4. De Grondwet

• Maatschappijleer
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 3,4

Introductie

Aan het eind van deze presentatie kun je herkennen en uitleggen welke grondrechten in de Nederlandse Grondwet staan.

Politiek

4. De Grondwet

Leerdoel

Aan het eind van deze presentatie kun je herkennen en uitleggen welke grondrechten in de Nederlandse Grondwet staan.

Video

Het levensverhaal van de Grondwet

Video

Grondrechten

Hoofdstuk 1

De Grondrechten

Artikel 1

Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. 

Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.

Klassieke grondrechten

Beschermen ons tegen de overheid 

Geven ons rechten tegen een te machtige overheid

Staan sinds 1848 in de Grondwet

Klassiek betekent: 'iets uit vroeger, maar niet verouderd'

bijvoorbeeld:

• Artikel 1: Anti-discriminatie artikel


• Artikel 2: Wie is Nederlander?


• Artikel 4: Kiesrecht


• Artikel 7: Vrijheid van meningsuiting


• Artikel 8: Recht op vereniging


• Artikel 9: Recht op vergadering


• Artikel 10: Onaantastbaarheid van de persoonlijke levenssfeer


• Artikel 11: Onaantastbaarheid van het lichaam


• Artikel 13: Briefgeheim

Sociale grondrechten

Plichten van de overheid: 

zorgen voor een goed bestaan

Zijn pas later in de Grondwet gekomen

bijvoorbeeld:

• Recht op veilig bestaan


• Recht op onderwijs


• Recht op gezondheidszorg


• Recht op woongelegenheid


• Recht op bewoonbaar gebied


• Recht op rechtsbijstand


• Recht op werk

Laatste belangrijke wijziging

1983

• Amsterdam wordt officieel de hoofdstad
  
• Niet-Nederlanders mogen stemmen voor de Gemeenteraden
  
• Leeftijd actief kiesrecht naar 18 jaar
  
• Verbod op opleggen doodstraf
  
• Invoering van een Nationale Ombudsman
  
• Invoering Sociale grondrechten
  

Nederland is een rechtsstaat

• Er zijn grondrechten
• Er is onafhankelijke en openbare rechtspraak
• Er is een scheiding der machten
• Er is een grondwet
• De macht van de overheid is vastgesteld door rechtsregels

Video

De Grondwet

Begrippen uit deze les

• grondwet
  
• artikel 1
• Klassieke grondrechten
• Sociale grondrechten

Jaartallen uit deze les

• 1848: Thorbecke maakt een nieuwe Grondwet met de Klassieke grondrechten
• 1983: laatste belangrijke grondwetsherziening waarin de Sociale grondrechten officieel werden opgenomen

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd

Stel 1 vraag over iets dat je deze les nog niet zo goed hebt begrepen