B7

• Biologie
• Middelbare school
• vmbo
• Leerjaar 4

Basisstof 7: De lever en nieren

hoe heet het ademhalingsstelsel van een insect?

1. long
2. kieuw
3. trachee
4. maag

Bij het pantoffeldiertje vindt gaswisseling plaats via het celmembraan.

1. Juist
2. Onjuist

Een wesp maakt vaak bewegingen met zijn achterlijf, waarom maakt hij deze bewegingen?

1. Om dat hij ADHD heeft
2. Omdat hij zo zijn vijanden op afstand houdt
3. Omdat hij jeuk heeft
4. Om adem te halen

Een pad heeft longen, via welk ander orgaan vindt bij een pad ook gaswisseling plaats.

1. Via de mond
2. Via de staart
3. Via de huid
4. Via de ogen

Vissen ademen met

1. Kieuwen
2. Longen

Hoe ademen kakkerlakken?

1. Longen
2. Kieuwen
3. Tracheeën

Zoogdier haalt adem met de

1. kieuwen
2. huid
3. longen

Hiernaast zie je een kikker, deze hoort tot de klasse van de amfibieën.
Hoe ademen de kikkervisjes?

1. Longen en huid
2. Via de huid
3. Kieuwen
4. Kieuwen en huid

Bij dit dier vindt gaswisseling via de kieuwen.

1. Juist
2. Onjuist

Welke dieren gebruiken tracheeën voor gaswisseling

1. vogels
2. insecten
3. spinnen
4. eencelligen

Bij dit dier vindt gaswisseling via de longen en de huid

1. Juist
2. Onjuist

Bij dit dier vindt gaswisseling via de kieuwen plaats.

1. Juist
2. Onjuist

Thema 14 gaswisseling en uitscheiding

B1 Een constant inwendig milieu

B2 De huid en het onderhuidse bindweefsel

B3 Het ademhalingsstelsel van de mens

B4 Inademen en uitademen

B5 Luchtkwaliteit en longaandoeningen

B6 Gaswisseling bij dieren

B7 De lever en de nieren

Leerdoel B7

- Je kunt de functies van de lever noemen.

- Je kunt de delen van de nieren en van de urinewegen noemen met hun kenmerken en functies.

Bouw van de lever

Functies van de lever:

• Productie van gal (emulgeert vetten)
• Constant houden van het glucosegehalte in het bloed
• 
  
• Productie van fibrinogeen (bloedstolling)
• Afbraak van overschot eiwitten (ureum is de afvalstof)
• Afbraak van dode rode bloedcellen (galkleurstoffen is het afbraakproduct)

• Ontgifting van bloed (o.a. alcohol, drugs, medicijnen)
  

Hepatitis (leverziekte)

Hepatitis: virusziekte waarbij de lever ontstoken is.

(Hepatitis A,B,C en E)

Hepatitis B kun je krijgen door bloedcontact of onveilige seks met iemand die besmet is.

De ziekte kan ook chronisch worden en een leverontsteking veroorzaken. Door de ontsteking in de lever kunnen levercellen afsterven (levercirrose).

Ook is er een verhoogde kans op leverkanker.

Onder invloed van ......... slaat de lever glucose op

1. Glycogeen
2. Insuline
3. Langerhans
4. Bloedsuikerspiegel

Door insuline slaat de lever glucose op in de vorm van

1. Glycogeen
2. Vet
3. Langerhans
4. Bloedsuikerspiegel

Alvleesklier maakt ....

Alvleesklier maakt ....

insuline

glucagon

Nieren

Halen de afvalstoffen uit het bloed

Maar ook schadelijke stoffen en overtollig water en zouten

Dit noemen we urine

Nierschors en niermerg vormen urine.

In de nierbekkens wordt urine verzameld.

Samenstelling urine

Veel zouten --> donkere urine
Weinig zouten (veel water) --> lichte urine

Hieronder zie je een doorsnede van een nier. 

Zet de namen van de onderdelen op de juiste plaats.

nierbekken

nierschors

niermerg

urineleider

nierslagader

niersader

Welk geeft nummer 3 aan?

1. Urineleider
2. Nierschors
3. Niermerg
4. Nierbekken

De onderdelen van de nier zijn van buiten naar binnen:

1. Nierbekken; niermerg; nierschors
2. Nierschors; nierbekken ;niermerg
3. Niermerg ; nierschors; nierbekken
4. Nierschors; niermerg; nierbekken

Examenvraag 1

Noem een functie van de nieren.

Examenvraag 1

Noem een functie van de nieren.

Voorbeelden van een juiste functie:

• water / afvalstoffen uitscheiden

• bloed filteren

Examenvraag 2

Als je veel drinkt, moet je veel plassen. De kans om een blaasontsteking te krijgen is daardoor kleiner dan wanneer je weinig drinkt.

Leg uit dat veel plassen de kans op een blaasontsteking verkleint.

Examenvraag 2

Als je veel drinkt, moet je veel plassen. De kans om een blaasontsteking te krijgen is daardoor kleiner dan wanneer je weinig drinkt.

Leg uit dat veel plassen de kans op een blaasontsteking verkleint.

Door het plassen worden bacteriën uit de urinebuis / urineblaas weggespoeld.

Examenvraag 3

Bacteriën die een blaasontsteking veroorzaken, kunnen zich via een urineleider verder verspreiden.

Hoe heet het orgaan waarin bacteriën als eerste terechtkomen als ze zich vanuit de urineblaas verder verspreiden via een urineleider?

Examenvraag 3

Bacteriën die een blaasontsteking veroorzaken, kunnen zich via een urineleider verder verspreiden.

Hoe heet het orgaan waarin bacteriën als eerste terechtkomen als ze zich vanuit de urineblaas verder verspreiden via een urineleider?

Nier(bekken)

Oefenen

Maak online opdrachten 1 t/m 7 van 14.7

Opdracht 4 maak je in je boek 

De lesstof lees je in je boek op blz. 232 t/m 235

Eerste 5 minuten stil, daarna fluisterniveau

Klaar? Start met de test jezelf van 14.7

Huiswerk morgen

14.6 en 14.7