Replica van het DNA-model van Watson en Crick, Berlijn (foto: Flocci Nivis, CC BY 4.0)
EXAMENSTOF SCHEIKUNDE · LEVEN · DNA EN TRANSPORT
Quiz
Terugblik: DNA, eiwitsynthese, transport
Replica van het DNA-model van Watson en Crick, Berlijn (foto: Flocci Nivis, CC BY 4.0)
EXAMENSTOF SCHEIKUNDE · LEVEN · DNA EN TRANSPORT
Quiz
Terugblik: DNA, eiwitsynthese, transport
Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Flocci Nivis / Wikimedia Commons, CC BY 4.0
Hoeveel verschillende codons zijn er in de genetische code?
61
64
20
16
Syllabus L1.6. 4 × 4 × 4 = 64 codons; 61 daarvan coderen voor een aminozuur. Verwachte fout: 20 (het aantal aminozuren) of 61 kiezen.
Vul in: van DNA naar RNA
De transcriptie vormt een RNA-streng met de base U op de plaats van T uit het DNA.
Syllabus L1.6, L1.3. Transcriptie vormt mRNA op een DNA-matrijs; U vervangt T. Verwachte fout: translatie invullen.
Een base in het DNA verandert, maar het eiwit blijft gelijk. Hoe kan dat?
Het mRNA wordt niet meer gelezen
De translatie slaat dat codon over
Het nieuwe codon geeft hetzelfde aminozuur
De transcriptie slaat die base over
Syllabus L1.6. Meerdere codons coderen voor hetzelfde aminozuur (bijvoorbeeld GCU en GCC voor Ala): de genetische code heeft meer codons dan aminozuren. Verwachte fout: denken dat de cel een verandering altijd herstelt.
Door een verandering in het DNA wordt codon UAC (Tyr) UAA. Gevolg?
De keten stopt daar: het eiwit wordt korter
Er komt een ander aminozuur op die plaats
Het eiwit blijft precies hetzelfde
Het eiwit wordt langer
Syllabus L1.6. UAC codeert voor Tyr, UAA is een stopcodon: de translatie stopt op die plaats en het eiwit is korter. Verwachte fout: denken dat elke verandering een ander aminozuur geeft.
Zet op volgorde van klein naar groot
Syllabus L1.3, L1.1. Een base is onderdeel van een nucleotide, nucleotiden vormen een DNA-streng en het DNA zit in een chromosoom. Verwachte fout: base en nucleotide verwisselen.
mRNA: 150 nucleotiden van start- tot en met stopcodon. Hoeveel aminozuren?
50
49
150
450
Syllabus L1.6. Nagerekend: 150 / 3 = 50 codons; het stopcodon geeft geen aminozuur: 50 − 1 = 49 aminozuren. Fouten: 50 (stopcodon meetellen), 150 (per base) of 450 (× 3).
Welk verschil tussen DNA en RNA klopt?
DNA bevat U, RNA bevat T
RNA heeft deoxyribose, DNA heeft ribose
RNA bevat geen fosfaatgroepen
DNA heeft twee strengen, RNA meestal één
Syllabus L1.3. DNA: twee strengen, deoxyribose, T. RNA: meestal één streng, ribose, U; beide hebben fosfaatgroepen. Verwachte fout: U en T verwisselen.
Wat is een gen? Antwoord in één zin.
Een goed antwoord: een stuk DNA met de informatie voor één eiwit (de aminozuurvolgorde). Verwachte fout: een gen met een chromosoom of met een eiwit verwarren. Syllabus L1.1.
Welk deel van een fosfolipide is hydrofiel?
de kop met de fosfaatgroep
de beide vetzuurstaarten
de hele molecuul
alleen de uiteinden van de staarten
Syllabus L2.3. De kop met de fosfaatgroep is hydrofiel; de vetzuurstaarten zijn hydrofoob. Verwachte fout: denken dat de staarten naar het water wijzen.
Wat gebeurt er met een –COOH-groep als de pH stijgt?
Ze neemt H⁺ op en wordt –COOH₂⁺
Ze blijft altijd ongeladen
Ze staat H⁺ af en wordt –COO⁻
Ze staat OH⁻ af
Syllabus L2.3. –COOH ⇌ –COO⁻ + H⁺: bij hogere pH ligt het evenwicht rechts en is de groep geladen. Nagerekend: lading links 0, rechts 1− + 1+ = 0. Verwachte fout: denken dat een zuurgroep bij hoge pH H⁺ opneemt.
Welke stof lost zonder hulp het best op in het waterige bloed?
olie (triglyceriden)
octaan (alleen C en H)
glucose (veel OH-groepen)
stearinezuur (lange koolwaterstofstaart)
Syllabus L2.3. Glucose heeft veel OH-groepen en vormt waterstofbruggen met water: hydrofiel. De andere stoffen zijn overwegend apolair en hydrofoob. Verwachte fout: stearinezuur kiezen omdat het een –COOH-groep heeft.
Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?
Heel zeker
Redelijk zeker
Niet zo zeker
Helemaal niet zeker
Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.
EXAMENSTOF SCHEIKUNDE · LEVEN · DNA EN TRANSPORT
Goed gedaan!
Je kunt nu uitleggen hoe DNA via transcriptie en translatie een eiwit bepaalt en hoe hydrofiel, hydrofoob en pH het transport door een membraan sturen. Zoek de vragen die je fout had op in les 1.
Deze slide heeft geen instructies