LLT P1L4 Doelstellingen
LLT P1L4 Doelstellingen
De les gaat over het herkennen, plaatsen en formuleren van doelstellingen binnen les en leiding geven, met voorbeelden uit sport en bewegen.
Leerdoel
Ik kan duidelijke doelstellingen formuleren en deze op de juiste plaats in een lesvoorbereiding zetten.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen bij een goede doelstelling?
Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Mogelijke woorden: duidelijk, haalbaar, resultaat, les, doelgroep, oefenen, gedrag.
Wat is een doelstelling?
Een doelstelling is een beschrijving van het gewenste resultaat.
Je geeft aan wat je met een les, lesdeel of oefening wilt bereiken.
Een doelstelling helpt om gericht les te geven.
Benadruk dat een doelstelling gaat over het resultaat bij de deelnemer, niet alleen over wat de docent gaat doen.
Waarom werk je met doelstellingen?
Ze geven richting aan de les.
Ze helpen bij het kiezen van passende oefeningen.
Ze maken duidelijk wat belangrijk is voor de doelgroep.
Ze helpen om achteraf te beoordelen of de les geslaagd is.
Pas als je weet wat een deelnemer niet kan, kan je een doelstelling maken
Deze slide heeft geen instructies
Doelstellingen en doelgroep
Een goede doelstelling past bij niveau, leeftijd en ervaring.
Beginners hebben andere doelen dan gevorderden.
Het doel moet duidelijk en haalbaar zijn.
Koppel dit aan het leerdoel van de les: doelstellingen moeten aansluiten bij de doelgroep. Een te moeilijk doel werkt demotiverend.
Van les naar resultaat
Doelstelling → keuze van inhoud → oefeningen en organisatie → beoordeling van het resultaat
Een doelstelling is dus het startpunt van je voorbereiding.
Deze slide heeft geen instructies
Plaats in het didactisch model
In een didactisch model hangen onderdelen met elkaar samen.
De doelstelling geeft richting aan inhoud, organisatie en werkwijze.
Zonder doelstelling wordt een les snel onduidelijk.
Gebruik hier het woord componenten of onderdelen: een didactisch model bestaat uit samenhangende onderdelen.
Deze slide heeft geen instructies
Onderdelen hangen samen
Doelstelling: wat wil je bereiken?
Inhoud van een les: wat ga je aanbieden?
Werkwijze: hoe geef je les?
Organisatie: hoe regel je de les?
Evaluatie: is het doel bereikt?
Noem dat verschillende opleidingen soms iets andere namen gebruiken, maar de plaats van de doelstelling blijft gelijk: die stuurt de rest.
Doelstelling stuurt keuzes
Als het doel is dat leerlingen een wreeftrap leren, kies je andere oefeningen dan wanneer het doel fair play of samenwerken is. Het doel bepaalt dus welke inhoud past.
Gebruik een concreet sportvoorbeeld om het verschil tussen technisch, sociaal en tactisch doel zichtbaar te maken.
Wat is een doelstelling?
Een gewenst resultaat
Een lesonderdeel
Een sportoefening
Een beoordelingscijfer
Controleert het kernbegrip uit slides 2-4. Distractors sluiten aan bij woorden uit de lescontext.
Vul de tekst aan
Een doelstelling beschrijft het gewenste resultaat. Ze geeft richting aan de les en helpt bij het kiezen van passende oefeningen. In het didactisch model is de doelstelling het startpunt van de voorbereiding.
Herneemt de kern uit slides 2-8: betekenis, functie en plaats van doelstellingen.
Doelen op verschillende niveaus
Lesdoel: doel van één les of training.
Lesdeeldoel: doel van een deel van de les.
Oefendoel: doel van één oefening.
Maak duidelijk dat deze niveaus logisch op elkaar aansluiten: kleine doelen ondersteunen het grotere lesdoel.
Gedragsaspecten van doelstellingen
Doelstellingen kun je indelen naar het gedrag dat je wilt zien.
In sportlessen gaat het vaak om:
- bewegen of techniek
- inzicht of tactiek
- houding of gedrag
Houd de indeling eenvoudig voor A2-niveau. Het gaat hier om herkenbare soorten gedrag die je in de les kunt zien.
Motorisch of bewegingsdoel
Hier gaat het om een vaardigheid of beweging.
Voorbeelden:
- een wreeftrap uitvoeren
- een squattechniek correct uitvoeren
- een rally langer volhouden
Deze slide heeft geen instructies
Tactisch of inzichtsdoel
Hier gaat het om begrijpen en toepassen.
Voorbeelden:
- weten wanneer je druk zet
- zoneverdediging toepassen
- een goede plek in het veld kiezen
Benadruk dat leerlingen hier niet alleen iets doen, maar ook begrijpen waarom ze het doen.
Welk voorbeeld is een tactisch doel?
Fair play tonen
Zoneverdediging toepassen
Wreeftrap uitvoeren
Squattechniek uitvoeren
Toetst het verschil tussen technisch, tactisch en sociaal gedrag uit slides 10-14.
Vul de tekst aan
In een les kun je werken aan verschillende gedragsaspecten. Een wreeftrap hoort bij een technisch doel. Zoneverdediging past bij een tactisch doel. Spelen met fair play hoort bij een sociaal of houdingsdoel.
Laat leerlingen voorbeelden koppelen aan de juiste gedragsaspecten.
Doelstellingen naar termijn
Je kunt doelstellingen ook indelen naar tijd.
Dan kijk je naar wanneer je het resultaat wilt bereiken.
We onderscheiden korte, middellange en lange termijn.
Deze slide heeft geen instructies
Korte en middellange termijn
Resultaat in uren of een dag
Vaak gericht op één les
Voorbeeld: vandaag een veilige squattechniek uitvoeren
Resultaat na weken of maanden
Gericht op een reeks lessen
Voorbeeld: na zes weken beter samenspelen in partijvormen
Middellangetermijndoelstellingen
Kortetermijndoelstellingen
Deze slide heeft geen instructies
Langetermijndoelstellingen
Resultaat na maanden of jaren.
Vaak breder en groter van opzet.
Voorbeeld: zelfstandig en sportief kunnen deelnemen aan spelactiviteiten.
Leg uit dat langetermijndoelen meestal niet in één les bereikt worden, maar richting geven aan een programma of seizoen.
Termijnen hangen samen
Langetermijndoel → middellangetermijndoel → kortetermijndoel
Grote doelen worden bereikt door kleinere doelen stap voor stap uit te werken.
Deze slide heeft geen instructies
Kies een passende termijn
Een doel voor één oefening moet kort en direct zijn.
Een doel voor een lessenreeks mag breder zijn.
De termijn moet passen bij de doelgroep en de beschikbare tijd.
Deze slide heeft geen instructies
Welke doelstelling past bij weken of maanden?
Kortetermijndoelstelling
Lesdoel
Langetermijndoelstelling
Middellangetermijndoelstelling
Toetst de indeling naar termijn uit slides 15-19.
Vul de tekst aan
Doelstellingen kun je indelen naar termijn. Een kortetermijndoelstelling wil je bereiken in uren of een dag. Een langetermijndoelstelling richt zich op maanden of jaren.
Controleert de drie kernwoorden en het tijdsverschil.
Algemene doelstelling
Een algemene doelstelling beschrijft in grote lijnen wat je wilt bereiken.
De formulering is breed.
Voorbeeld: leerlingen verbeteren hun samenspel bij sport en bewegen.
Benadruk dat algemene doelen richting geven, maar nog niet precies aangeven wat je tijdens een les kunt observeren.
Kenmerken van een algemene doelstelling
breed geformuleerd
geschikt voor langere termijn of grotere eenheid
geeft richting aan lessenreeks of training
nog niet heel precies meetbaar
Deze slide heeft geen instructies
Concrete doelstelling
Een concrete doelstelling is duidelijk en precies.
Je kunt zien of het doel is bereikt.
Voorbeeld: leerlingen voeren in de les een wreeftrap technisch correct uit.
Maak het verschil zichtbaar: algemeen = richting, concreet = observeerbaar gedrag in een les.
Kenmerken van een concrete doelstelling
duidelijk gedrag noemen
passend bij doelgroep en tijd
zo precies mogelijk formuleren
bruikbaar bij evaluatie van de les
Deze slide heeft geen instructies
Algemeen en concreet
Algemeen
Leerlingen kunnen aan het einde van de les de wreeftrap correct uitvoeren in een oefenvorm.
Concreet
Leerlingen verbeteren hun techniek bij voetbal.
Bespreek waarom de concrete formulering sterker is: er staat wie, wanneer en welk zichtbaar gedrag.
Kwalitatief en kwantitatief
Kwalitatief gaat over hoe goed iets wordt uitgevoerd.
Kwantitatief gaat over aantallen of hoeveelheden.
Beide kunnen helpen om een doel duidelijker te maken.
Voorbeeld mondeling: kwalitatief = technisch goed, kwantitatief = 8 van de 10 keer raak.
Voorbeelden van formuleren
Kwalitatief: de leerling voert de squattechniek veilig uit.
Kwantitatief: de leerling houdt een rally 10 keer gaande.
Samen maken ze een doel nog duidelijker.
Deze slide heeft geen instructies
Welke formulering is concreet?
Leerlingen verbeteren samenspel
Leerlingen sporten beter samen
Leerlingen doen meer met voetbal
Leerlingen voeren de wreeftrap correct uit
Toetst het verschil tussen algemene en concrete doelstellingen uit slides 20-26.
Voorbeeld van een opbouw
Algemene doelstelling: leerlingen verbeteren samenspel.
Concrete lesdoelstelling: leerlingen passen tijdens partijvormen eenvoudige afspraken over vrijlopen en overspelen toe.
Laat zien hoe een breed doel wordt omgezet naar een lesdoel dat beter past in een lesvoorbereidingsformulier.
Deze slide heeft geen instructies
SMART doelen stellen
Deze maand wil ik elke week twee keer vijf kilometer hardlopen.
Specifiek: elke week twee keer vijf kilometer
Meetbaar: twee keer per week, vijf kilometer
Acceptabel & Realistisch: persoonlijke factoren
Tijdsgebonden: deze maand.
Deze slide heeft geen instructies
Opdrachten uit het boek
Maak opdracht 10, 11 en 12a op blz. 75
Begrijp opdracht 13 en maak opdracht 14 op blz. 76
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb jij vandaag geleerd over doelstellingen?
Laat leerlingen kort terugkijken op de les. Mogelijke punten: verschil algemeen/concreet, plaats in didactisch model, termijnen, gedragsaspecten, formulier.
Welk onderdeel vond jij nog lastig?
Gebruik de antwoorden om te zien waar nog herhaling nodig is, bijvoorbeeld termijnen of algemeen/concreet.
Begrippen
Componenten - onderdelen
Doelstelling - beschrijving van het gewenste resultaat
Fair play - spelen volgens de regels en je eerlijk en sportief gedragen
Geconfronteerd - in aanraking brengen, voorhouden
Instuif - sportief evenement waarbij belangstellenden vrij in en uit kunnen lopen
Kortetermijndoelstellingen - doelstellingen die je in een korte periode wilt bereiken
Kwalitatieve - hoe goed of mooi iets is
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
Kwantitatief - grootte of hoeveelheid, uitgedrukt in getallen
Langetermijndoelstellingen - doelstellingen die je maanden of jaren later wilt bereiken
Lesdoel - het doel van één les of training
Lesdeeldoel - de doelstelling voor een deel van de les
Middellangetermijndoelstellingen - doelstellingen die je na weken of maanden wilt bereiken
Oefendoel - het doel van één oefening of bewegingsvorm
Rally - slagenwisseling, bijvoorbeeld bij tennis
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
Squattechniek - een kniebuiging, meestal met extra weerstand
Wreeftrap - techniek waarbij je de bal raakt met de bovenkant van de voet
Zoneverdediging - verdedigingsvorm waarbij elke sporter een vast gebied verdedigt
Deze slide heeft geen instructies