H6 Samenleven aan de Eufraat en de Tigris V3

• Geschiedenis
• Secundair onderwijs

Hoe noemen we het aangeduide gebied?

Wat gebeurde er in de Vruchtbare Halvemaan?

H6 Samenleven aan de Eufraat en de Tigris

Vandaag leeft meer dan de helft van de wereldbevolking in steden. Minder dan 6% van de bevolking produceert nog zelf zijn voedsel of kleding. De overgrote meerderheid koopt alles in de winkel of op de markt. We hebben er zelden een idee van hoe al die producten zijn gemaakt en tot bij ons zijn gekomen. We verdienen ons brood met totaal andere activiteiten. Onze samenleving is heel complex geworden ...

H6 Vraag 3

Waarom en hoe ontstond in een complexe samenleving het schrift?

Lesdoelen

- Ik kan volgende begrippen uitleggen en gebruiken: pictogram, schriftsoorten, (spijker-)schrift

- Ik kan uitleggen waarom en hoe in Mesopotamië het schrift ontstond en hoe het evolueerde.

- Ik kan uitleggen hoe het economische domein het culturele domein beïnvloedde aan de hand van de ontwikkeling van het schrift in Mesopotamië in het tijdvak van het oude Nabije Oosten.

                                                                                                                                                             

tijdvak 1 = ?

tijdvak 2 = ?

8500 v.C. =

tijdvak 1 = ?

1. prehistorie
2. klassieke oudheid
3. oude Nabije Oosten
4. middeleeuwen

tijdvak 2 = ?

1. prehistorie
2. moderne tijd
3. oude Nabije Oosten
4. middeleeuwen

8500 v.C. = ?

Tigris

Eufraat

Mesopotamië

huidig land = Irak

Mesopotamië = Tweestromenland

Aan de oevers van de Eufraat en de Tigris groeiden de gewassen veel gemakkelijker dan in het dorre binnenland. De twee rivieren zorgden niet alleen voor het levensnoodzakelijke water. Uit de bergen waar ze ontsprongen, voerden ze ook slib mee (= delen van de vruchtbare bodem en plantenresten). De jaarlijkse overstromingen bevloeiden de gronden aan de oevers en maakten ze vruchtbaar.

Rond 3500 v.C. gebruikten landbouwers in Mesopotamië nieuwe technieken om het water en het slib ook naar hoger en verder van het water gelegen gronden te leiden. Zo maakten ze dorre gronden vruchtbaar. Ze deden aan irrigatielandbouw. Door die nieuwe technieken verhoogden landbouwers de opbrengsten en verkregen ze zelfs landbouwoverschotten.

Mesopotamië = Tweestromenland

In Mesopotamië was het vaak te droog om gewassen vanzelf te laten groeien, dus gebruikten boeren water uit de Eufraat en de Tigris. Met kanaaltjes leidden ze dat water naar hun velden: dat heet irrigatielandbouw. Hierdoor konden ze meer voedsel verbouwen en ontstonden de eerste grote steden.

3500 v.C.

= scharniermoment tussen 2 tijdvakken

= begin van irrigatielandbouw

= begin van (grote) steden

= ontstaan van het schrift

Hoeveel jaar zit er tussen het ontstaan van de landbouw en het ontstaan van het schrift?

1. ca. 8000
2. ca. 5000
3. ca. 3000
4. ca. 1500

Het schrift ontstaat overal ter wereld op hetzelfde moment.

1. Dat is juist.
2. Dat is niet juist.

Waarom schrijf jij dingen op?

om te onthouden ...

om een boodschap over te brengen ...

Waarom begon men te schrijven?

De stad Ur (Oer) in het zuiden van Mesopotamië waar de Tigris en de Eufraat uitmonden in de zee. De stad werd gesticht rond 4000 v.C..

Waarom begon men te schrijven?

Ik ga naar de markt en ik koop ...

24 kommetjes gerst

7 geiten

11 kippen

14 gedroogde vissen

4 voorraadpotten

9 visnetten

4 middelgrote wielen

3 paar schoenen

8 bollen wol

2 sikkels

9 emmers melk

1 bot voor de hond

ambtenaar = iemand die werkt in dienst van de overheid

bierrantsoen = de hoeveelheid bier die voor een persoon voorzien wordt

complex = 

moeilijk

Waarom ontstond het schrift in Mesopotamië?

1. De mensen waren slimmer.
2. Omdat er klei was in Mesopotamië.
3. De samenleving werd complexer (ingewikkelder).
4. Het gebeurde per toeval.

Wat betekent dit pictogram?

1. Wij gaan trouwen.
2. leraarskamer
3. toiletten
4. speelplaats

Waarom worden pictogrammen vandaag nog gebruikt?

1. Ze zijn mooi om te zien.
2. Ze zijn wetenschappelijk.
3. Ze zijn goedkoop om te maken.
4. Iedereen begrijpt ze, ongeacht de taal.

1

2

3

4

5

Het schrift ontstaat en evolueert.

De mens begint aan landbouw te doen.

De mens gaat eerst in dorpen, daarna in steden wonen.

Mensen in steden willen gegevens bijhouden.

De samenleving wordt ingewikkelder.

Ons schrift (a, b, c ...)
is een beeldschrift.

1. Dat is juist.
2. Dat is fout.

Welk soort bronnen ontstaan er met het ontstaan van het schrift?