Inflatie

• newEditor
• Economie
• Secundair onderwijs
• Technisch secundair onderwijs
• Leerjaar 5

Inflatie

• Wat zijn de indexcijfers van inflatie?

• Wat zijn de oorzaken van inflatie?

• Wat zijn de gevolgen van inflatie?

Wat is inflatie?

A

Stijging van de prijzen

B

Daling van de prijzen

Wat is inflatie?

• Stijging van het gewogen gemiddelde van het algemene prijspeil

Niet alle producten wegen even Niet alle prijzen veranderen
zwaar door op hetzelfde tempo

Hoe wordt inflatie gemeten?

• Jaarlijkse evolutie van de prijzen van een bepaalde korf met goederen

• Twee keer per jaar:

  • Huishoudbudgetonderzoek bij 5.000 gezinnen

  • Winkels: prijzen van verschillende producten

  • Kassascanners

  • Webscraping = informatie halen van websites

• Consumptieprijsindex (CPI) = het indexcijfer van de consumptieprijzen.

Consumptieprijsindex

• Basisjaar = 100

  • Tot 2025 -> basisjaar = 2013

  • Vanaf 2026 -> basisjaar = 2025

• Consumptieprijsindex = 103 => inflatie = 3%

• Regelmatig update goederen

  • Producten verdwijnen: bv. GPS

  • Nieuwe producten: bv. streamingdiensten

Consumptieprijsindex: korf goederen

1. Voeding en niet-alcoholische dranken

2. Alcoholische dranken en tabak

3. Kleding en schoeisel

4. Huisvesting, water, elektriciteit, gas en andere brandstoffen

5. Meubelen, huishoudelijke apparaten en normaal onderhoud van de woning

6. Gezondheid

7. Vervoer
   Vanaf 2026: onderverdeling tussen vervoer en koeriersdiensten.

8. Communicatie

9. Recreatie en cultuur

10. Onderwijs

11. Hotels, restaurants en cafés

12. Diverse goederen en diensten

13. Vanaf 2026: Verzekering en financiële diensten

Oorzaken inflatie

• Korte termijn:

  • Vraaginflatie of demand-pull inflatie: vraag > aanbod

  • Kosteninflatie of cost-push inflatie: prijzen inputfactoren stijgen

• Lange termijn

  • Hoeveelheid geld stijgt

  • Kwantiteitstheorie van geld

Vraaginflatie of demand-pull inflatie

Kosteninflatie of cost-push inflatie

De uitbraak van de coronapandemie zorgde voor een ander bestedingspatroon van gezinnen. Mensen mochten niet samenkomen, gingen niet op vakantie en gaven hun geld uit aan elektronica, fietsen en huis- en tuinmeubelen. Door de bestedingsschok steeg dan ook de prijs van die producten.

A

Kosteninflatie

B

Demand-pull inflatie

C

Vraaginflatie

D

Cost-push inflatie

Na een jaar van stijgende energieprijzen in 2022, die voor het grootste deel verantwoordelijk waren voor de hoge inflatie in vele Europese landen, zorgden vanaf eind 2022, begin 2023 de hoge voedselprijzen meer en meer voor het stuwen van de inflatie. Door de hoge inflatie stegen ook de lonen. Die hogere lonen zorgden er dan voor dat de prijs voor bewerkt voedsel steeg.

A

Kosteninflatie

B

Demand-pull inflatie

C

Vraaginflatie

D

Cost-push inflatie

Gevolgen inflatie

• Doelstelling Europese Centrale Bank (ECB) = 2%

• Positief

  • Goed voor economie - consumenten stellen aankoop niet uit

  • Schulden: geld is later minder waard door inflatie

• Negatief

  • Koopkracht lonen

  • Inflatie > rendement spaarboekje

  • Export

Gezondheidsindex - afgevlakte index

• Gezondheidsindex

  • Idem CPI, zonder

    • Alcoholische dranken

    • Tabakswaren

    • Motorbrandstoffen

  • Indexering huurprijzen

• Afgevlakte index (spilindex)

  • Gemiddelde waarde gezondheidsindex voorbije vier maanden x factor 0,98

  • Indexering pensioenen, sociale uitkeringen en sommige lonen en wedden

  • Automatische loonindexering bij hoge inflatie

Inflatiespiraal door loonindexering

Wat is deflatie?

A

Stijging van de prijzen

B

Daling van de prijzen

C

Answer C

D

Answer D

Deflatie

• Daling van de prijzen

• Consumenten stellen aankopen uit

• Gevolg:

  • Minder aangekocht

  • Minder productie

  • Mensen ontslaan

• Oplossing:

  • Acties '2 kopen, 1 gratis'