3T 8.4 Bescherming tegen straling

• Natuurkunde
• Middelbare school
• vmbo t, mavo
• Leerjaar 3

8.4 Bescherming tegen straling

Leerdoelen

-Je kunt de gevaren beschrijven van ioniserende straling

-Je kunt uitleggen waarom gamma straling gevaarlijk is

-Je kunt drie voorzorgsmaatregelen noemen voor het werken met straling

-Je kunt beschrijven welke maatregelen worden genomen als mensen per ongeluk wel radioactief besmet zijn

Drie soorten straling

-Doordringend vermogen?
-Tracer?

Bescherming uitwendige bestraling

Ioniserende straling

- Uv-straling

- Röngenstraling

- Gammastraling

Afschermmaterialen!

Soorten straling

De ioniserende straling lopen van minder sterk naar sterk:

α (Alfa) straling

β (Beta) straling

γ (Gamma) straling

Gevaarlijk

Alfa- en bètastraling hebben niet genoeg doordringend vermogen om van buitenaf schade te doen.

Gammastraling kan in een hoge dosis direct dodelijk zijn, omdat het zo ver doordringt.

Beschermen tegen straling

De cellen van je lichaam moeten beschermd worden tegen straling. 

Voor UV straling kun je simpelweg een zonnebrand gebruiken, maar sterkere straling heeft een betere bescherming nodig. Röntgenstraling wordt tegengehouden door lood bijvoorbeeld.  

Beschermen tegen straling

Om je lichaam te kunnen beschermen tegen straling kun je 3 dingen doen:

1.) afstand: blijf zo ver mogelijk van de bron van straling weg

2.) tijd: zorg dat je zo kort mogelijk in de buurt bent van een bron van straling

3.) bescherming: bescherm je lichaam door afschermmaterialen (absorberen van straling): loodschort, mondkapje etc)

Bescherming inwendige bestraling

 Besmetting via; lucht, water, voedsel

Beschermen via; jas, schoenen, stoffen in bepaalde ruimtes gebruiken, handen wassen, niet morsen, veel controleren!

Acties bij besmetting

• Direct kleding uittrekken en gaan douchen
• Besmette kleding zorgvuldig opbergen
• Besmette ruimte moet worden schoongemaakt (ontsmetten

Alles om radioactieve stoffen uit de buurt van mensen te houden.

Gevaren

Door teveel straling kun je ziek worden en zelfs sterven.

Weinig straling merk je in het begin niks van. Kan wel later ziekte of afwijkingen veroorzaken.

Gevaren

Waarom hebben tracers (de stoffen die we slikken) gamma straling en niet alfa? Alfa is toch het minst schadelijk?

Inwendig

Als radioactieve stoffen terecht komen in de bodem, het grondwater of de lucht, is er radioactieve besmetting. Je kunt dan radioactieve stoffen in je lichaam krijgen.

Inwendig

Je kan dus besmet en bestraalt worden.

Welke is gevaarlijker?

Besmetting: Je krijgt radioactief stof op of in je lichaam. De bron reist nu met je mee en blijft je van binnenuit bestralen totdat het uit je lichaam is.

Bestraling: Je staat in de buurt van een bron. De straling gaat door je heen, maar je wordt zelf niet radioactief. Als je wegloopt, stopt het.

Besmetting: Je krijgt radioactief stof op of in je lichaam. De bron reist nu met je mee en blijft je van binnenuit bestralen totdat het uit je lichaam is.

Bestraling: Je staat in de buurt van een bron. De straling gaat door je heen, maar je wordt zelf niet radioactief. Als je wegloopt, stopt het.

Besmetting: Je krijgt radioactief stof op of in je lichaam. De bron reist nu met je mee en blijft je van binnenuit bestralen totdat het uit je lichaam is.

Bestraling: Je staat in de buurt van een bron. De straling gaat door je heen, maar je wordt zelf niet radioactief. Als je wegloopt, stopt het.

Oh jee, er is een kernramp!

Wat is het éérste dat je doet?

Gelijk naar binnen!

Alle ramen, deuren, ventilatie dicht, om zoveel mogelijk straling en radioactieve stoffen buiten te houden.

Hoe meer lagen tussen jou en de buitenlucht, hoe beter.

Oei, je hebt toch radioactieve stoffen opgepikt. Wat nu?

Was het eraf, en snel een beetje!

Elk contact met een radioactieve stof moet je zo kort mogelijk houden. Besmette kleding moet heel zorgvuldig worden opgeruimd.

Disclaimers voor het kijken van de video

- De kans op een nucleaire ramp is heel, héél klein.

- Het boek bedoelt vooral bescherming tegen straling in ziekenhuizen en laboratoria (maar dat is minder spectaculair).

Ga nu zelf aan de slag

Wat? Maak de volgende opdrachten van 8.4 - 1/tm 7 + 9
Hoe? Je mag zachtjes overleggen maar ik wil je niet kunnen horen
Hoe lang? Tot het einde van de les
Klaar? Maak de ''test jezelf'' van paragraaf 8.4