Zorg op maat: voeding, cultuur en beweging

• Welzijn
• MBO
• Studiejaar 1

Zorg op maat: voeding, cultuur en beweging

WONH - les 3 3

De afspraken hier:

• Telefoons in de tas
  
• Altijd pen & papier bij je
  
• Laptop + lader mee
  
• Laat elkaar uitpraten
  
• Respectvol naar elkaar
  
• Drinken mag, eten niet

Periodeplanning Module 1

Les 1: Inkopen, kasboek en bestellingen doen

Les 2: Maaltijden bereiden (theorie)

Les 3: Zorg op maat: voeding, cultuur & beweging

Les 4: Kostenbewust registreren, sparen & bezuinigen

Les 5: Schoonmaken

Les 6: Textielverzorging en bedden opmaken

Les 7: De leefomgeving van de cliënt

Les 8: Gastles

Lesplanning vandaag

• Check in
  
• Voorkennis testen
  
• Theorie dieet, allergie, cultuur & religie
• Opdracht 1
  
• Theorie doelgroep-specifieke maaltijden
  
• Theorie beweging
• Opdracht 2
• Afronding en reflectie

Lesdoelen:

- Je weet wat dieet inhoudt

- Je weet wat allergieën zijn

- Je weet het verschil tussen religie en cultuur bij voeding

- Je bent je bewust van het belang van beweging bij de doelgroep

Waar denk je aan bij het woord "Dieët"?

DIEET & GEZONDHEID

Een dieet is een speciaal voedingspatroon, om bijvoorbeeld medische redenen; een allergie of voor de gezondheid van de client. 

Bijv.: diabetesdieet, natriumarm, vezelrijk.

DIEET & GEZONDHEID

Diëten met gezondheidsredenen kunnen bijv. zijn:

• Diabetesdieet
• Natriumarm (wat is natrium ook al weer?)
• Vezelrijk

DIEET i.v.m. ALLERGIE

Diëten voor gezondheidsredenen kunnen ook te maken hebben met een allergie.

Bij allergieën reageert het lichaam heftig op bepaalde stoffen in voedsel. 

Welke allergieën ken je?

ALLERGIEËN

Veel voorkomende allergieën:

- Gluten                - Koemelk (of lactose)

- Noten                 - Schaal/ Schelpdieren

- Pinda's                - Eieren

ALLERGIEËN

Allergische reacties zijn reacties waarop het lijf reageert op "de vijand":

Diarree, kortademigheid, huidproblemen, anafylaxie

Welke diëten ken jij die te maken hebben met cultuur en/of religie?

DIEET & RELIGIE

Cliënten kunnen vanwege hun religie bepaalde regels volgen rondom eten, zoals halal, koosjer, of vasten. Religie gaat dus over de regels vanwege het geloof.

Hindoeïsme

Halal

Jodendom

Christendom

Vasten in bepaalde periodes is belangrijk, maar er zijn weinig vaste voedselverboden.

Geen varkensvlees, alles volgens bepaalde regels geslacht.

DIEET & CULTUUR

Cultuur in voeding betekent dat wat mensen eten (en niet eten) wordt beïnvloed door hun gewoontes, tradities, waarden en omgeving.

Bijv. vegetarisch, vegan, pescotarisme...

DIEET: RELIGIE VS. CULTUUR

Religie	Cultuur
Halal, Koosjer, vasten	Veganisme, vegetarisme, traditioneel eten bij migratieachtergrond.

DIEET: MEDISCH vs. PERSOONLIJK

Medische dieetreden	Persoonlijke/culturele reden
Bijvoorbeeld glutenallergie, diabetes, lactose-intolerantie.	Bijvoorbeeld halal, veganistisch, vega, kieskeurigheid.

Opdracht 1 (in groepjes van 4 personen)

Elk groepje krijgt een cultuur of religie toebedeeld. 

Ga met elkaar uitzoeken wat deze cultuur of religie inhoudt voor het dieet dat zij volgen. 

- Schrijf dit op.

- Vervolgens husselen de groepjes.

- In elk groepje zit nu een cultuur/religie-expert v.w.b. diëten. Vertel aan elkaar wat het inhoud.

DIEET: GEMALEN VOEDING

Gemalen voeding of verdikte dranken 

zijn soms nodig in de zorg i.v.m. slik- 

of stikproblemen.

DIEET: GEMALEN VOEDING

Veiligheid staat voorop bij voeding in 

de zorg. Gemalen voeding en verdikte

dranken zijn ontwikkeld om: 

• Risico op verslikken bij slikproblemen te beperken
  
• Kans op longontsteking te verlagen
  
• Meer comfort bij het eten te ervaren (minder angst)

IDDSI-schema:

Dit is een belangrijk hulpmiddel in de zorg.

International Dysphagia 

Diet Standardisation Initiative

DIEET & CULTUUR

Verantwoordelijkheid:

Respect voor cliënten, gezondheid, welzijn en wetgeving zijn redenen om persoonlijke voedingseisen serieus te nemen. Elke zorgverlener moet opletten én signaleren of het eten past bij wat de cliënt mag, wil en kán eten. 

Maar, hoe check je de wensen en regels rondom jouw cliënt?

• Vraag gericht na bij intakegesprekken, 
• Check (digitaal) dossier 
• Stem af met familie en andere betrokkenen.

DIEET & CULTUUR

Fout gemaakt met voeding?

Heb je een fout gemaakt bij de voeding van een cliënt?

1. Maak dan áltijd een melding in het cliëntdossier;
2. Communiceer het direct aan collega's waarmee je werkt op dat moment;
3. Houd de cliënt goed in de gaten.

Hoeveel uur beweeg jij per dag? (reken hier ook de tijd bij dat je van lokaal wisselt, naar school fietst, etc.)

Zo min mogelijk

Tussen de 1 en 2 uur

Tussen de 2 en 3 uur

Tussen de 3 en 4 uur

BEWEGING

Bewegen is ook voor senioren en mensen met 

een beperking zeer belangrijk: Beweging 

helpt bij fysieke en mentale gezondheid. 

Actie in de taxi: sta op en loop/ huppel/

dans/ jog 1 minuut door het lokaal heen.

- Hoe voelde je je voor het bewegen?

- En daarna?

BEWEGING

Bewegen is belangrijk omdat het zorgt voor:

• Sterkere spieren en botten
• Betere balans (minder valgevaar)
  
• Meer zelfstandigheid
  
• Betere stemming
  
• Minder kans op ziekten (zoals diabetes en hartproblemen)

BEWEGING BIJ OUDEREN

Ouderen bewegen vaak minder door pijn, angst of beperkingen. Regelmatig bewegen helpt bij:

• Betere balans en stabiliteit
• Sterkere spieren
• Meer energie
• Behoud van zelfstandigheid (ADL)

BEWEGING IN DE GEHANDICAPTENZORG

Beweging wordt aangepast aan de mogelijkheden van de cliënt.

Dit is belangrijk voor:

• Motorische ontwikkeling
• Structuur en dag-invulling
• Zelfvertrouwen en plezier

Opdracht 2 (in duo's): Maak je eigen beweegactiviteit.

Maak een beweegactiviteit voor ouderen óf cliënten in de gehandicaptenzorg.

Elk duo krijgt materiaal om mee te werken.

Denk aan:

Veiligheid, verschillende niveaus (makkelijk/moeilijk maken), plezier en motivatie.

Hierna ga je de activiteit uitvoeren met een ander duo.

Je hebt hier 10 minuten de tijd voor!

AFRONDING EN REFLECTIE 

Wat is jou het meest bijgebleven? Schrijf kort op wat jij belangrijk vindt over voeding, beweging of sociaal contact voor jouw toekomstige cliënten.

Noteer 3 dingen op die je hebt geleerd in deze les (zet ze bij elkaar in 1 antwoord)

Noteer 1 ding die je zou kunnen gaan toepassen op je stage.

Goed gewerkt!