H4 Geluid

• Nask / Techniek
• Middelbare school
• vmbo t
• Leerjaar 2

H4 Geluid

Pak je spullen voor aantekeningen op tafel!

Paragraaf 4.2

Geluidsbronnen en geluidstrillingen

Leerdoelen:

Aan het eind van deze paragraaf kan ik:

• uitleggen hoe je de toonhoogte verandert bij een snaarinstrument;
• de rol van een klankkast uitleggen;
• trillingstijd en frequentie aflezen;
• rekenen met ƒ en T.

Wat is geluid?

Bewegende (trillende) lucht.

Langzame trilling → lage toon

Snelle trilling → hoge toon

Komt uit een geluidsbron!

Snaarinstrumenten:

Bijvoorbeeld een piano of gitaar

Toonhoogte verandert door de snaar:

korter/langer maken

dunner/dikker maken

strakker/losser spannen

Klankkast

Een klankkast versterkt het geluid.

De lucht in de kast trilt mee.

Zonder klankkast hoor je bijna geen geluid.

Trillingsdiagram

Met een computer kun je geluid zichtbaar maken.

Horizontale as = tijd

Eén volledige golf = één trilling

Trillingstijd (T)

T = tijd van één trilling

Eenheid: seconde (s)

1 s = 1000 ms

Frequentie (f)

ƒ = aantal trillingen per seconde

Eenheid: hertz (Hz)

50 trillingen per seconde = 50 Hz

Rekenen met T en f

ƒ = 1 / T

T = 1 / ƒ

Hoge toon → hoge frequentie → korte trillingstijd

Voorbeeld:

T = 0,02 s

ƒ = 1 / 0,02 = 50 Hz

Huiswerk

Lees en maak:

Paragraaf 4.2 Blok C en D

Paragraaf 4.3

De snelheid van het geluid

Pak je spullen voor aantekeningen op tafel!

Leerdoelen

Aan het eind van deze les kan ik:

• uitleggen dat geluid zich voortplant door verschillende materialen
• uitleggen dat de geluidssnelheid afhankelijk is van de tussenstof en temperatuur
• uitleggen hoe een echolood de diepte van de zee meet
• de afstand tot een geluidsbron berekenen

Tussenstof

Geluid heeft een tussenstof nodig om zich voort te planten.

Bijvoorbeeld:

lucht, water, metaal, hout

Tussenstof

Zonder tussenstof kan geluid zich niet verplaatsen.

Een ruimte zonder lucht heet een vacuüm.

Geluidssnelheid

Geluid gaat niet overal even snel.

De snelheid hangt af van:

• de soort stof
• de temperatuur

De geluidssnelheid in lucht is:

343 m/s

Geluid in water

Een echolood meet door middel van geluid de diepte van de zee:

1. Het schip zendt een geluidspuls naar beneden
2. De zeebodem kaatst het geluid terug
3. Het apparaat meet de tijd

Afstand berekenen

De afstand kun je berekenen met de formule:

s = v × t

s = afstand (meter)

v = snelheid (m/s)

t = tijd (seconde)

Voorbeeld:

Een geluid reist door lucht.

Snelheid geluid = 343 m/s

Tijd = 2 s

Bereken de afstand:

s = v × t

s = 343 × 2 = 686 meter

Omrekenen snelheid

Snelheid kan in:

meter per seconde (m/s)

kilometer per uur (km/h)

Belangrijk:

1 m/s = 3,6 km/h

Huiswerk

Lees en maak:

Paragraaf 4.3, blok C en D