5.1 Renaissance en humanisme

• Geschiedenis
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

Het 'nieuwe' van de Renaissance

5.1 Renaissance en Humanisme

Leerdoel 1

Je kan uitleggen wat de renaissance was, waardoor het ontstond (en waarom specifiek in Italië?).

Leerdoel 2

Je kan uitleggen wat het veranderende mens- en wereldbeeld in de renaissance te maken had met de heroriëntatie op de klassieke Oudheid?

Renaissance

Letterlijk: wedergeboorte

Van wat?

Wedergeboorte van de Griekse en Romeinse cultuur

- manier van denken

- kunst

Anders denken over het leven en de dood

• Memento mori (Gedenk te sterven), wordt carpe diem (Pluk de dag)

• Mensen gaan meer leven voor het leven nu, en niet voor het leven na de dood

• God en geloof blijven heel erg belangrijk, maar het vertrouwen in de kerk wordt minder

Middeleeuwse schilderkunst

• Bijbelse voorstellingen

• weinig details

• felle kleuren

• geen expressie in gezichten (levenloos)

Middeleeuwse schilderkunst

• geen diepte (perspectief)

• weinig realistisch: zolang het maar duidelijk werd wát er was afgebeeld (onderwerp, persoon)

• (vrijwel) geen naakt

Kenmerken van de Renaissance-kunst

• wedergeboorte van de Griekse- en Romeinse kunst/cultuur

• realistisch

• veel details

• geometrische vormen

• perspectief (weergeven van diepte)

Kenmerken van de Renaissance-kunst

• thema’s: Griekse/Romeinse mythen/sagen, maar ook Bijbelse verhalen
  

• naakt
  

• observeren, dan pas schilderen

Het orgineel:

rond 120 na Chr.

De kopie:

rond 1580 na Chr.

Sint-Pietersbasiliek

Waarom Italië?

- Resten aanwezig van Romeinse en Griekse cultuur

- Contacten met de Arabische wereld -> veel bewaard gebleven in bibliotheken

- Veel interesse en rijkdom -> opdrachten voor kunstenaars

Renaissance

Video: Da Vinci Intro en vanaf minuut 28:23 

Leonardo 

da 

Vinci

Homo Universalis

Universele mens: Naast schilder, tekenaar en beeldhouwer, was hij musicus, kaartenmaker, werktuigbouwkundige, ontwerper, architect en verdiepte hij zich in vakgebieden als de geologie, anatomie, astrologie en biologie.

Anatomie

Kennis van het menselijk lichaam

Wat was de Renaissance?

1. Een ziekte
2. Een culturele beweging
3. Een manier van schilderen
4. Een vorm van wetenschappelijk denken

Wanneer startte de Renaissance

1. Na de Middeleeuwen
2. Tijdens de Middeleeuwen
3. Voor de Middeleeuwen

Wat is GEEN kenmerk van Middeleeuwse schilderkunst?

1. Veel naakt
2. Bijbelse taferelen
3. Weinig details
4. Geen diepte

Wat is WEL een kenmerk van Renaissance-kunst?

1. Geen expressie
2. Weinig realistisch
3. Felle kleuren
4. Geometrische vormen

Wat betekent de leus van de Renaissance: "Carpe Diem"?

1. "Gedenk te sterven"
2. "Pluk de dag"

Renaissance of Middeleeuwen en leg uit waarom.

Renaissance of Middeleeuwen. Leg je antwoord uit.

Wetenschap

• Copernicus
  -> Aarde draait om de zon
  -> Werd belachelijk gevonden
  -> Conflict met de R.K.- kerk 

Leerdoel 3

Je kan enkele ideeën van humanisten en renaissancekunstenaars noemen, zowel als hun bijdrage aan een nieuw mens- en wereldbeeld?

Humanisme

• Tijdens Renaissance onderzoeken filosofen teksten uit oudheid.
  
  
• Humanisten stellen mens centraal.
• Uit bijbelonderzoek blijkt dat de kerk zich niet aan de leefregels van Christus hield
  
  
• Beroemdste humanist: Desiderius Erasmus
• Eind 15e eeuw: groeiende kritiek op kerk

Overdreven?

• De groep mensen die wordt geïnspireerd door de vernieuwing is niet groot.
  

• De overgang was niet zo scherp.

Huiswerk

 Opdrachten 5.1: 

1, 2, 3a, 4 en 5.