2.3 Deltaprogramma: Water vasthouden en afvoeren

• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1-6

?

2.3 Deltaprogramma: waterafvoeren en vasthouden

      Lesdoel

Tijdens deze les leren we welke maatregelen het Deltaprogramma hanteert voor waterregulering in steden, hoe het omgaat met droogte en welke maatregelen worden genomen bij een tekort aan zoet water.

Het lesdoel (2 min) 

Docent benoemt het lesdoel en bespreekt kort wat de leerlingen zullen leren en waarom dit belangrijk is.

Leerlingen luisteren naar de leerdoelen en krijgen een duidelijk beeld van wat er van hen verwacht wordt tijdens de les. Uitleg van leerdoelen, korte discussie over belang van de leerdoelen

Integraal waterbeheer in stedelijke gebieden:

Uitdagingen:

- minder regenwater zakt in de grond

- meer regenwater komt terecht in het rioolstelsel

- de omgeving raakt vervuild

Nieuwbouwwijken

Drietrapsstrategie

De drietrapsstrategie in Nederland: 

1 vasthouden

2 bergen (opslaan)

3 afvoeren

Vasthouden – Water opslaan waar het valt

• Moerassen en wetlands
• Bossen
• Infiltratie in de bodem
• Groene daken in steden
• Natuurlijke meren die regenwater vasthouden

Het doel is om water zo lang mogelijk in het natuurlijke systeem te houden om snelle afvoer te voorkomen en de grondwaterstand te behouden.

            Bergen – tijdelijke opslag van overtollig water op aangewezen plekken

• Reservoirs
• Overstromingsgebieden
• Polders
• Retentiebekkens (bijvoorbeeld waterpleinen in steden)
• Kunstmatige meren

Het doel is om overtollig water tijdelijk op te slaan in specifieke gebieden om overstromingen te voorkomen.

       Afvoeren - alleen als het nodig is, wordt het water naar rivieren of de zee geleid.

Aan de slag

Lezen 2.3: 90, 91, 92
Maken: 4, 7, 11

Morgen
Leren begrippen: Drietrapsstrategie (vasthouden - bergen - afvoeren), watertoets, spuien

Watertoets (sinds 2003)

- gevolgen van de aanleg van een industrieterrein of nieuwbouwwijk voor waterveiligheid, wateroverlast, waterkwaliteit en watertekorten

- een bouwactiviteit mag de drietrapsstrategie niet in de weg staan

- waterproblemen mogen niet worden afgewenteld op naburige gebieden

- de waterschappen moeten betrokken zijn

Droogte in Nederland

- verzilting in west-Nederland

- verdroging in hoog-Nederland

- schade aan landbouwgewassen

       Doelen:

1 een gezond en evenwichtig (grond)watersysteem in standhouden en bevorderen

VB: opslaan water in natte tijden voor droge tijden VB: flexibel waterpeil van het IJsselmeer

2 noodzakelijke gebruiksfuncties beschermen.

VB: prioriteiten stellen waarvoor het water mag worden gebruikt

3 zuiniger en effectiever omgaan met zoet water.

Integraal waterbeheer: droogte

Landelijke gebieden:

- water opslaan tijdens natte perioden

- minder afvoeren, meer vasthouden en bergen

- omslag in het denken van boeren door het vaker voorkomen van droge zomers

      IJsselmeer - flexibel waterpeil

door klimaatverandering:

+ in de winter: meer afvoer van de IJssel naar het IJsselmeer, maar  spuien in de Waddenzee wordt lastiger door zeespiegelstijging  

+ in de zomer: minder afvoer van de IJssel, terwijl er dan een   grotere vraag is naar zoet water.

      IJsselmeer - flexibel waterpeil

Oplossingen: 

1.  hogere dijken nodig

2. anders inrichten van gebieden.

=> Koopmanspolder, gebied rond het IJsselmeer

3. water te besparen 

=> druppelirrigatie, omgekeerde drainage,

hergebruik proces- of koelwater

Nieuwe oeverdijk bij Hoorn en Scharwoude

Koopmanspolder (berging)

     Grote afsluiting

Tijdens deze les leren we welke maatregelen het Deltaprogramma hanteert voor waterregulering in steden, hoe het omgaat met droogte en welke maatregelen worden genomen bij een tekort aan zoet water.

Het lesdoel (2 min) 

Docent benoemt het lesdoel en bespreekt kort wat de leerlingen zullen leren en waarom dit belangrijk is.

Leerlingen luisteren naar de leerdoelen en krijgen een duidelijk beeld van wat er van hen verwacht wordt tijdens de les. Uitleg van leerdoelen, korte discussie over belang van de leerdoelen