Thema 3: Effectoren: klieren

Soorten klieren
1 / 39
volgende
Slide 1: Tekstslide
BiologieSecundair onderwijs

In deze les zitten 39 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 2 videos.

time-iconLesduur is: 50 min

Onderdelen in deze les

Soorten klieren

Slide 1 - Tekstslide

Experiment
Nodig:
ui, mes en snijplank

Vragen:

1) Welke reacties van het lichaam kan je waarnemen bij je klasgenoot?

2) Welke delen van het lichaam treden tijdens deze opdracht in werking?


Slide 2 - Tekstslide

1) Welke reacties van het lichaam kan je waarnemen bij je klasgenoot?

  • Je grijpt het mes en begint te snijden
  • Ogen beginnen te tranen


2) Welke delen van het lichaam treden tijdens deze opdracht in werking?
  • Ogen: traanklier
  • Armen: armspieren

Slide 3 - Tekstslide

Wat zijn de spieren?
A
Prikkel
B
Conductor
C
Effector
D
Reactie

Slide 4 - Quizvraag

Wat zijn de klieren?
A
Prikkel
B
Effector
C
Conductor
D
Reactie

Slide 5 - Quizvraag

Welke klieren kennen jullie al?

Slide 6 - Woordweb

ENDOCRIENE KLIER
EXOCRIENE KLIER
Traanklier
Speekselklier
Melkklier
Lever
Darmwandklier
Bijnier
Hypofyse
Schildklier

Slide 7 - Sleepvraag

Indeling klieren

Effector:
  • Klieren

Reactie:
  • Kliersap

Slide 8 - Tekstslide

4.1 Exocriene en endocriene klier
EXOcriene klier:

  • 'Exo' = buiten
  • Produceren kliersap dat wordt afgegeven aan het uitwendig of extern milieu.
  • Extern = buiten het lichaam + lichaamsholten rechtstreeks in contact met lichaamsoppervlak




Slide 9 - Tekstslide

4.1 Exocriene en endocriene klier
EXOcriene klier:


Voorbeelden
traanklier, speekselklier, melkklier, talgklier, zweetklier, darmwandklieren, lever, ..

Slide 10 - Tekstslide

Slide 11 - Tekstslide

Slide 12 - Video

4.1 Exocriene en endocriene klier
ENDOcriene klier:

  • 'Endo' = binnen
  • Klieren die kliersap in het bloed afgegeven en dus aan het inwendig milieu.
  • Product van endocriene klieren: hormonen
  • Synoniem = hormoonklieren



Slide 13 - Tekstslide

4.1 Exocriene en endocriene klier
ENDOcriene klier:


Voorbeelden
Schildklier, bijnier, epifyse, hypofyse en hypothalamus


Slide 14 - Tekstslide

Slide 15 - Tekstslide

Slide 16 - Video

4.1 Exocriene en endocriene klier
Uitzonderingen

Sommige zijn zowel endocrien als exocrien
= gemengde klieren
=endo-exocriene klieren

Voorbeelden: alvleesklier, eierstokken en teelballen


Slide 17 - Tekstslide

Darmwandklieren zijn exocriene klieren omdat de darm rechtstreeks in verbinding staat met het lichaamsoppervlak
A
Waar
B
Niet waar

Slide 18 - Quizvraag

Adrenaline wordt geproduceerd in de bijnieren
A
Waar
B
Niet waar

Slide 19 - Quizvraag

Verwerking
Oefening 3 p. 376
Oefening 4 p. 377
Oefening 5 p. 378

Slide 20 - Tekstslide

4.2 Bouw en werking van exocriene klieren
werking?
  • Waar kunnen de cellen de stoffen halen om kliersap aan te maken?
  • Hoe kan het kliersap uit het buisje stromen?
kliercellen
bloedvaten
afvoerbuis

Slide 21 - Tekstslide

Hoe werkt een exocriene klier?
timer
5:00

Slide 22 - Open vraag

4.2 Bouw en werking van exocriene klieren
1) Afvoerbuisje: voor de afvoer van het kliersap


2) Haarvaten: errond voor de aanvoer van stoffen om het kliersap aan te maken

3) Spiercellen: errond + ertussen: gaan samentrekken voor de afvoer van het kliersap

Slide 23 - Tekstslide

4.2 Bouw en werking van exocriene klieren


Vb
: traanklier, 
speekselklier

Slide 24 - Tekstslide

4.2 Bouw en werking van exocriene klieren
1) Afvoerbuisje: afwezig. Afvoer rechtstreeks aan de lichaamsholte

2) Haarvaten: errond voor de aanvoer van stoffen om het kliersap aan te maken

3) Spiercellen: errond + ertussen: 
gaan samentrekken voor de afvoer van het kliersap

Slide 25 - Tekstslide

4.2 Bouw en werking van exocriene klieren


vb
: Darmwandklier

Slide 26 - Tekstslide

4.3 Bouw en werking van endocriene klieren
Algemeen:

1) Afvoerbuisje?
2) Haarvaten?
3) Spiercellen?

Slide 27 - Tekstslide

4.3 Bouw en werking van endocriene klieren

1) Geen afvoerbuisje

2) Wel haarvaten: aanvoer bouwstoffen voor de aanmaak van kliersap. Afvoer van hormonen aan bloed

3) Geen spiercellen


Slide 28 - Tekstslide

4.3 Bouw en werking van endocriene klieren

Slide 29 - Tekstslide

Bouwstoffen om hormonen aan te maken worden door de endocriene kliercellen uit het bloed gehaald
A
Waar
B
Niet waar

Slide 30 - Quizvraag

Endocriene klieren geven hun klierproduct via een afvoerbuisje af aan het bloed.
A
Waar
B
Niet waar

Slide 31 - Quizvraag

Experiment

Vragen:

1) Welke klier begon te werken in dit experiment?


2) welke soort klier is dit?


Slide 32 - Tekstslide

Experiment

Vragen:

1) Welke klier begon te werken in dit experiment?
 TRAANKLIER


2) welke soort klier is dit?
EXOCRIEN EN SECREET

Slide 33 - Tekstslide

Exocriene klier
Endocrien/
Exocrien
Secreet/
excreet
Kliersap
Functie
Traanklier
Schildklier
Bijniermerg
Melkklier
Oefening

Slide 34 - Tekstslide

Exocriene klier
Secreet/ excreet
Prikkel
Kliersap
Functie
Traanklier
Secreet
Vuil in ogen
Traanvocht
Ogen proper maken
Zweetklier
Speekselklier
Melkklier
Oefening

Slide 35 - Tekstslide

Exocriene klier
Secreet/ excreet
Prikkel
Kliersap
Functie
Traanklier
Secreet
Vuil in ogen
Traanvocht
Ogen proper maken
Zweetklier
Excreet
Temperatuur
Zweet
Afkoelen
Speekselklier
Melkklier
Oefening

Slide 36 - Tekstslide

Exocriene klier
Secreet/ excreet
Prikkel
Kliersap
Functie
Traanklier
Secreet
Vuil in ogen
Traanvocht
Ogen proper maken
Zweetklier
Excreet
Temperatuur
Zweet
Afkoelen
Speekselklier
Secreet
Ruiken of zien voedsel
Speeksel 
Kauwen, verteren
Melkklier
Oefening

Slide 37 - Tekstslide

Exocriene klier
Secreet/ excreet
Prikkel
Kliersap
Functie
Traanklier
Secreet
Vuil in ogen
Traanvocht
Ogen proper maken
Zweetklier
Excreet
Temperatuur
Zweet
Afkoelen
Speekselklier
Secreet
Ruiken of zien voedsel
Speeksel 
Kauwen, verteren
Melkklier
Secreet
Huilende baby
Melk
Voeden baby
Oefening

Slide 38 - Tekstslide

Verwerking
Oefening 6 p. 379
Oefening 7 p. 380-381
Oefening 8 p. 382

Slide 39 - Tekstslide