Inleiding retoriek

• Latijn
• Secundair onderwijs

Retoriek

Wat is volgens jou de belangrijkste taak van een redenaar (nu of in de oudheid)?

Antieke retoriek

ars bene dicendi

+

ars persuadendi

Moderne retoriek

• negatieve bijklank
• nieuwe media, nieuwe teksttypes
• doelpubliek is veranderd  
• toch: doorwerking van oude principes

Doorwerking oude principes

oude inzichten, structuren en stijlfiguren

•  aandacht voor de opbouw (aandacht trekken + welwillendheid opwekken)
• regel van drie 
• lichaamstaal (handgebaren, stem, gelaatsuitdrukkingen)

Korte historiek van de antieke retoriek

5e eeuw v.C.: Sicilië --> Griekenland

•  bloei in Athene
• sofisten (logica - drogredenen) --> kunstmatig genre
• Plato: (sofistische) retoriek = demagogie - DIALOOG
• Isocrates: uitzuiveren - SPREKEN + MORELE VORMING
• Aristoteles: verzoening - LOGOS + PATHOS + ETHOS

4e eeuw: retoriek als genre = volgroeid

Hellenisme

meer belang aan uiterlijke vorm

asianisme - Rhodische stijl - atticisme

Rome

vanaf 2e eeuw v.C. 

• retorenscholen naar Grieks model
• Grieks de taal van de gecultiveerde elite

1e eeuw v.C.: 

• Latijnse retorica
• vertegenwoordiger: Cicero

Keizertijd

• slechts een vak in algemene opvoeding
• nieuw genre: declamationes
• Q. Fabius Quintilianus - Institutio oratoria

late oudheid

• christelijke auteurs

middeleeuwen

• septem artes liberales

renaissance

jezuïetencolleges