Beveiligingslekken in apps

Beveiligingslekken

1 / 19
volgende
Slide 1: Slide
newEditorICTMBOStudiejaar 4

In deze les zitten 19 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Beveiligingslekken

Open vanuit de herkenbare situatie: een app kan goed werken en toch onveilig zijn. De les richt zich op herkennen van signalen van zwakke beveiliging en het koppelen daarvan aan concrete risico’s.

Leerdoel

Ik kan mogelijke beveiligingslekken in een applicatie herkennen en toelichten welke risico’s daarbij horen.

Deze slide heeft geen instructies

Waar denk jij aan bij het woord beveiligingslek?

Gebruik de inzendingen om voorkennis op te halen. Vraag kort door op woorden als wachtwoord, data, foutmelding, rechten of privacy.

Wat is een beveiligingslek?

Een beveiligingslek is een zwakke plek in een applicatie waardoor gegevens, functies of systemen misbruikt kunnen worden.


  • niet goed afgeschermde data

  • te veel rechten voor gebruikers

  • onveilige invoer of opslag

  • verborgen informatie in de app

Benadruk dat een beveiligingslek niet alleen 'gehackt worden' betekent. Ook onnodig zichtbare informatie of verkeerde toegangsrechten zijn lekken.

Waarom zijn lekken een probleem?

  • persoonsgegevens kunnen uitlekken

  • accounts kunnen worden misbruikt

  • systemen kunnen worden aangepast zonder toestemming

  • de betrouwbaarheid van de applicatie neemt af

  • schade voor gebruiker, bedrijf en reputatie

Koppel risico steeds aan impact: vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid, maar gebruik die termen alleen mondeling als dat past bij de groep.

Veelvoorkomende signalen

Let bij het onderzoeken van een app op signalen zoals:


  • gegevens die zichtbaar zijn terwijl dat niet nodig is

  • invoervelden zonder duidelijke controle

  • schermen of functies zonder goede afscherming

  • foutmeldingen met veel technische details

  • data die lokaal leesbaar is opgeslagen

Maak duidelijk dat leerlingen nog geen volledige security-audit doen. Ze leren vooral verdachte aanwijzingen herkennen.

De casus

StudentConnect is een eenvoudige applicatie voor een fictieve school.

Studenten kunnen hierin:

  • een account aanmaken;

  • hun naam, e-mailadres en geboortedatum invullen;

  • een profielfoto uploaden;

  • hun cijfers bekijken;

  • een bericht sturen naar hun docent;

  • hun wachtwoord wijzigen.

Maak duidelijk dat leerlingen nog geen volledige security-audit doen. Ze leren vooral verdachte aanwijzingen herkennen.

Opdracht 1

Maak groepjes van vier en beantwoord de volgende vragen over StudentConnect (10 minuten)


  1. Welke informatie moet je beschermen?

  2. Beantwoord per soort informatie:

    1. Hoe gevoelig je dit vindt (niet zo gevoelig, gevoelig, zeer gevoelig).

    2. Wie mag deze informatie inzien?

    3. Wat zou er mis kunnen gaan als iemand anders deze informatie krijgt?

    4. Moet StudentConnect deze informatie eigenlijk wel bewaren?

Maak duidelijk dat leerlingen nog geen volledige security-audit doen. Ze leren vooral verdachte aanwijzingen herkennen.

Wat vind jij de belangrijkste informatie die beschermd moet worden?

Verwachte elementen: een concreet signaal noemen uit de slides, zoals zichtbare gegevens, geen controle op invoer, slechte afscherming of technische foutmeldingen, én uitleggen welk risico daarbij hoort.

Opdracht 2

Zoek in hetzelfde groepje de beveiligingsproblemen in StudentConnect (20 minuten). Gebruik het uitgedeelde blad.


Onderzoek minimaal drie problemen.

Beantwoord per probleem:

  • Wat is er onveilig?

  • Welke informatie loopt gevaar?

  • Wie zou hiervan misbruik kunnen maken?

  • Wat zou er kunnen gebeuren?

  • Hoe zou jij dit als software developer verbeteren?

Maak duidelijk dat leerlingen nog geen volledige security-audit doen. Ze leren vooral verdachte aanwijzingen herkennen.

Waarom betekent een goed werkende applicatie nog niet dat de applicatie veilig is?

Verwachte elementen: een concreet signaal noemen uit de slides, zoals zichtbare gegevens, geen controle op invoer, slechte afscherming of technische foutmeldingen, én uitleggen welk risico daarbij hoort.

Wat ga jij controleren wanneer je een applicatie maakt waarin persoonsgegevens worden gebruikt?

Verwachte elementen: een concreet signaal noemen uit de slides, zoals zichtbare gegevens, geen controle op invoer, slechte afscherming of technische foutmeldingen, én uitleggen welk risico daarbij hoort.

Onnodige gegevens in een app

Niet alle data hoort in een applicatie zichtbaar of opgeslagen te zijn.


  • interne ids of testgegevens

  • persoonsgegevens zonder functie in het proces

  • oude data die niet meer gebruikt wordt

Verbind dit direct aan de opdrachtbeschrijving van de docent: leerlingen onderzoeken ook of er irrelevante gegevens aanwezig zijn.

Waarom irrelevante data riskant is

Meer opgeslagen of zichtbare data betekent vaak meer risico.


  • grotere kans op datalekken

  • meer informatie voor aanvallers

  • onduidelijkheid over wat echt nodig is

  • moeilijker beheer en controle van privacy

Noem het principe van dataminimalisatie mondeling: bewaar alleen wat echt nodig is.

Risico koppelen aan het lek

Bij elk mogelijk lek hoort een risico.


  • zichtbare persoonsgegevens → privacyschade

  • zwakke toegangscontrole → ongeoorloofde toegang

  • onveilige opslag → datadiefstal

  • technische foutinfo → makkelijker misbruik

  • irrelevante data → grotere impact bij een incident

Dit is de kern van het leerdoel: niet alleen aanwijzen wat fout is, maar ook kunnen uitleggen waarom het riskant is.

Welke vraag past het best bij onderzoek naar een app?

A

Welke kleur past?

B

Wie ontwierp dit?

C

Is dit echt nodig?

D

Hoeveel schermen?

Deze vraag checkt of leerlingen het kijkkader uit slide 10 begrijpen: kijk kritisch of gegevens en functies echt nodig zijn.

Wat heb jij vandaag geleerd over beveiligingslekken?

Laat leerlingen kort terugblikken op hun leerproces. Mogelijke thema’s: signalen herkennen, risico koppelen, irrelevante data beoordelen.

Welk onderdeel vond jij het interessants vandaag?

Gebruik de antwoorden om te zien wat leerlingen lastig vonden: signalen herkennen, risico uitleggen of beoordelen welke data nodig is.

Begrippenlijst

beveiligingslek - een zwakke plek in een applicatie die misbruik mogelijk maakt

risico - het mogelijke gevolg van een beveiligingsprobleem

persoonsgegevens - informatie die naar een persoon te herleiden is

toegangscontrole - bepalen wie welke onderdelen of data mag gebruiken

onveilige opslag - data bewaren op een manier die onvoldoende beschermd is

foutmelding - melding bij een probleem, soms met te veel technische informatie

datalek - situatie waarbij gegevens ongewenst openbaar worden of verloren gaan

Deze slide heeft geen instructies