Nederland is een Rechtsstaat
Hoofdstuk 4
Nederland is een Rechtsstaat
Hoofdstuk 4
Leerdoel
Ik kan uitleggen wat een rechtsstaat is en waarom de overheid zich aan de wet moet houden om burgers te beschermen.
Ik kan noemen en uitleggen wat grondrechten zijn, zoals vrijheid van meningsuiting, en waarom rechtsgelijkheid en rechtszekerheid belangrijk zijn.
Ik kan uitleggen hoe de macht in Nederland is verdeeld (trias politica) en waarom rechters onafhankelijk en onpartijdig moeten zijn.
Wat is een rechtsstaat?
In een rechtsstaat moet de overheid zich aan de wet houden en worden burgers beschermd door die wet.
De overheid handhaaft de regels met politie en justitie.
De Grondwet en grondrechten
De belangrijkste wet is de Grondwet. Hierin staan de regels over het bestuur en de grondrechten, zoals vrijheid van meningsuiting en godsdienst.
Recht
Rechtszekerheid
Iedereen wordt gelijk behandeld door de wet, ongeacht wie je bent.
Rechtsgelijkheid
Iedereen weet waar hij aan toe is omdat de regels vastliggen. De overheid moet zich ook aan deze regels houden.
Legaliteitsbeginsel en internationale afspraken
De overheid mag alleen straffen of handelen als dit in de wet staat. Internationale verdragen zoals het EVRM beschermen extra rechten.
Macht verdelen: trias politica
De macht is verdeeld in wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht. Zo ontstaat er controle en blijft niemand almachtig.
Rechterlijke macht en klassenjustitie
Rechters zijn onafhankelijk en onpartijdig. Toch kan ongelijke behandeling voorkomen, bijvoorbeeld als rijke mensen bevoordeeld worden (klassenjustitie).