De wereld & ik - les 3

• Wereldcampus
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1-3

De Wereld en IK!

De wereld en ik!

Les 3

Overzicht Periode 1

• Thema: De Wereld & IK
• Benodigde lesmaterialen: 
    werkboekje - pen - chromeboek (opgeladen)

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11
Cutluur & Identiteit	Waarden	Jouw eigen cultuur	Culturele uitingen	Hallo!	Feest- dageng	Sekse en ender.	Stereo- typen

Kapstok zodat de leerlingen wekelijks overzicht hebben en houden van te behandelen onderwerpen, stof en voortgang.  

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Chromebook (geladen), JdW-map/werkboekje, pen 
• Geen kauwgom of ander eten

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Artikel lezen

Lees het NOS-bericht van 26 september 2025 (https://nos.nl/artikel/2584097-nederland-geeft-archeologisch-topstuk-terug-aan-indonesie) en maak de vragen. 

1)    Waar gaat het nieuwsbericht over? Schrijf op in 3 zinnen. 
2a)  Wat zijn fossielen?
2b)  In het nieuwbericht staat dat de fossielen bij het cultureel erfgoed van Indonesie 
       horen. Wat is cultureel erfgoed? 
3)    Ben je het ermee eens dat Nederlands de fossielen aan Indonesie geeft

Stelling: Nederlandse musea moeten kunst en cultuurstukken die vroeger zijn 
meegenomen, teruggeven aan de verre landen waar het vandaag komt.  

Print uit en lees samen het volgende artikel: 

https://nos.nl/artikel/2584097-nederland-geeft-archeologisch-topstuk-terug-aan-indonesie

Maak zelf een keuze of je alleen de vragen of stelling doet, of allebei. Probeer leerlingen te laten nadenken over de (moreel-ethische, geschiedkundige) voordelen, maar ook nadelen (kennis en voorzieningen aanwezig om het in goede staat te houden, eigen belang bij bewaren van mooie collecties in musea). 

nos.nl

           Lesplanning

1. Artikel lezen
2. Terugblik

3. Leerdoelen

4. Voorkennis
5. Uitleg: culturele uitingen 

6. Expertopdracht: Samba, Wayang Kulit, maskerhoutsnijkunst 

6. Begripvragen

7. Afsluiting 

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Terugblik - vraag 1
Noem drie aspecten van jouw eigen culturele achtergrond.

1. Maaltijden, kleuren, feestdagen
2. Moedertaal, opvoeding, religie
3. Hobby's, muziek, sporten
4. Vrienden, school, werk

Neem wisbordjes, stiften en tissues mee voor terugblik-test-je-kennis-quiz. Laat leerlingen zelfstandig een antwoord opschrijven en zorg dat ze het tegelijkertijd boven hun hoofd houden. Op basis van de antwoorden zou je ervoor kunnen kiezen om extra uitleg te geven aan bepaalde leerlingen.

Terugblik - vraag 2
Welke rol speelt opvoeding in jouw eigen culturele achtergrond?

1. Het bepaalt de kleur van je ogen
2. Het begeleiden van kinderen door ouders
3. Het kiezen van je favoriete hobby
4. Het bepalen van je vriendenkring

Neem wisbordjes, stiften en tissues mee voor terugblik-test-je-kennis-quiz. Laat leerlingen zelfstandig een antwoord opschrijven en zorg dat ze het tegelijkertijd boven hun hoofd houden. Op basis van de antwoorden zou je ervoor kunnen kiezen om extra uitleg te geven aan bepaalde leerlingen.

Terugblik - vraag 3

Wat is een moedertaal?

1. De taal die je op school leert
2. De eerste taal die iemand van huis uit leert
3. Jouw tweede taal
4. De taal van het land waarin je woont

Neem wisbordjes, stiften en tissues mee voor terugblik-test-je-kennis-quiz. Laat leerlingen zelfstandig een antwoord opschrijven en zorg dat ze het tegelijkertijd boven hun hoofd houden. Op basis van de antwoorden zou je ervoor kunnen kiezen om extra uitleg te geven aan bepaalde leerlingen.

Terugblik - vraag 4

Noem twee aspecten die minder zichtbaar zijn in je culturele achtergrond?

1. Uiterlijk, kleding
2. Opvoeding, normen en waarden
3. Taal, muziek
4. Feestdagen, maaltijden

Neem wisbordjes, stiften en tissues mee voor terugblik-test-je-kennis-quiz. Laat leerlingen zelfstandig een antwoord opschrijven en zorg dat ze het tegelijkertijd boven hun hoofd houden. Op basis van de antwoorden zou je ervoor kunnen kiezen om extra uitleg te geven aan bepaalde leerlingen.

           Leerdoelen

Je kunt uitleggen wat culturele uitingen zijn en drie voorbeelden geven. 

Je kunt met anderen samen onderzoek doen naar en de klas vertellen over het ontstaan en de kenmerken van een culturele uiting (Wayang Kulit, maskerhoutsnijkunst of Samba). 

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Wat zijn culturele uitingen?

Culturele uitingen kunnen verschillen per wereldregio en cultuur. Ze omvatten

verschillende vormen van kunst, muziek, dans, literatuur, rituelen en andere

expressies die een cultuur kenmerken.

Culturele uitingen

Schrijf op: 

Een culturele uiting = is een manier waarop mensen
laten zien wat belangrijk is in hun cultuur. 
Het zijn de zichtbare culturele aspecten

Dit kan op verschillende manieren gebeuren. 

Leg kort uit wat culturele uitingen zijn en maak hierbij gebruik van de jdw-schoolcultuur als voorbeeld.

Culturele uitingen

Dit kan op verschillende manieren gebeuren, zoals:

• Tradities en rituelen
• Taal
• Symbolen
• Kunst
• Kleding
• Eetgewoonten

Leg kort uit wat culturele uitingen zijn en maak hierbij gebruik van de jdw-schoolcultuur als voorbeeld.

Noem drie voorbeelden van een uiting uit je eigen cultuur

Benadruk de verschillen tussen de uitingen om duidelijk te maken dat kunnen verschillen per cultuur (en werelddeel)

Expertopdracht

Samba

Maskerhoutsnijkunst

Wayang Kulit

Geef een korte uitleg over de drie verschillende culturele uitingen. Zie ondersteunende materiaal hieronder voor informatie over de uitingen. 

Ondersteunend materiaal (video + tekst)

Samba:

https://wiesubags.nl/samba-een-ontembaar-beest/ https://www.britannica.com/video/179754/Overview-samba-de-roda-dance-Brazil-state

Houtsnijkunst: https://npo.nl/npo3/3opreis/afrika-burkinafaso-festima-maskers-tradities-overgangsritueel

https://www.youtube.com/watch?v=PwBhy6wBZDs

Wayang: https://www.youtube.com/watch?v=pfydro4X2t0&t

https://www.indonesia.travel/nl/nl/trip-ideas/the-riveting-wayang-kulit-shadow-puppet-shows-of-java-and-bali.html

Expertopdracht - instructie

1.  Maak groepjes van 2 of 3 leerlingen. 
2. Jullie doen samen onderzoek (gebruik je chromebook) en beantwoorden alle vragen op het werkblad. Probeer de taken goed te verdelen en overleg samen over jullie antwoorden. Zachtjes praten. 10 minuten
3. Klaar? Bereid een korte presentatie voor (je vertelt max. 3 minuten erover) 5 minuten
4. Presentaties en daarna het werkblad inleveren.  We luisteren goed naar elkaar!

Uitleg per stap:

1. De docent verdeelt de klas in groepjes van 3 leerlingen en zorgt dat ieder groepje 1 van de 3 culturele uitingen kan gaan onderzoeken.

2. Ga met je groepje op onderzoek uit: bekijk de tekst en de video van jouw culturele uiting en vul het werkblad in (15 minuten)

3. Bereid met je groepje een korte presentatie voor waarin je uitleg geeft over het ontstaan, de kenmerken en het belang van jouw culturele uiting. De zaken die op je blaadje staan moet je kunnen toelichten!

4. De docent maakt nu nieuwe groepjes van 3 leerlingen waarbij iedere leerling de eigen culturele uiting vertegenwoordigt. Iedere leerling geeft een korte presentatie. Na de presentatie vullen de luisteraars hun werkblad verder in. 

Begrippen uit deze les

• Culturele uitingen
• Traditie
• Wayang Kulit
• Maskerhoutsnijkunst
• Samba 

En de definities

• Een manier waarop een groep haar ideeën, waarden of tradities uitdrukt, zoals kunst, muziek, dans of literatuur.
• Een gebruik of gewoonte die van generatie op generatie wordt doorgegeven.
  
• Indonesisch theater door schaduwpoppen.
  
• Een kunst waarbij kunstenaars houten maskers snijden en versieren, vaak gebruikt bij rituelen en tradities.
• Een levendige en ritmische muziek- en dansstijl afkomstig uit Brazilië.
  

Leerlingen schrijven mee 

Begripvraag 1: Wat zijn de drie voorbeelden van culturele uitingen die je hebt geleerd en uit welke wereldregio's komen ze?

Stel de vraag klassikaal en laat leerlingen zelfstandig een antwoord schrijven in hun schrift. Na het schrijven kun je willekeurig leerlingen aanwijzen die het mogen delen met de klas. 

Begripvraag 2: Kun je uitleggen wat Wayang Kulit is en waarom het belangrijk is voor de Javaanse en Balinese cultuur?

Stel de vraag klassikaal en laat leerlingen zelfstandig een antwoord schrijven in hun schrift. Na het schrijven kun je willekeurig leerlingen aanwijzen die het mogen delen met de klas. 

Begripvraag 3: Wat zijn de kenmerken van maskerhoutsnijkunst uit Afrika en hoe dragen deze maskers bij aan de religieuze tradities van de gemeenschappen?

Stel de vraag klassikaal en laat leerlingen zelfstandig een antwoord schrijven in hun schrift. Na het schrijven kun je willekeurig leerlingen aanwijzen die het mogen delen met de klas. 

Begripvraag 4: Hoe speelt Samba een rol in de Braziliaanse cultuur, vooral tijdens het jaarlijkse carnaval?

Stel de vraag klassikaal en laat leerlingen zelfstandig een antwoord schrijven in hun schrift. Na het schrijven kun je willekeurig leerlingen aanwijzen die het mogen delen met de klas. 

Kies een culturele uiting uit jouw eigen leven.
Waarom is het belangrijk voor jouw cultuur?

Geef leerlingen een los blaadje of laat het ze in hun schrift schrijven.

           Leerdoelen

Je kunt uitleggen wat culturele uitingen zijn en drie voorbeelden geven. 

Je kunt met anderen samen onderzoek doen naar en de klas vertellen over het ontstaan en de kenmerken van een culturele uiting (Wayang Kulit, maskerhoutsnijkunst of Samba). 

Volgende week: Hallo! (begroetingen)

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

whimsical.com