Franse lidwoorden
Franse lidwoorden
Open met het idee dat Frans, net als Nederlands, woorden voor 'de/het' en 'een' heeft, maar dat de vormen in het Frans zichtbaarder veranderen door geslacht, getal en beginletter.
Leerdoel
Ik kan de Franse lidwoorden herkennen en correct gebruiken in korte, eenvoudige zinnen.
Deze slide heeft geen instructies
Welke Franse lidwoorden ken je al?
Gebruik de antwoorden als startpunt: leerlingen noemen waarschijnlijk le, la, un of des. Haak daarna aan bij de drie groepen uit de les.
Wat is een lidwoord?
Een lidwoord staat voor een zelfstandig naamwoord.
In het Frans laat een lidwoord vaak zien:
mannelijk of vrouwelijk
enkelvoud of meervoud
soms ook of je over iets bekends, één ding of een hoeveelheid praat
Leg kort het verschil uit tussen bepaald, onbepaald en partitief zonder al te diep in grammaticale termen te blijven hangen. Het doel is herkenning en gebruik in eenvoudige zinnen.
Drie soorten lidwoorden
In deze les gebruik je drie groepen:
bepaald: le, la, l’, les
onbepaald: un, une, des
partitief: du, de la, de l’, des
Wijs erop dat 'des' in twee groepen voorkomt: als onbepaald meervoud en als partitief meervoud. Voor A1/A2 is herkennen in een eenvoudige zin belangrijker dan een diep theoretisch onderscheid.
Wanneer kies je welk soort?
bepaald lidwoord: als het gaat om iets bekends of algemeens
onbepaald lidwoord: als het gaat om één ding of een paar dingen
partitief lidwoord: als het gaat om een hoeveelheid die je niet telt
Voorbeelden:
le livre
un livre
du pain
Je hoeft hier niet alle nuances van bekend/onbekend te behandelen. Houd het praktisch: de leerling moet in korte zinnen de juiste vorm leren kiezen.
Voorbeelden uit het dagelijks leven
un livre
la table
l’école
des pommes
du pain
Gebruik deze woorden later opnieuw voor herhaling. Door dezelfde woordenschat terug te laten komen, blijft de focus op het lidwoord.
Kies het juiste lidwoord
Je ziet in deze les drie soorten lidwoorden. Bij iets bekends gebruik je le livre of la table. Bij één ding gebruik je un livre. Bij een hoeveelheid gebruik je du pain.
De zinnen sluiten aan bij de voorbeelden op de voorgaande slides: livre, table en pain.
Bepaald lidwoord
Het bepaald lidwoord gebruik je bij iets bepaalds: de / het.
Vormen:
le + mannelijk enkelvoud
la + vrouwelijk enkelvoud
l’ + woord dat begint met klinker of stomme h
les + meervoud
Noem 'iets bepaalds' eenvoudig: iets dat al bekend is in de zin of situatie. Vermijd te abstracte uitleg.
Le, la, l’, les
le livre
la table
l’école
les pommes
Let op:
l’ gebruik je vóór een klinker of een stomme h.
Benadruk dat je bij l’ niet meer ziet of een woord mannelijk of vrouwelijk is, maar dat het woord zelf dat wel blijft.
Mannelijk, vrouwelijk, meervoud
Je kiest het bepaald lidwoord op basis van:
geslacht: mannelijk of vrouwelijk
getal: enkelvoud of meervoud
Voorbeelden:
le livre
la maison
les livres
Leg uit dat het grammaticale geslacht in het Frans moet worden onthouden met het woord. Laat leerlingen woorden liefst meteen met lidwoord leren.
Bepaald lidwoord in zinnen
Le livre est sur la table.
L’école est grande.
Les pommes sont rouges.
Het lidwoord hoort direct bij het zelfstandig naamwoord.
Wijs eventueel aan welk woordgroepje samen hoort: le livre, la table, l’école, les pommes.
Welk lidwoord past bij école?
la
l’
le
les
Leerlingen passen de regel toe dat je voor een klinker vaak l’ gebruikt.
Vul de bepaalde lidwoorden in
Le livre est sur la table. L’ école est grande en les pommes sont rouges.
Herhaling van de voorbeeldzinnen met alle vier vormen van het bepaald lidwoord.
Onbepaald lidwoord
Het onbepaald lidwoord gebruik je bij een / een of meer.
Vormen:
un + mannelijk enkelvoud
une + vrouwelijk enkelvoud
des + meervoud
Vergelijk kort met Nederlands: een boek, een tafel, boeken/appels in meervoud. Houd het functioneel.
Un, une, des
un livre
une table
des pommes
Je gebruikt deze vormen als je niet over een specifiek bekend ding praat.
Maak het verschil met bepaald zichtbaar door paren te noemen: un livre ↔ le livre, une table ↔ la table.
Onbepaald lidwoord in zinnen
J’ai un livre.
Elle a une table.
Nous avons des pommes.
Benadruk de vaste combinatie van hebben + zelfstandig naamwoord met onbepaald lidwoord in dit soort eenvoudige zinnen.
Vergelijking: bepaald of onbepaald
un livre = een boek
le livre = het boek
une école bestaat niet hier; bij klinker wordt het l’école alleen bij bepaald lidwoord
des pommes = enkele / wat appels
les pommes = de appels
Wijs op een mogelijk misverstand: l’ hoort alleen bij het bepaald of partitief lidwoord voor klinker/stomme h, niet bij het onbepaald lidwoord.
Welke zin is juist?
J’ai une livre.
J’ai un livre.
J’ai l’ livre.
J’ai du livre.
Controleert of leerlingen 'un' koppelen aan een mannelijk enkelvoud zelfstandig naamwoord.
Wat vind jij nog het lastigst?
le of la
un of une
des of les
l’ gebruiken
Deze slide heeft geen instructies
Waarom verandert het?
Het Frans vermijdt twee losse klanken naast elkaar.
Daarom worden:
le école → l’école
la école → l’école
de la eau → de l’eau
Dit is een uitspraak- en schrijfregel tegelijk. Het helpt leerlingen onthouden waarom de vorm korter wordt.
Korte samenvatting
le, la, l’, les → bepaald lidwoord
un, une, des → onbepaald lidwoord
du, de la, de l’, des → partitief lidwoord
l’ / de l’ → voor klinker of stomme h
de / d’ → vaak na ontkenning of hoeveelheid
Gebruik deze slide om de hele keuze nog één keer compact langs te lopen.
Wat heb jij vandaag geleerd over Franse lidwoorden?
Laat leerlingen kort terugkijken op hun leren. Mogelijke antwoorden: verschil tussen le/la, gebruik van l’, partitief bij eten en drinken, of de na ontkenning/hoeveelheid.
Welk voorbeeld hielp jou het meest?
Bespreek welke uitleg of welk voorbeeld het meest hielp, bijvoorbeeld vaste voorbeelden als un livre, l’école of du pain.
Wat vind jij nu nog moeilijk?
Gebruik dit als signaal voor herhaling. Leerlingen kunnen noemen: le/la, l’ bij klinkers, partitief, of de na ne...pas/beaucoup.
Begrippenlijst
lidwoord - woord dat voor een zelfstandig naamwoord staat
bepaald lidwoord - lidwoord voor iets bekends of bepaalds
onbepaald lidwoord - lidwoord voor één ding of niet-specifieke dingen
partitief lidwoord - lidwoord voor een niet-telbare hoeveelheid
mannelijk - grammaticaal geslacht van sommige Franse woorden
vrouwelijk - grammaticaal geslacht van andere Franse woorden
meervoud - vorm voor meer dan één
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
enkelvoud - vorm voor één persoon, dier of ding
klinker - a, e, i, o, u of y aan het begin van een woord
stomme h - h die je in de uitspraak niet hoort
ontkenning - vorm met bijvoorbeeld ne ... pas
hoeveelheid - woord dat aangeeft hoeveel er is, zoals beaucoup of un kilo
de / d’ - vorm die vaak komt na ontkenning of hoeveelheid
Deze slide heeft geen instructies