Thema 7 Ecologie en milieu B4 Veranderende ecosystemen

Thema 7               Ecologie


B4
Veranderende
ecosystemen
1 / 40
volgende
Slide 1: Tekstslide
BiologieMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 40 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 4 videos.

time-iconLesduur is: 45 min

Onderdelen in deze les

Thema 7               Ecologie


B4
Veranderende
ecosystemen

Slide 1 - Tekstslide

Leerdoelen B4
  • Je kunt enkele ecosystemen beschrijven aan de hand van kenmerkende soorten.
  • Je kunt veranderingen in een ecosysteem beschrijven
  • Je kunt in een model gegeven informatie over ecosystemen gebruiken, bewerken en analyseren

Begrippen: pioniersoorten, pionierecosysteem, successie, biodiversiteit, gelaagdheid, climaxecosysteem, primaire successie, secundaire ecosysteem, verlanding, indicatorsoorten, modelleren

Slide 2 - Tekstslide

Slide 3 - Video

Slide 4 - Video

Veranderingen in een ecosysteem
Successie = verandering van de soortensamenstelling van een levensgemeenschap, waardoor deze geleidelijk overgaat in een andere. De biodiversiteit in een ecosysteem neemt hierbij toe.

Nadat pioniersoorten zich gevestigd hebben, veranderen de omstandigheden. Er wordt meer grond vastgehouden en er ontstaat humus.

Slide 5 - Tekstslide

Pionierecosysteem
Op kale grond, een kale rots, nieuwe duin zal na verloop van tijd begroeid raken met korstmossen of kleine planten. Deze eerste vegetatie heten pioniers. Zij zijn erg tolerant wat de abiotische factoren als temperatuur betreft.
Deze planten trekken dieren aan, het eerste pionierecosysteem is ontstaan. Hierdoor worden de omstandigheden gunstiger voor nieuwe soorten om zich hier te vestigen.

Slide 6 - Tekstslide

Humus
Door doodgaan van planten en dieren ontstaat humus, waardoor de omstandigheden sterk verbeterd zijn. Hierdoor kunnen grotere planten op deze plek groeien, grotere dieren zich hier vestigen en het pionierecosysteem gaat over in een ander ecosysteem. Dit maakt de omstandigheden nóg gematigder, zodat weer andere planten en dieren zich hier vestigen.

Slide 7 - Tekstslide

Climaxstadium
Laatste stadium het climaxstadium. Dit stadium heeft een grote biodiversiteit, weinig schommeling in omstandigheden, veel soorten, kleine aantallen per soort.
Vaak kwetsbaar voor veranderingen van buitenaf. Bodem van tropische regenwouden bevat weinig humus en zijn daardoor extreem kwetsbaar. Gevaar van erosie groot.


Slide 8 - Tekstslide

Fasen van successie

Slide 9 - Tekstslide

Slide 10 - Tekstslide

Successie
Levensgemeenschappen volgen elkaar op. Tot een stabiel ecosysteem ontstaat: climaxecosysteem.

Pioniersecosysteem: eerste organismen die zich vestigen.
Subclimax: ecosysteem in een successiereeks instantgehouden door mensen.

Slide 11 - Tekstslide

Voorbeelden van 
successie
  • strand -> duinen -> bos
  • zand -> heide -> bos
  • plas -> veen/moeras -> bos
  • rots onder water -> koraalrif
  • kale grond -> steppe/prairie -> (regen)woud

Slide 12 - Tekstslide

De verschillen op een rijtje









                                                       


                                                                           Netto productie groot                         Netto productie gering (opbouw=afbraak)
                                                                           Weinig gespecialiseerde niches    sterk gespecialiseerde niches

Slide 13 - Tekstslide

veel lichte zaden
weinig, maar grote zaden

Slide 14 - Tekstslide

Slide 15 - Tekstslide

Gradiëntecosysteem 
  • Een ecosysteem met geleidelijke overgangen....bijvoorbeeld onze duinen
  • Landinwaarts: zout wordt zoet, kalkrijk wordt kalkarm, nat wordt droog
  • Gradiënt uit zich in opeenvolging van gebieden: strand, zeereep, open duinvalleien, struweelduinen en binnenrandduinbossen

Indicatorsoorten:
soorten die een aanwijzing geven over een kenmerk van het milieu

Slide 16 - Tekstslide

eerste pioniersoorten
grotere pioniersoorten volgen

Slide 17 - Tekstslide

grotere planten, dieren
climaxstadium

Slide 18 - Tekstslide

Slide 19 - Video

Maak opdracht 25 t/m 29

Slide 20 - Tekstslide

Slide 21 - Video

Modelleren
  • Alternatief om complexe processen in ecosystemen te doorgronden
  • Vereenvoudigde voorstelling van de werkelijkheid
  • Virtueel nadoen wat er in zou kunnen gebeuren
  • Neem voorbeeld konijnen op bladzijde 119/120 goed door

Slide 22 - Tekstslide

2 evenwichtssituaties
Konijnen eten grassen en andere planten, zoals duinriet, zandzegge en struiken. Als deze laatste planten niet worden gegeten, verdringen ze de grassen.

Slide 23 - Tekstslide

Wat gebeurt er bij een lage dichtheid aan konijnen.
A
Veel grassen
B
Weinig grassen
C
evenveel grassen
D
Verandert niet

Slide 24 - Quizvraag

2 evenwichten
Dus bij weinig konijnen weinig gras en bij veel konijnen veel gras. Dit is in beide situaties in evenwicht.
Instabiel bij een epidemie: populatie konijnen neemt sterk af > houtachtige planten groeien en verdringen de grassen >  geen voedsel voor konijnen, want die kunnen de houtachtige planten niet verteren > populatie planten zal niet meer hetzelfde zijn als voor de epidemie.

Slide 25 - Tekstslide

In sommige ecosystemen zijn dus meerdere stabiele evenwichten mogelijk.
Er moet iets veranderen in het ecosysteem om van evenwicht A naar evenwicht B te gaan.

Slide 26 - Tekstslide

Maak opdracht 30
Klaar?
Neem de context 'Spaanse runderen op de Wadden' door en maakt opdracht 31

Slide 27 - Tekstslide

Check je leerdoelen!
Oefen de begrippen met de flitskaarten
  • Controleer je leerdoelen met Test Jezelf

Klaar?
Maak Samenhang 'Leven in de stad' en maak de opdrachten 1 t/m 4 en maak daarna de Examentrainer

Slide 28 - Tekstslide

Bij wat voor ecosysteem horen de volgende kenmerken: eenvoudig voedselweb, kleine biodiversiteit, open kringlopen en productie is groter dan afbraak?
A
Pionierecosysteem
B
Climaxecosysteem

Slide 29 - Quizvraag

In welk ecosysteem blijft de biomassa gelijk?
A
pioniersecosysteem
B
climaxecosysteem

Slide 30 - Quizvraag

humusarme bodem
(organische stoffen e.d.)
A
Pioniersecosysteem
B
Climaxecosysteem

Slide 31 - Quizvraag

Waar zijn er meer wisselingen in abiotische factoren?
A
Pioniersecosysteem
B
Climaxecosysteem

Slide 32 - Quizvraag

Waar verwacht je meer biodiversiteit?
A
Pioniersecosysteem
B
Climaxecosysteem

Slide 33 - Quizvraag

Wat verandert bij successie?
A
individu
B
populatie
C
leefgemeenschap
D
ecosysteem

Slide 34 - Quizvraag

Welke type zaden past het best bij een pionierplant?
A
veel en licht
B
veel en zwaar
C
weinig en licht
D
weinig en zwaar

Slide 35 - Quizvraag

Slide 36 - Link

Wat was je procentuele score?

Slide 37 - Open vraag

Toets je kennis over ecologie
Op de volgende pagina vind je een oefentoets met 
30 vragen over Ecologie
Verder staan er op www.biologiepagina.nl ook nog examenvragen die je kunt oefenen. Heb je daar vragen over, mail mij dan de vraag...

Slide 38 - Tekstslide

Slide 39 - Link

Wat was je procentuele score?

Slide 40 - Open vraag