Les 1 AGF

• Voeding
• MBO
• Studiejaar 1

Welkom

Indeling op de donderdag

• 9:00 tot 10:00 theorie
• 10:00 tot 10:15 pauze
• 10:15 tot 11:15 theorie 
• 11:15 tot 12:00 klaarzetten materialen en bespreken materialen en praktijkopdracht
• 12:00 tot 12:30 pauze
• 12:30 tot 14:30 praktijk
• 14:30 tot 15:00 nabespreken + notulen/aantekeningen 

Alternatief indeling op de donderdag

• 8:40 tot 9:45 theorie
• 9:45 tot 10:00 pauze
• 10:00 tot 11:00 theorie 
• 11:00 tot 12:00 klaarzetten materialen en bespreken materialen en praktijkopdracht
• 12:00 tot 12:30 pauze
• 12:30 tot 14:30 praktijk
• 14:30 tot 14:50 nabespreken + notulen/aantekeningen

Klassenregels + veiligheid en welzijn

1. Optijd in de les aanwezig zijn
2. Actief meedoen in de les
3. Geen telefoon tijdens de les
4. respect naar elkaar
5. Schoonmaken klas, hal en materialen na gebruik
6. Registreren tijdens productie
7. Zorgdragen voor een veilige werkomgeving

Les 1 - kennismaking AGF

Vandaag....

• Opbouw en planning lessen AGF en techniek in AGF
• Notulen/aantekeningen maken
• AGF producten en Excursie bedrijven?
• Leerdoelen
• Verschil tussen aardappelen, groente en fruit
• Sector van AGF + handel
• AGF industrie in Nederland

Lesplanning + opbouw vakken

Notulen/aantekeningen

Opzet in portfolio vorm

Per week vullen met notulen/aantekeningen naar aanleiding van de les

• Week/les/datum 
• Welke producten zijn er gemaakt?
• Welke technieken zijn er gebruikt en wat heb je hierover geleerd?
• Welke machines/materialen heb je gebruikt?
• Welke onderdelen zitten er op de machine of het materiaal en wat is de functie van de onderdelen?
• Wat ging er goed en wat ging minder goed?

Mogelijke AGF producten voor praktijklessen (productie moet meerdere stappen en technieken bevatten)

Mogelijke bedrijven voor excursie?

Leerdoelen

Jij:

• Opbouw lessen AGF en opbouw vakken + hoe voorbereiden op toets AGF en eindgesprek Techniek
• Hoe ziet de AGF sector in Nederlander uit?
  
• hoe werkt de AGF handel?
• Verschil tussen Aardappelen, Groente en fruit

AGF industrie 

• Nederland belangrijke distributeur AGF
• Greenports  :Samenwerking tussen teelbedrijven, exporteurs, veilingen, afzetorganisaties, handelsbedrijven, tuinbouwtoeleveranciers enzovoort.

                

Aardappelindustrie Nederland

• Nederland behoort tot de grootste aardappelexporteurs ter wereld
• Jaarlijks 6 tot 7 miljoen ton (6.500.000.000 kg) aardappelen geproduceerd
• Ongeveer 150.000 tot 170.000 hectare (225.000 voetbalvelden) landbouwgrond voor aardappelen 
• Consumptieaardappelen  (losse aardappelen, schijfjes, krieltjes, patat, chips, etc)
• Zetmeelaardappelen (Lijm, papier, voedselverwerking)
• Pootaardappelen (Specialiteit van Nederland)
• Poten in april, oogsten vanaf juni tot oktober

Groente en fruit industrie in Nederland

Duurzaamheid in AGF sector

• Minder verspilling
• Meer lokaal, minder transport
• Minder gebruik van bestrijdingsmiddelen
• Water besparing
• Bodemgezondheid
• Energie transitie en besparing in verwerkende industrie

Wat zal er gebeuren met niet verkochte producten?

Verandering op veiling markt

• 1996 zijn 9 veilingen gaan samenwerken
• Sindsdien 1 gezamelijke verkooporganisatie = The Greenery
• Verkoop: klein deel via veilingklok
• Overgrote deel: via telefonische onderhandeling of bemiddeling
• UITZONDERING: Tuinbouwregio Venlo heeft eigen groente- en fruitveiling (800 telers) via het afmijnprincipe, Afnemer hoeft niet fysiek aanwezig te zijn, dit kan via het internet

Waarom zullen ze hebben besloten om de verkoop op deze manier te gaan doen?

Leerdoelen

Jij:

• Kunt onderscheid maken tussen aardappelen, groente en fruit

• Kunt de voedingswaarde en samenstelling van aardappelen, groente en fruit omschrijven

• Kunt de veranderingen tijdens opslag uitleggen & visualiseren

Verschillen

• Fruit: Dit zijn de eetbare vruchten van een plant die ontstaan uit een bloem en zaden bevatten (zoals appels, peren en tomaten). Fruit is meestal zoet of zuur en bevat veel fruitsuikers (fructose).
• Groenten: Dit zijn alle andere eetbare delen van een plant. Denk aan de bladeren (sla), stengels (bleekselderij), wortels (wortel) of bloemknoppen (broccoli). Groenten bevatten relatief weinig calorieën en koolhydraten, maar juist veel vezels en vitaminen.
• Aardappelen: Dit zijn knollen (ondergrondse stengeldelen) van de aardappelplant. Hoewel ze in de volksmond vaak als groente worden gezien, vallen ze qua voedingswaarde in dezelfde categorie als brood en granen. Ze bevatten veel zetmeel (complexe koolhydraten) en leveren meer energie dan de meeste groenten

Nachtschadefamilie

• Van nature aanwezig Alkaloïden
• Overgevoeligheid (darm/huid klachten, gewrichtspijn, ontstekingsreactie)
• Neemt af bij rijping of langdurige verhitting

Belangrijkste overeenkomst van AGF

AGF ontstaat uit fotosynthese!

Benodigde grondstoffen:

• Koolzuurgas CO2
• Water H20
• Zon 

De indeling en tekening van koolhydraten

Poly betekent veel, dus veel suiker-moleculen aan elkaar

DI betekent 2

Mono betekent 1

Een sacharide is 1 suikermolecuul

Disachariden

Oligosachariden

Monosachariden

Polysachariden

Enkelvoudige monosacharide

Twee monosachariden

3 tot 9 monosachariden

Meer dan 9 monosachariden

Aardappel

Groente

Fruit

Eetbare vruchten van de plant

Ontstaat uit een bloem

Meestal zoet of zuur

Bevat veel fructose

Overige eetbare delen van een plant

Bevat relatief weinig caloriën

qua voedingswaarde in categorie brood en granen

Bevat veel zetmeel

Bestaat voor een groot gedeelte uit amylose en amylopectine

Ontstaat door fotosynthese

Bevat veel vitaminen

Welk meetbare verschil tussen groente en fruit is voor een voedingstechnoloog belangrijk?

Groenten gezond?
Waarom?

Fruit gezond?
Waarom?

Hoe bederft groente? Door welk organisme en wanneer?

Bederf tijdens opslag

• Micro-organismen (groei van bacteriën, gisten en schimmels)
• Oxidatie bij uitdrogen van plantencellen (Vochtuittreding --> hogere concentratie enzymen --> afbraak celwanden)
• Geen O2 beschikbaar --> anaerobe stofwisseling (Suikers omgezet in alcohol)
• Te snelle rijping Ethyleengevoeligheid (Ethyleengas)

De bruinkleuring van groente en fruit

Enzymatische bruinkleuring

• Bepalend voor de kwaliteit van een product
• Veroorzaakt door een enzym (meestal polyfenol oxidase)
• Verantwoordelijk voor meer dan 50% van de verliezen tijdens productie van groente en fruit
• MAAR ook een nuttige functie, bv. bij productie thee, koffie, chocolade

              

Hoe verloopt deze reactie?

Polyfenolen in groente en fruit worden bij aanwezigheid van zuurstof omgezet dmv enzymen tot een bruine substantie

Ongewenste bruinkleuring 

• Gesneden aardappelen, groente en fruit
• Ontnemen van zuurstof
• Toevoegen van zuur

Gewenste bruinkleuring

• Thee
• Koffie
• Kleur, geur en smaak

Vindt deze bruinkleuringsreactie in elk soort fruit plaats?

1. Ja
2. Nee

Opdracht

• Zoek uit hoe deze enzymatische bruinkleuring kan worden tegengegaan.

Noem drie belangrijke dingen die je hebt geleerd tijdens deze les.

Leerdoelen

Jij:

• Kunt onderscheid maken tussen groente en fruit

• Kunt de voedingswaarde en samenstelling van groente en fruit omschrijven

• Kunt de veranderingen tijdens opslag uitleggen & visualiseren