Organismen
Organismen
De les opent vanuit een herkenbare vraag: hoe weet je of iets echt leeft? Koppel de titel aan voorbeelden uit de klas, zoals een plant, een steen en een houten tafel.
Lesdoel
Ik kan uitleggen wat een organisme is, de zeven levenskenmerken noemen en onderscheiden of iets levend, dood of levenloos is.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een organisme?
Een organisme is een levend wezen
Voorbeelden: mens, hond, boom, paddenstoel, bacterie
Een organisme laat levenskenmerken zien
Benadruk dat een organisme niet alleen een dier of mens is. Ook planten, schimmels en bacteriën zijn organismen.
Hoe herken je leven?
Biologen kijken naar levenskenmerken. Als iets deze kenmerken laat zien, hoort het bij het leven. Met die kenmerken kun je bepalen of iets een organisme is.
Dit is de overgang naar de volgende reeks slides. Leg uit dat één los kenmerk soms niet genoeg lijkt, maar dat organismen als groep levenskenmerken hebben.
De zeven levenskenmerken
Groeien
Bewegen
Voortplanten
Waarnemen ( reageren op prikkels)
Voeden
Ademen
Uitscheiden
In sommige methodes worden uitscheiden en bewegen apart genoemd. Hier volg je precies de set die bij deze les hoort.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Niet alles is een organisme
Een steen groeit niet en plant zich niet voort
Water ademt niet en reageert niet zoals een organisme
Een auto kan bewegen, maar leeft niet
Bewegen alleen betekent dus niet dat iets leeft
Veel leerlingen denken dat bewegen het belangrijkste kenmerk is. Gebruik dit als misvatting: een plant leeft ook, ook al loopt die niet rond.
Gebruik deze slide als samenvattend beslisschema. Laat zien dat leerlingen steeds naar levenskenmerken én voorgeschiedenis kijken.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Het verschil met levenloos is de voorgeschiedenis: dood heeft geleefd, levenloos niet.
Begrippen
organisme - een levend wezen
levenskenmerken - kenmerken waaraan je leven herkent
groeien - groter of zwaarder worden
ontwikkelen - veranderen tijdens het leven
voortplanten - nakomelingen krijgen
waarnemen - prikkels opmerken
voeden - stoffen opnemen voor energie en bouwstoffen
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Iets wat geen levenskenmerken meer heeft noemen we?
Deze slide heeft geen instructies
Iets wat nooit levenskenmerken heeft gehad noemen we?
Deze slide heeft geen instructies
Iets wat levenskenmerken heeft noemen we?
Deze slide heeft geen instructies
Noem 3 levenskenmerken.
Deze slide heeft geen instructies