Syndromen bij mensen met een verstandelijke beperking
Syndromen bij mensen met een verstandelijke beperking
Lesduur is: 60 minOnderdelen in deze les
Syndromen bij mensen met een verstandelijke beperking
Deze slide heeft geen instructies
Wat weet je al over syndromen bij mensen met een verstandelijke beperking?
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoel
Aan het einde van deze les kun je uitleggen wat syndromen zijn bij verstandelijk beperkten, enkele voorbeelden noemen en hun kenmerken herkennen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn verstandelijk beperkten syndromen?
Syndromen bij verstandelijk beperkten zijn verzamelingen van kenmerken en beperkingen die voortkomen uit een genetische of aangeboren afwijking.
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken van verstandelijke beperkingen
De oorzaken zijn vaak genetisch, bijvoorbeeld door een afwijking in de chromosomen.
Soms spelen andere factoren zoals complicaties bij de geboorte of infecties een rol.
Alcohol of drugs gebruik
Hersenletsel door trauma tijdens zwangerschap, geboorte of kort daarna
Zuurstofgebrek
Deze slide heeft geen instructies
Fragiele X-syndroom veroorzaakt verstandelijke beperking door een mutatie op het X-chromosoom. Het komt vaker voor bij jongens.
Downsyndroom wordt veroorzaakt door een extra chromosoom 21. Dit leidt tot milde tot matige verstandelijke beperking en typische uiterlijke kenmerken.
Downsyndroom
Fragiele X-syndroom
Deze slide heeft geen instructies
Kenmerken van Downsyndroom
Kenmerkend zijn een ronde gezichtsvorm, kleinere handen en voeten, een slappe spierspanning, en achterstand op sociaal en cognitief vlak.
Deze slide heeft geen instructies
Kenmerken van fragiele X-syndroom
Vaak zijn er spraakproblemen, gedragsproblemen en een langere gezichtsvorm. Veel jongens worden hiermee geboren.
Deze slide heeft geen instructies
Wie zijn licht verstandelijke zorgvragers?
Dit zijn mensen met een IQ tussen 50 en 70 die ondersteuning nodig hebben in het dagelijks leven, bijvoorbeeld bij communicatie.
Deze slide heeft geen instructies
Wat betekent het als een cliënt een licht verstandelijke beperking (LVB) heeft?
De cliënt leert en begrijpt vaak langzamer en heeft soms extra ondersteuning nodig in het dagelijks leven.
De cliënt is doof of slechthorend en heeft vooral problemen met horen.
De cliënt heeft altijd ernstige geheugenproblemen door dementie.
De cliënt kan alleen lichamelijk beperkt zijn, zonder invloed op leren of begrijpen.
Deze slide heeft geen instructies
Welke manier van communiceren past het best bij een cliënt met een LVB?
Snel praten met veel vaktaal, zodat het professioneel klinkt.
Lange uitleg geven met meerdere onderwerpen tegelijk.
Korte zinnen gebruiken, één boodschap tegelijk geven en checken of de cliënt het begrepen heeft.
Alleen schriftelijke informatie geven en verder niets toelichten.
Deze slide heeft geen instructies
Je geeft medicatie aan een cliënt met een LVB. Wat is de beste aanpak om veilig te werken?
De medicatie klaarleggen en ervan uitgaan dat de cliënt het zelf wel weet.
De cliënt laten beloven dat die het goed doet, zonder verdere controle.
Een ingewikkelde bijsluiter laten lezen en daarna meteen laten innemen.
In eenvoudige stappen uitleggen wat het is, samen het etiket controleren en laten herhalen wat de cliënt gaat doen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat betekent het als een cliënt een matige verstandelijke beperking heeft (MVG)?
De cliënt heeft moeite met begrijpen en leren en heeft vaak hulp nodig bij het dagelijks leven.
De cliënt kan alles zelfstandig, maar heeft alleen lichamelijke klachten.
De cliënt heeft tijdelijk minder energie door stress of overbelasting.
De cliënt heeft vooral problemen met horen of zien, maar leert verder normaal.
Deze slide heeft geen instructies
Welke aanpak past het best bij de communicatie met een cliënt met een matige verstandelijke beperking?
Veel informatie tegelijk geven zodat de cliënt alles in één keer weet.
Korte, duidelijke zinnen gebruiken en controleren of de cliënt je begrijpt.
Vooral met moeilijke woorden spreken om professioneel over te komen.
De cliënt altijd laten raden wat je bedoelt, zodat die zelfstandig leert.
Deze slide heeft geen instructies
Welke situatie laat het best zien dat je de cliënt met een verstandelijke beperking stimuleert tot zelfstandigheid (met passende ondersteuning)?
Je neemt alle handelingen over zodat het sneller gaat.
Je laat de cliënt volledig alleen, ook als die duidelijk vastloopt.
Je geeft stap-voor-stap begeleiding en laat de cliënt doen wat zelf lukt.
Je praat alleen met de begeleider en niet met de cliënt.
Deze slide heeft geen instructies
Wanneer spreek je van een meervoudige beperking?
Bespreek dat je spreekt van een meervoudige beperking als er twee of meer beperkingen tegelijk zijn (bijv. verstandelijk + lichamelijk, zintuiglijk + motorisch) die samen het functioneren sterk beïnvloeden.
Wat betekent het als iemand een ernstig verstandelijke beperking (EVB) heeft?
De persoon heeft blijvende grote beperkingen in denken en leren en heeft veel hulp nodig in het dagelijks leven.
De persoon heeft alleen moeite met lezen en schrijven, maar kan verder zelfstandig wonen.
De persoon is tijdelijk verward door stress en herstelt meestal binnen enkele weken.
De persoon heeft vooral problemen met bewegen, maar kan alles goed begrijpen.
Deze slide heeft geen instructies
Welke manier van communiceren past het best bij iemand met een ernstig verstandelijke beperking?
Snel praten met veel informatie achter elkaar, zodat je klaar bent.
Korte zinnen gebruiken, één boodschap tegelijk en ondersteunen met gebaren of pictogrammen.
Vooral praten via moeilijke medische termen, zodat het precies klopt.
Alleen met familie praten en niet met de cliënt zelf.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is voor een verzorgende het belangrijkste aandachtspunt bij ADL-zorg aan een cliënt met een ernstig verstandelijke beperking?
Alles volledig overnemen om tijd te besparen, zonder iets uit te leggen.
De cliënt steeds corrigeren als het niet meteen lukt, zodat hij/zij leert.
Zoveel mogelijk zelf laten doen en pas helpen als de cliënt erom vraagt.
Zorg stap voor stap aanbieden met vaste structuur, veiligheid bewaken en duidelijke grenzen/keuzes geven.
Deze slide heeft geen instructies
Hoeveel beperkingen moeten er minimaal zijn bij meervoudige handicap?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een veelvoorkomend gevolg van een verstandelijke beperking in het dagelijks leven?
Moeite met plannen en het overzien van stappen, bijvoorbeeld bij koken of afspraken
Altijd een betere concentratie dan leeftijdsgenoten
Geen behoefte aan ondersteuning of uitleg
Altijd sneller leren door herhaling
Deze slide heeft geen instructies
Welke situatie laat het best een sociaal gevolg van een verstandelijke beperking zien?
Iemand voelt pijn minder en merkt verwondingen niet op
Iemand heeft vaker epileptische aanvallen door een neurologische aandoening
Iemand begrijpt grapjes of dubbele betekenissen minder en raakt sneller buitengesloten
Iemand krijgt een hogere bloeddruk na lichamelijke inspanning
Deze slide heeft geen instructies
Welke gevolgen heeft het hebben van een verstandelijk beperking?
Hoe zou het krijgen/hebben van een verstandelijk gehandicapt kind voor de ouders zijn?
Vul je antwoord in
Deze slide heeft geen instructies
Het belang van vroegtijdige herkenning
Vroege herkenning en goede begeleiding verhogen de kans op een betere ontwikkeling en ondersteuning die past bij het syndroom.
Deze slide heeft geen instructies
Veel voorkomende complicaties bij zorgvragers met een verstandelijke handicap:
Epilepsie, autisme, infectiegevoeligheid.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een juiste omschrijving van epilepsie?
Een ziekte waarbij je altijd koortsaanvallen krijgt
Een aandoening waarbij de hersenen soms plotseling ontregeld raken, waardoor een aanval kan ontstaan
Een spierziekte waardoor je geen kracht meer hebt in je armen
Een infectie van de longen waardoor je benauwd wordt
Deze slide heeft geen instructies
Je ziet dat een cliënt een tonisch-clonische aanval (stuiptrekking) heeft. Wat is de beste eerste handeling?
Iets tussen de tanden stoppen zodat de tong niet wordt gebeten
De cliënt stevig vasthouden zodat de bewegingen stoppen
De cliënt plat op de rug leggen en direct drinken geven
Zorgen dat de omgeving veilig is (ruimte maken, hoofd beschermen) en de tijd bijhouden
Deze slide heeft geen instructies
Welke situatie is een reden om volgens veel zorgprotocollen direct 112 te bellen bij een epileptische aanval?
De cliënt is na 1 minuut nog wat slaperig
De aanval duurt langer dan 5 minuten of er komen meerdere aanvallen achter elkaar zonder herstel
De cliënt heeft tijdens de aanval gesloten ogen
De cliënt is na afloop even in de war en wil niet praten
Deze slide heeft geen instructies
Welke klacht/gedrag zie je vaak bij iemand met het Rett syndroom?
Steeds betere fijne motoriek en handvaardigheid door veel oefenen.
Herhaalde, stereotype handbewegingen zoals wringen, klappen of handen wassen-bewegingen.
Alleen problemen met zien, zonder invloed op bewegen of communiceren.
Altijd agressie naar anderen als belangrijkste probleem.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een kenmerkend beeld van het Rett syndroom?
Na een periode van normale ontwikkeling verliest het kind vaardigheden, zoals doelgerichte handbewegingen en spraak.
Vanaf de geboorte is er een stabiele, niet-veranderende ontwikkelingsachterstand zonder terugval.
Het komt vooral voor bij jongens en wordt meestal pas op volwassen leeftijd zichtbaar.
Het gaat vooral om een tijdelijke aandoening die meestal binnen enkele maanden herstelt.
Deze slide heeft geen instructies
Reflectie
Welke nieuwe informatie heb je vandaag geleerd over syndromen bij mensen met een verstandelijke beperking?
Deze slide heeft geen instructies
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Deze slide heeft geen instructies
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Deze slide heeft geen instructies
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
Deze slide heeft geen instructies
![Berlin, the movie [Cultuurstad]](https://lh3.googleusercontent.com/emD474csFMFJ6IcQRHnKecdSsF7X5FnOa-8ILr0-PBFOvWinHMVbl6Lr5pWGCDOB7E1afGnEw3fjv8m2m3uDqH5lG1g=s990-rw)
![Berlin, the movie [History]](https://lh3.googleusercontent.com/2C2STmf8cC8qMyYhqD3F7q0Omyf9JAZbEtz2wEU2WGy38OWuZqFFnc_MVef8yATKVEoA-aiyQzWLiimBW7IBp2Z8aw=s990-rw)
