je af of je hem kunt gebruiken als illustratie bij de paragraaf over de jaren vijftig of bij de paragraaf over de jaren zeventig van de twintigste eeuw.
2p Geef per paragraaf aan waardoor de foto er wel of niet bij past.
Bron 1 Een Nederlands tijdschrift publiceert deze foto van een snackbar, waar geprobeerd wordt meer klanten te trekken met een televisietoestel:
Massatoerisme:
Positief of negatief?
Aan de slag: vijandbeelden
Bekijk/lees de bronnen
Vul onder elke bron in welk beeld van de ‘vijand’ er uit naar voren komt (en leg uit)
Vul elke bron in het kwadrant in
Beantwoord de verwerkingsvragen
Nabespreken: vijandbeelden
Welke bron is moeilijk? Waarom?
In hoeverre zijn deze bronnen eenzijdig?
Wat vind jij overtuigende propaganda?
Instructie
Startklaar in 3 minuten
Op tafel:
Iets om aantekeningen mee te maken;
Mapje met papieren
Jas uit, tas van tafel, mobiel in Zakkie/in tas/ in kluis.
Ga je vast startklaar zitten, volgens de plattegrond?
Context Nederland 1948-2008
3.1 De Remmen Los
Les 2
Toetsen dit schooljaar
SE3 (=Periode 2) (weging 1)
Tussentijdse toets over de HC’s
SE3 (= Periode 2) (weging 2)
Tijdvak 5 t/m 9, 10
HC Britse Rijk
HC Duitsland (helemaal)
HC Nederland (helemaal)
SE4 (= Periode 3) (weging 2)
CSE –stof
Vaardigheden
Wat gaan we vandaag doen?
Huiswerk vorige les bespreken
Terugblik vorige keer
Checkvraag
Aantekening maken
Muziek break!!
Aan de slag
Terugblik
Nabespreken huiswerk
Nabespreken huiswerk
Nabespreken huiswerk
Vorige keer
1. Wat was GEEN reden voor groei welvaart in Nederland na WOII?
A. Marshallhulp
C. Wirstschaftswunder
B. Industrialisatie
D. Bezuinigingen op overheidsuitgaven
2. Wat is geleide loonpolitiek??
A. Dat de lonen extra hard stijgen
C. Dat de werkgever voortaan het salaris zelf mag bepalen
B. Dat de lonen niet te hard stijgen
D. Dat Nederlandse producten goedkoper worden
3. Wat was GEEN gevolg van de toegenomen welvaart?
A. Mensen gingen op vakantie
C. Mensen konden vroeger met pensioen
B. Er kwamen meer mensen naar Nederland
D. Mensen kregen TV
3. Wat wordt bedoeld met sociaal-economische gelijkheid?
A. Dat er minder verschil is tussen arm en rijk
C. Dat meer mensen het met elkaar eens zijn
B. Dat er meer verschil is tussen arm en rijk
D. Dat mensen meer op elkaar gaan lijken
4. “Nederland krijgt na WOII meer sociaal-economische gelijkheid”
A. Juist
B. Onjuist
Vorige keer: Economische groei
Oorzaken economische groei 1948-1978:
Marshallhulp
Amerikaanse economische steun
Industrialisatie
Rotterdam: Esso (brandstof)
IJmuiden: Hoogovens (staal)
Emmen: Akzo (chemie)
Duitse Wirtschaftswunder
Nederland kan meeprofiteren met Duitse economische groei
Geleide loonpolitiek
Overheid bepaalt prijsstijging
Nederlandse prijzen blijven laag
Aardgas in Groningen
Gevolgen welvaart
Door de enorm toegenomen welvaart:
Sociaaleconomische gelijkheid
= Minder verschillen in inkomen, onderwijs en macht
Nederlander wordt consument
TV, wasmachine, koelkast
Voedsel Supermarkten
Mobiliteit neemt toe
Auto
Vakantie
Buitenwijken in steden
Ontzuiling
Checkvraag
Stel: je maakt een werkstuk over Nederland na 1945. Je vindt deze foto en vraagt je af of je hem kunt gebruiken als illustratie bij de paragraaf over de jaren vijftig of bij de paragraaf over de jaren zeventig van de twintigste eeuw.
2p Geef per paragraaf aan waardoor de foto er wel of niet bij past.
Bron 1 Een Nederlands tijdschrift publiceert deze foto van een snackbar, waar geprobeerd wordt meer klanten te trekken met een televisietoestel:
Leerdoelen
Leerdoel 3.1 les 2
Je moet kunnen uitleggen wat er veranderde in de positie van vrouwen en jongeren tussen 1948 en 1978, a.d.h.v.:
Jongerenculturen zoals nozems, hippies en provo’s
Tweede feministische golf
Seksuele revolutie
Kenmerkend aspect
De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de 20e eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen
Weet je nog?
OK Boomer
De babyboomgeneratie
Na WOII werden er veel kinderen geboren
‘Babyboom’
Babyboomers groeien op met
Meer welvaart
Meer vrije tijd
Hoger opleidingsniveau
Meer ruimte voor het individu
Jongeren brachten meer tijd met elkaar door
Jongeren worden aparte groep
Ontstaan jeugdculturen
Jongerencultuur
De jeugd luisterde naar eigen muziek,
The Beatles. https://www.youtube.com/watch?v=7mw1D3HTGng
Elvis Presley
Rock ‘n Roll
Nozems
Stoere jongeren met vetkuiven en brommers
https://www.youtube.com/watch?v=Q6SLPCJZLbc&feature=emb_logo&ab_channel=CentraalBureauvoordeStatistiek
Provo’s en Hippies
Jongeren worden kritischer:
de protestgeneratie zette zich af tegen het gezag
Ouders en overheid
Provo
‘ludieke’ acties tegen het gezag
Provoceren
Willen meer inspraak
Hippies
Beweging uit VS
Vredelievend
Afzetten tegen consumptiemaatschappij
‘Make love, not war’
Kritiek op (Vietnam)oorlog
(psychedelische) drugs
Tweede feministische golf
Tot 1956 vrouwen handelingsonbekwaam
Minder rechten dan mannen
Vrouw is alleen huisvrouw
Meisjes krijgen meer en langer onderwijs
Gaan meer werken
Eisen betere positie
Dolle Mina
Tweede feministische golf
1971 echtscheidingswet
Regels echtscheiding losser
Recht op abortus
Betaalde kinderopvang
Seksuele revolutie
Uitvinding van de anticonceptiepil –
verandering van seksuele moraal
Er werd openlijker over seks gesproken
Homo’s durfden meer voor hun geaardheid uit te komen
Scheiden geen schande meer
Dit is de seksuele revolutie
Gevolg:
Minder kinderen geboren
Checkvraag
Een bewering: de introductie van de anticonceptiepil is zowel een oorzaak als een gevolg van de veranderde positie van de vrouw.
Bron: Een foto van een demonstratie van actiegroep Dolle Mina voor vrije verstrekking van de anticonceptiepil, circa 1970
Checkvraag
Antwoord
Om drie punten te krijgen moet je de anticonceptiepil twee keer koppelen aan de veranderde positie van de vrouw, één keer als gevolg, één keer als oorzaak. Daarna gebruik je de foto om ''en van de koppelingen te illustreren.
DUS
De introductie van de anticonceptiepil is een GEVOLG van de veranderde positie van de vrouw, want toen vrouwen méér buitenshuis gingen werken, wilden ze minder kinderen en was de pil een goed middel daartoe.
De introductie van de anticonceptiepil is de OORZAAK van de veranderde positie van de vrouw, want door de pil konden vrouwen gemakkelijker kiezen voor een maatschappelijke/andere carrière. Dit zie je ook in de foto waar een vrouw een bord draagt met de tekst "slik een pil en doe wat je wil" . Dit laat zien dat de positie van de vrouw is veranderd, want er is nu keuzevrijheid voor de vrouw.
Bron: Een foto van een demonstratie van actiegroep Dolle Mina voor vrije verstrekking van de anticonceptiepil, circa 1970
Aan de slag!
Gebruik bron 2.
Leg met een bronelement uit of deze foto representatief* was voor zijn tijd.
Bron 1 Een gezin in 1964.
Representatief = Geldt de bron voor één uitzonderlijk geval, dan is je bron niet echt representatief. Geldt de bron voor meer gevallen/voor meer mensen, dan is je bron meer representatief
Leerdoelen
Leerdoel 3.1 les 2
Je moet kunnen uitleggen wat er veranderde in de positie van vrouwen en jongeren tussen 1948 en 1978, a.d.h.v.:
Jongerenculturen zoals nozems, hippies en provo’s
Tweede feministische golf
Seksuele revolutie
Kenmerkend aspect
De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de 20e eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen
Startklaar in 3 minuten
Op tafel:
Iets om aantekeningen mee te maken;
Mapje met papieren
Jas uit, tas van tafel, mobiel in Zakkie/in tas/ in kluis.
Ga je vast startklaar zitten, volgens de plattegrond?
Context Nederland 1948-2008
3.1 De Remmen Los
Les 3
Wat gaan we vandaag doen?
Checkvraag
Uitleg
Aan de slag!
Nabespreken
Checkvraag
Stel: je maakt een werkstuk over Nederland na 1945. Je vindt deze foto en vraagt je af of je hem kunt gebruiken als illustratie bij de paragraaf over de jaren vijftig of bij de paragraaf over de jaren zeventig van de twintigste eeuw.
2p Geef per paragraaf aan waardoor de foto er wel of niet bij past.
Bron 1 Een Nederlands tijdschrift publiceert deze foto van een snackbar, waar geprobeerd wordt meer klanten te trekken met een televisietoestel:
Checkvraag
Gebruik bron 2.
Leg met een bronelement uit of deze foto representatief* was voor zijn tijd.
Bron 1 Een gezin in 1964.
Representatief = Geldt de bron voor één uitzonderlijk geval, dan is je bron niet representatief. Geldt de bron voor meer gevallen/voor meer mensen, dan is je bron meer representatief
Checkvraag
Een bewering: de introductie van de anticonceptiepil is zowel een oorzaak als een gevolg van de veranderde positie van de vrouw.
Bron: Een foto van een demonstratie van actiegroep Dolle Mina voor vrije verstrekking van de anticonceptiepil, circa 1970
Veranderende positie vrouw
Veranderende positie vrouw
Introductie anticonceptiepil
Checkvraag
Antwoord
Om drie punten te krijgen moet je de anticonceptiepil twee keer koppelen aan de veranderde positie van de vrouw, één keer als gevolg, één keer als oorzaak. Daarna gebruik je de foto om ''en van de koppelingen te illustreren.
DUS
De introductie van de anticonceptiepil is een GEVOLG van de veranderde positie van de vrouw, want toen vrouwen méér buitenshuis gingen werken, wilden ze minder kinderen en was de pil een goed middel daartoe.
De introductie van de anticonceptiepil is de OORZAAK van de veranderde positie van de vrouw, want door de pil konden vrouwen gemakkelijker kiezen voor een maatschappelijke/andere carrière. Dit zie je ook in de foto waar een vrouw een bord draagt met de tekst "slik een pil en doe wat je wil" . Dit laat zien dat de positie van de vrouw is veranderd, want er is nu keuzevrijheid voor de vrouw.
Bron: Een foto van een demonstratie van actiegroep Dolle Mina voor vrije verstrekking van de anticonceptiepil, circa 1970
Leerdoelen
Leerdoel 3.1 les 2
Leerdoel 3.1 les 1
Je kunt uitleggen hoe de economische groei een verzorgingsstaat mogelijk maakte, a.d.h.v.:
Verzuiling
Economische groei
Opbouw verzorgingsstaat
Kenmerkend aspect
De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de 20e eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen
Verzuiling
Sociale verhoudingen van vóór WOII keren terug.
Verzuiling
=Strakke verdeling samenleving in 4 groepen
Katholieken
Protestanten
Socialisten
Liberalen
Eigen organisaties
Omroepen
Scholen
Kranten
Zenders
Na WOII rooms-rode coalitie:
Rooms = katholiek (KVP)
Rood = socialistisch (PvdA)
Willem Drees Premier (PvdA)
Ontzuiling
Verzuiling verdwijnt door:
Meer contact met andersdenkenden
TV & radio bijv. Veronica
Buitenwijken
Camping
Ontkerkelijking
Geen zin meer in strenge regels
Niet meer afhankelijk van kerkelijke steun door Verzorgingsstaat
Hoger opleidingsniveau
Jongeren blijven langer op school
Kritischer
Minder afhankelijk
Individualisering
Individu wordt belangrijker dan de groep
D’66 eerste niet-verzuilde partij
Wil meer inspraak voor burger
Verzorgingsstaat
Toegenomen welvaart
Snelle wederopbouw
Leidt tot opbouw verzorgingsstaat (= staat die door sociale voorzieningen zorgt voor haar burgers)
Ook de staat wordt rijker, dus er is geld te besteden
WW (werkeloosheidswet) 1952
AOW (alg. ouderdomswet) 1957
Bijstand (vervanging inkomen) 1963
WAO (wet arbeidsongeschiktheid) 1967
Overheid werkt nauw samen met sociale partners (poldermodel)
Maakbare samenleving
Sociaaleconomische gelijkheid
Checkvraag
Gebruik bron 11.
Bewering: Het pamflet uit 1966 past bij de beginnende ontzuiling in Nederland.
4p Ondersteun de bewering met twee verschillende argumenten, steeds met een aparte verwijzing naar de bron.
Checkvraag
Gebruik bron 11.
Bewering: Het pamflet uit 1966 past bij de beginnende ontzuiling in Nederland.
4p Ondersteun de bewering met twee verschillende argumenten, steeds met een aparte verwijzing naar de bron.
maximumscore 4
Kern van een juist antwoord is:
• Uit de opvatting dat de ideologieën van de politieke partijen geen antwoord meer geven op de vragen van de kiezers / de beginselen van de partijen verouderd zijn, blijkt dat kiezers zich niet meer laten leiden door de ideologie van de zuil (wat past bij ontzuiling) 2
• Uit de opvatting dat de partijprogramma's op elkaar lijken, blijkt dat de grenzen tussen de zuilen beginnen te vervagen 2
Startklaar in 3 minuten
Op tafel:
Iets om aantekeningen mee te maken;
Mapje met papieren
Jas uit, tas van tafel, mobiel in Zakkie/in tas/ in kluis.
Ga je vast startklaar zitten, volgens de plattegrond?
Context Nederland 1948-2008
3.1 De Remmen Los
Les 4
Wat gaan we vandaag doen?
Tussentijdse toets
Checkvraag : huiswerk nakijken
Uitleg
Aan de slag!
Nabespreken
1. Wat was GEEN reden voor groei welvaart in Nederland na WOII?
A. Marshallhulp
C. Wirstschaftswunder
B. Groei industrie
D. Bezuinigingen op overheidsuitgaven
2. Wat is geleide loonpolitiek??
A. Dat de lonen extra hard stijgen
C. Dat de werkgever voortaan het salaris zelf mag bepalen
B. Dat de lonen niet te hard stijgen
D. Dat Nederlandse producten goedkoper worden
3. Wat was GEEN gevolg van de toegenomen welvaart?
A. Mensen gingen op vakantie
C. Mensen konden vroeger met pensioen
B. Er kwamen meer mensen naar Nederland
D. Mensen kregen TV
3. Wat wordt bedoeld met sociaal-economische gelijkheid?
A. Dat er minder verschil is tussen arm en rijk
C. Dat meer mensen het met elkaar eens zijn
B. Dat er meer verschil is tussen arm en rijk
D. Dat mensen meer op elkaar gaan lijken
4. “Nederland krijgt na WOII meer sociaal-economische gelijkheid”
A. Juist
B. Onjuist
Huiswerk (1)
Huiswerk (1)
1+E; 2+A; 3+C; 4+D
B blijft over
Huiswerk (2)
Gebruik bron 11.
Een bewering: Dit artikel van De Gelderlander geeft een eenzijdig beeld van de gebeurtenissen rondom het verbod op de vertoning van de film Rock around the clock.
3p 2. Licht deze bewering toe door aan te geven:
waaruit de eenzijdigheid blijkt, waarbij je je antwoord ondersteunt met een verwijzing naar de bron en
met welke verandering in de Nederlandse samenleving de redactie van de krant moeite heeft.
Huiswerk (2)
-maximumscore 3
Door (een van de volgende): de jongeren 'hysterische vlegels' te noemen het gedrag van de jongeren 'bont' te noemen 1p
keurt het artikel het gedrag van de jongeren af / wordt het beeld geschetst dat het verbod terecht is / wordt geen aandacht gegeven aan de mening van de jongeren 1p
De krant heeft moeite met de opkomst van jongerencultuur / met de verandering dat de jongeren (beslissingen van) het gezag niet meer accepteren 1p
Opmerking Alleen als het antwoord op de eerste deelvraag een juist voorbeeld van de eenzijdigheid bevat, wordt 1 scorepunt toegekend aan een passende verwijzing naar de bron.
Huiswerk (3)
Gebruik bron 11.
Tekenaar Behrendt geeft in zijn prent een mening weer over de verkiezingscampagne van de confessionele partijen tijdens de verkiezing voor de Tweede Kamer in 1971.
3p 3. Toon dit aan door:
zonder bron aan te geven met welke maatschappelijke verandering de confessionele partijen rekening moeten houden bij verkiezingen vanaf de jaren 1950 en
uit te leggen welke mening Behrendt weergeeft over de verkiezingscampagne van de confessionele partijen, waarbij je je antwoord ondersteunt met een verwijzing naar de bron.
Huiswerk (3)
maximumscore 3
• De confessionele partijen moeten rekening houden met de ontkerkelijking/ontzuiling waardoor zij stemmen verliezen / rekening houden met de opkomst van jongerenculturen waardoor zij ook jongeren moeten aanspreken met de campagne 1p
• Behrendt geeft de mening weer dat de confessionele partijen zich jonger/hipper voordoen dan ze zijn om (jongere) stemmers te trekken 1p
• door (een van de volgende): af te beelden dat de lijsttrekkers zich presenteren als een hippe rockband / als The Hallelujah boys. de tekst: "Is het zo hip genoeg"? 1p
Opmerking Alleen als bij de tweede deelvraag een juiste mening van Behrendt wordt weergegeven, wordt 1 scorepunt toegekend aan een passende verwijzing naar de bron.
Toetsen dit schooljaar
SE3 (=Periode 2) (weging 1)
Tussentijdse toets over de HC’s
SE3 (= Periode 2) (weging 2)
Tijdvak 5 t/m 9, 10
HC Britse Rijk
HC Duitsland (helemaal)
HC Nederland (helemaal)
SE4 (= Periode 3) (weging 2)
CSE –stof
Vaardigheden
Wanneer: Vrijdag 13 december
Wat:
Historische context Duitsland (helemaal)
Powerpoints/teksten/begrippen
Jaartallen en voorbeelden uit lesdoelen
Historische context Nederland
3.1 De Remmen Los
Powerpoints/teksten/begrippen
Jaartallen en voorbeelden uit lesdoelen
Hoe: Schriftelijke toets tijdens de les
Leerdoelen 3.1 – les 4
Je kunt uitleggen welke emigratie en immigratie er plaatsvonden tussen 1948 en 1978, a.d.h.v.
Oliecrisis 1973
Kenmerkend aspect:
de ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen
Emigratie
= uit NL verhuizen
Na WOII stimuleert de regering emigratie
Angst voor te weinig huisvesting en overbevolking
Angst voor werkeloosheid
Koude oorlog
Speciale emigratiebureaus
500.000 emigranten
VS
Canada
Australië
Nieuw-Zeeland
Hier is veel land beschikbaar
Immigratie
= Naar NL verhuizen
Indonesië & Molukken
Angst voor chaos na onafhankelijkheid
Dwang door nieuwe regering
Molukse soldaten KNIL
Suriname & de Antillen
Angst voor onrust na onafhankelijkheid
Zuid-Europa, Marokko & Turkije
Industrie trekt sneller aan dan verwacht
Arbeiders tekort
Gastarbeiders moeten dit werk gaan doen
Herenigingsrecht
Oliecrisis (1973)
=Kunstmatig tekort aan aardolie
Oorzaak: Nederland steunt Israël, net als veel andere westerse landen
Conflict tussen Israël en Arabische landen
Hoe?
Prijzen verhoogd
Toevoer verlaagd
‘Autoloze zondagen’
Gevolgen:
Economische crisis
Met name in de industrie
Hoge werkeloosheid
Industriebedrijven naar lagelonenlanden
Einde aan jarenlange economische groei
Veel migranten werken in de industrie
Kunnen gebruik maken van rechten
Migranten blijven in Nederland
Aan de slag
Aan de slag
Kijkvragen bij het fragment uit ‘Andere Tijden’ vanaf het begin tot aan 9:33
https://anderetijden.nl/aflevering/542/Emigratie-naar-Canada
(Werkt de link niet? Google dan op ‘Emigratie naar Canada Andere Tijden’.)
Naar welke 3 landen emigreert 1 op de 20 Nederlanders in 1948?
Wat was de reden dat zoveel Nederlanders emigreerden? Geef drie redenen.
Hoe stimuleerde de Nederlandse overheid de emigratie?
Welke reden voor emigratie van Cornelis Boelhouwer wordt er in de promotiefilm genoemd?
Wat was de taak van Feike Falkena? Verklaar de concurrentie.