Les 1 Zorg voor veiligheid

• Zorg en Welzijn
• Praktijkonderwijs
• Leerjaar 4,5

Basisprincipe - 4 stappen

Zorg voor veiligheid

Beoordeel slachtoffer

Alarmeer hulpdiensten

Verleen eerste hulp

Basisprincipe - 4 stappen

Als hulpverlener is het belangrijk om steeds volgens één manier Eerste Hulp te verlenen.

Stap 1

Verleen alleen Eerste Hulp als dat veilig kan. Je eigen veiligheid komt altijd op de eerste plaats! 

Voorkom, indien mogelijk, dat er meer slachtoffers vallen. 

1. Het is normaal dat je onder stress staat als je plotseling hulp moet bieden in een noodsituatie. Toch is het belangrijk om je emoties onder controle te krijgen en te houden. Adem diep in en orden kort je gedachten. Handel niet voordat je weet wat je moet doen. Bel eventueel 1-1-2 zodat de centralist de nodige instructies aan je kan geven. 

Hulpverlenen bij dreigend gevaar

 Wat doe je?

1.     Benader de plaats van het ongeluk alleen wanneer je dat kan doen zonder zelf gevaar te lopen. Denk aan brand of plekken waar water of ijs is, een geweldsituatie, een ruimte met minimale zuurstof of giftig gas.
2.     Als je niet zonder risico hulp kunt bieden, zoals bij een brandend gebouw, bel dan direct 1-1-2.
3.     Wacht op een veilige afstand op de komst van de professionele hulpdiensten.

 Stap 1: Eigen veiligheid eerst! Als je niet zonder risico hulp kunt bieden, zoals bij een brandend gebouw, bel dan direct 1-1-2. 

 Wat doe je?

    Haal een slachtoffer alleen uit een omgeving met rook en gassen wanneer dat veilig kan.
    Verplaats een slachtoffer alleen als de plaats waar het slachtoffer zich bevindt gevaarlijk is (risico op extra letsel) en er geen mogelijkheid is om het slachtoffer op die plaats zelf tegen die gevaren te beschermen.
    Laat het slachtoffer zichzelf verplaatsen als dat kan. Ondersteun hem eventueel bij het hinkelen als hij een been niet kan gebruiken. Kan het slachtoffer niet lopen of hinkelen? Voer dan een noodverplaatsing uit.
    Kun je een liggend slachtoffer op geen andere manier verplaatsen? Versleep hem dan aan zijn armen, zijn enkels of zijn kleding over een korte afstand. Doe dat het liefst op een vlakke ondergrond.
    Laat het slachtoffer zichzelf ontkleden bij gassen en dampen, omdat gas of damp in de kleding kan blijven hangen. Vermijd zelf blootstelling aan een gevaarlijke stof door inademen en door contact met de stof via de huid.

Waarom liet je het slachtoffer eerst zelf bewegen?

Omdat dat het veiligst is en zo voorkom je extra letsel.

Omdat dat het veiligst is en zo voorkom je extra letsel.

Wanneer mag je iemand slepen?

Alleen als de plek gevaarlijk is en het slachtoffer zichzelf niet kan verplaatsen.

Alleen als de plek gevaarlijk is en het slachtoffer zichzelf niet kan verplaatsen.

Vermijd besmetting: draag zo mogelijk (wegwerp)handschoenen. Bij Eerste Hulpverlening bestaat er risico op besmetting met hepatitis, HIV of andere besmettelijke ziekten. Het slachtoffer kan niet alleen jou besmetten, maar jij kunt het slachtoffer ook besmetten. Met de juiste hygiënische maatregelen wordt het risico voor zowel het slachtoffer als de hulpverlener zo klein mogelijk. 

Bescherm het slachtoffer. Dek het slachtoffer bij koud weer toe met een jas of een fleecedeken om te beschermen tegen kou. Improviseer een zonnescherm om het slachtoffer tegen warmte te beschutten. Gebruik voor schaduw een jas, (reddings)deken of paraplu. Of ga zo staan of zitten dat jouw schaduw over het slachtoffer valt. 

Wat is belangrijk bij het benaderen van een slachtoffer?

1. Zo snel mogelijk beginnen zonder iets te zeggen
2. Het slachtoffer met respect benaderen en geruststellen
3. Alleen letten op het lichamelijk letsel en niet praten

Opdracht 1

Oefen in drie- of viertallen slachtoffer ondersteunen

Wat?

1. Slachtoffer alleen ondersteunen
2. Slachtoffer met twee ondersteunen

en:

Verkeersongeval

Verkeersongevallen, zeker op de snelweg, kunnen gevaarlijke situaties voor medeweggebruikers en hulpverleners opleveren. Denk altijd aan de veiligheid. Probeer omstanders in te schakelen om bijvoorbeeld het verkeer te waarschuwen of de hulpdiensten te alarmeren.

Rautekgreep

Vraag het slachtoffer of hij zelfstandig uit de auto kan komen. Als dat niet mogelijk is en de airbags zijn geopend, pas je de Rautekgreep toe op het slachtoffer om hem veilig te verplaatsen. Indien de airbags bij een ongeval niet zijn geopend, bestaat het risico dat deze na het ongeval alsnog open gaan. Kom in dit geval dus niet in de auto en zeker nooit tussen het slachtoffer en het stuur of het dashboard. Wacht tot de brandweer de airbags heeft uitgeschakeld.

Opdracht 2

Oefen in drie- of viertallen de Rautek bij een liggend slachtoffer

Opdracht 3

Oefen in drie- of viertallen de Rautek uit auto

Wat is belangrijk bij een verkeersongeval, vooral op de snelweg?

1. Direct het slachtoffer van de weg halen
2. Alleen zelf hulp verlenen zonder anderen in te schakelen
3. Denken aan veiligheid en omstanders inschakelen

Verkeersongeval

Wat doe je?

1.     Verminder je snelheid als je een verkeersongeval nadert, zonder plotseling en abrupt te remmen.
2.     Parkeer je auto op een veilige plek, bijvoorbeeld op de vluchtstrook, in de berm of aan de kant van de weg.
3.     Zet je waarschuwingslichten aan.
4.     Trek een reflecterend veiligheidsvest aan.
5.     Gebruik waarschuwingstekens (bijvoorbeeld een gevarendriehoek) om het aankomende verkeer te waarschuwen voor het ongeval.
6.     Steek nooit een autosnelweg te voet over.
7.     Als er geen hulp nodig is of als er gespecialiseerde hulp aanwezig is, rij dan door.
8.     Voorkom brand, zorg dat er niet gerookt wordt.
9.     Zet, als het veilig kan, de motor af van elk voertuig dat bij het ongeval betrokken is.

Je komt met de auto aan bij een verkeersongeval.
Beschrijf wat je doet om je eigen veiligheid en die van anderen te waarborgen.

Woningbrand

Wat doe je?

Het is een lastig dilemma wat je eerst moet doen. Mensen redden, waarschuwen of 1-1-2 bellen. Ga alleen tot directe redding of waarschuwing over indien dit zo acuut is dat het geen seconde kan wachten. Zet hierbij je eigen veiligheid nooit op het spel: je bent niet geoefend of gekleed om je in een brandsituatie te begeven. 

Hoelang wachten op brandweer

De landelijke norm voor het ter plaatse zijn van de brandweer is 8 minuten. Elke minuut dat je langer wacht met bellen, moet je ook langer op de hulp van de brandweer wachten. 

De landelijke norm voor het ter plaatse zijn van de brandweer is 8 minuten. Elke minuut dat je langer wacht met bellen, moet je ook langer op de hulp van de brandweer wachten. 

Wat is de landelijke norm voor het ter plaatse zijn van de brandweer?

1. 5 minuten
2. 8 minuten
3. 15 minuten

Elektriciteitsongeval

Raak een slachtoffer niet aan zolang hij verbonden is met een stroombron.

Ook vloeistoffen en voorwerpen die contact maken met het slachtoffer kunnen elektriciteit geleiden.

Ga ervan uit dat elektriciteitskabels en elektrische toestellen onder spanning staan, totdat vaststaat dat de stroom is uitgeschakeld. Raak een slachtoffer niet aan zolang hij verbonden is met een stroombron. Ook vloeistoffen en voorwerpen die contact maken met het slachtoffer kunnen elektriciteit geleiden. Schakel de stroom zo snel mogelijk uit door middel van de hoofdschakelaar of door de stekker uit het stopcontact te nemen. De tijdsfactor is bij elektriciteitsletsels van cruciaal belang.

Als het echt niet mogelijk is om de stroom uit te schakelen, kan een “niet geaarde” hulpverlener proberen het slachtoffer aan zijn droge kleren weg te trekken. Een staand slachtoffer, dat nog vastzit aan de stroombron, kan uit zijn evenwicht worden gebracht door een duw in een knie. Bij zijn val zorgt zijn lichaamsgewicht ervoor dat hij loskomt van de stroombron. 

Wat moet je doen bij een slachtoffer dat mogelijk onder stroom staat?

1. Ervan uitgaan dat er spanning op staat en eerst de stroom uitschakelen
2. Alleen controleren of het slachtoffer aanspreekbaar is
3. Het slachtoffer direct aanraken

Wat mag je doen als het echt niet mogelijk is om de stroom uit te schakelen?

1. Het slachtoffer met blote handen vastpakken
2. Wachten zonder iets te doen
3. Het slachtoffer aan droge kleren wegtrekken of uit evenwicht brengen

Elektriciteitsongeval

Waarschuw direct hulpdiensten!

Waarschuw bij ongevallen aan een hoogspanningsleiding of de bovenleiding van een trein of tram altijd direct de hulpdiensten. Ga niet naar het slachtoffer of het ongeval toe en zorg dat omstanders op een afstand blijven. De spanning is hierbij zo hoog dat je ook in de omgeving van de kabel onder stroom kunt komen te staan. door middel van de hoofdschakelaar of door de stekker uit het stopcontact te nemen. De tijdsfactor is bij elektriciteitsletsels van cruciaal belang.

Wat moet je doen bij een ongeval met een hoogspanningsleiding of bovenleiding?

1. Naar het slachtoffer toe gaan en eerste hulp verlenen
2. Direct de hulpdiensten waarschuwen en afstand houden
3. De kabel vastpakken en los trekken

Extra verdieping

Geïmproviseerde stoel maken

Voet voorlopig afdekken met mitella