Een verkenning van de begrippen rechtvaardigheid en gastvrijheid (Van Plato tot Derrida)

• Filosofie
• Basisschool
• Groep 8

Een verkenning van de begrippen rechtvaardigheid en gastvrijheid 

Waar denk jij aan bij 'rechtvaardig'?

Kun je voorbeelden noemen van rechtvaardig?

Rechtvaardigheid

Volgens Wikipedia is het gewoon:
Rechtvaardigheid is juist en eerlijk handelen naar de situatie. 

Maar, wat is dat?

Welke drie 'soorten' mensen onderscheidt Plato in een 'maatschappij'?

Welke mensen hebben het beste inzicht in of begrip van 'Rechtvaardigheid'?

Rechtvaardigheid

In zijn Ethica Nicomachea onderscheidt  Aristoteles

(bij Plato was het één idee)

Rechtvaardigheid

op drie manieren:

1. Publieke, private en persoonlijke

2. Algemene en specifieke

- en specifieke dan weer in:

3. Commutatieve en distributieve

Rechtvaardigheid

Commutatieve rechtvaardigheid heb je bij een wederkerige ruil

twee partners komen tot volle tevredenheid een ruil overeen

Rechtvaardigheid

Distributieve rechtvaardigheid gaat over verdelen van goederen in een maatschappij

Dat kan naar verdienste of vereffenend (gelijke gevallen gelijk)

Rechtvaardigheid

Over gelijke gevallen zegt Aristoteles dan weer: mensen van min of meer gelijke stand kunnen tegen een bepaalde prijs ruilen

Bij mensen van een heel andere stand kan een andere stand kan een andere prijs eerlijk zijn.
(voorbeeld monsieur Ibrahim - flesje water voor een filmster)

Wat is het Romeinse idee van rechtvaardigheid?

Welke twee principes kun je volgens de Romeinen gebruiken om rechtvaardig te zijn?

Wat wordt bedoeld tussen de spanning tussen verdelen en verdienste als principe?

Hoe vind jij dat Plato de verdelen / verdienste spanning heeft opgelost?

Hoe zou je de spanning tussen verdelen en verdienste beter kunnen oplossen?

Dat was het begrip Rechtvaardigheid

Nu het begrip Gastvrijheid

Waar denk je aan bij 'gastvrij'?

Kun je voorbeelden noemen van 'gastvrij'?

Plato - De Wetten

In zijn boek De Wetten benoemt Plato vier soorten mensen die de burgers van een stadstaat op een eigen manier gastvrijheid moeten verlenen. We lezen een stukje van De Wetten

Een geschenk van de koning

We gaan een film van ongeveer 20 minuten bekijken. In deze film komt een moderne vorm van 'gastvrijheid' in beeld. En er speelt een vraag over rechtvaardigheid. Verdienste of verdelen?

Een geschenk van de koning

Je ziet hier de arrestatie van meneer en mevrouw Banda (twee bruine eenden uit het Thuisland) door inspecteur Hond. Dat is nu eenmaal de procedure.

Een geschenk van de koning

Vragen bij de film zijn: 
1. Is inspecteur Hond rechtvaardig?

2. Is de Koning rechtvaardig?

Op welke manier zijn Hond en de Koning rechtvaardig?

3. Is Henk gastvrij?

1. Is inspecteur Hond rechtvaardig?

1. Op welke manier is inspecteur Hond rechtvaardig?

2. Is de Koning rechtvaardig?

1. Op welke manier is de Koning rechtvaardig?

3. Is Henk gastvrij? Is Henk rechtvaardig? Hoe?

3. Is Alfred gastvrij? Is Alfred rechtvaardig? Hoe?

4. Wat is het verschil in houding ten aanzien van een gastvrij verblijf voor de familie Bana tussen Hen en Alfred?

5. Wat is volgens de film de oorzaak van dit verschil in houding ten aanzien van een gastvrij verblijf voor de familie Bana?

6. Welke andere grond voor dit verschil in houding ten aanzien van een gastvrij verblijf voor de familie Bana zouden wij kunnen formuleren / verwoorden?

7. Zouden mensenrechten zo'n grond kunnen zijn?

Wat vind je van het idee dat alle mensen wereldburgers zijn en overal vrij toegelaten zouden moeten worden en nergens als tweederangsburgers zouden mogen worden behandeld?

Wat is nodig om het idee dat alle mensen wereldburgers zijn en overal vrij toegang hebben en nergens als tweederangsburgers behandeld te worden?
Of omgekeerd: wat verhindert dat dit gebeurt?

Als je even terugdenkt aan de Romeinse manieren van rechtvaardig verdelen, gelijk of naar verdienste, wat valt je dan op als je denkt aan de rechten om in een land verblijf te gunnen?
Kun je daar Plato's opmerkingen uit De Wetten bij betrekken?

Wat is het Romeinse idee van rechtvaardigheid?

Welke twee principes kun je volgens de Romeinen gebruiken om rechtvaardig te zijn?

Wat wordt bedoeld tussen de spanning tussen verdelen en verdienste als principe?

Hoe vind jij dat Plato de verdelen / verdienste spanning heeft opgelost?

Hoe zou je de spanning tussen verdelen en verdienste anders kunnen oplossen?