Les 7 Plastic 2.0
Plastic 2.0
Op ontdekkingsreis langs nieuwe materialen en slimme oplossingen
LES
7
Lesduur is: 60 minIntroductie
Instructies
Instructies
Onderdelen in deze les
Plastic 2.0
Op ontdekkingsreis langs nieuwe materialen en slimme oplossingen
LES
7
Ruben Dingemans
Ambassadeur Plastic Soup Foundation
Leerdoelen
Aan het einde van de les kun je:
uitleggen wat het verschil is tussen plantplastic en biologisch afbreekbaar plastic;
uitleggen waarom kleding van gerecycled polyester minder duurzaam is dan het lijkt;
nieuwe soorten herkennen, zoals plastic van zeewier, rijst en paddenstoelen;
Waarom zijn we op zoek naar plastic vervangers?
Geef zoveel
mogelijke redenen.
Plantplastic (heet ook wel bioplastic of biobased plastic) Wat is 't nu: plant, bio of plastic? Verwarrend!
Plantplastic betekent plastic wat is gemaakt van iets dat groeit in plaats van aardolie. Bijvoorbeeld maïs, suikerriet of aardappel.
De bouwsteentjes worden door wetenschappers uit planten gehaald maar worden daarna in de fabriek weer als een hele sterke ketting aan elkaar gemaakt net als bij aardolie-plastic.
De natuur kan deze ketting bouwsteentjes niet kapot krijgen en bacteriën en schimmels in de grond kunnen het dus niet opeten.
Maar niet al het plantplastic is hetzelfde. Sommige soorten plantplastic zijn wél speciaal gemaakt zodat de natuur ze kan afbreken. Maar dat kan vaak alleen in een superhete, speciale fabriek en niet in jouw eigen tuin of in de natuur.
Plantplastic - Nieuw jasje, zelfde plastic?
Speelgoed en producten van rijstplastic en frisdrankflessen van plantplastic?
In Japan wordt rijstplastic (rice resin) gemaakt: rijst die niet meer geschikt is om te eten, wordt gemengd met plastic. Afvalrijst gebruiken is een slim idee, maar in de meeste van deze producten zit dus nog steeds gewoon plastic.
Een sweater van plastic flessen?
Polyester is plastic (PET), hetzelfde spul waar veel flessen van worden gemaakt.
Polyester is de meest gemaakte plastic textielvezel ter wereld.
Van al het gerecyclede polyester komt 99% uit plastic flessen.
Maar let op:
dit retourtje blijkt meestal een enkele reis. Op de volgende dia zie je hoe dat zit.
Klinkt top:
plastic afval
wordt een
sportshirt!
Waarom is zo'n sweater minder groen dan je denkt?
Eenrichtingsverkeer
Van een oude plastic fles kun je een nieuwe fles maken. Of een sweater. Maar van een oude sweater wordt bijna nooit een nieuwe sweater gemaakt. Die gaat meestal gewoon bij het afval. Dus wordt een pet-fles een sweater: dan wordt het plastic van de fles toch nog weggegooid, alleen iets later.
Microplastics in het waswater
Als je een sweater van polyester wast, laten er duizenden microplastics los. Een deel komt in rivieren en de zee terecht. Ook als de sweater van gerecyclede flessen is gemaakt, blijft het plastic.
Tot 2021 bleken veel ‘bamboe’ bekers vooral van plastic (melamine) te zijn met wat bamboepoeder erdoor.
Bij hete dranken kon er te veel van
de schadelijke stof formaldehyde vrijkomen.In datzelfde jaar moesten ze dan
ook in Nederland uit de winkels.Echt bamboe servies herken je
aan de zichtbare nerven.
Vergelijking:
Een cake met een paar rozijntjes noem je ook geen rozijnen-cake. Een plastic beker met een beetje bamboe-poeder is dus ook geen bamboe beker.
Bamboe bekers
Dit voorbeeld laat zien dat een product dat er natuurlijk uitziet, toch ook uit plastic kan bestaan.
Papieren rietjes: In 18 van de
20 merken vonden onderzoekers PFAS: ‘eeuwige chemicaliën’.
In stalen rietjes vonden ze die niet.
In papieren koffiebekers zit
meestal een dun plastic laagje. Anders gaat de beker lekken.
Daarom is het eigenlijk
gewoon een geplastificeerde wegwerpbeker.
Plastic alternatieven van papier of karton
Altijd goed?
Conclusie:
niet elke
vervanger
van een plastic
product deugt.
Het Londense bedrijf Notpla maakt verpakkingen van zeewier en planten.
Ooho is een eetbaar zeewierballetje met drinken erin.
Ook maakt Notpla bakjes voor afhaal-voedsel met een zeewierlaagje in plaats van een plastic laagje. Het nadeel hiervan: het is duurder dan plastic bakjes.
Positieve geluiden:
Verpakkingen van zeewier
Positieve geluiden:
Rietjes van rijst
In Vietnam maken bedrijven rietjes van rijstmeel en Tapioca zetmeel (uit de cassave wortel).
Klaar met drinken?
Dan kun je je rietje opeten.
Nadeel:
het rietje wordt in je drankje na 30 tot
120 minuten zacht.
Dus niet te lang treuzelen!
Nadeel:
een dun tasje of flesje kun je er niet van maken.
Positieve geluiden:
verpakking van paddenstoelen
Hiervoor wordt Mycelium gebruikt en dat zijn de
‘wortels’ van paddenstoelen. Mycelium voedt zich met organisch materiaal.
Het groeit in ongeveer een week tijd om bijvoorbeeld landbouwafval heen en plakt het afval dan aan elkaar.
Positieve geluiden: plastic gemaakt door bacteriën
Als jij te veel eet dan worden de niet verbrande calorieën bij jou opgeslagen als vet. Dat gebeurt bij sommige bacteriën ook en dat heet PHA (ipv vet). Deze bacteriën voeden zich met organisch materiaal afval, zoals vies rioolwater en etensresten uit de groene bak. Van PHA kan plastic gemaakt worden. Komt een PHA-voorwerp in de natuur terecht, dan eten bacteriën en schimmels het weer op, net als een afgevallen blad. Gewoon plastic blijft juist honderden jaren liggen.
Let wel:
in koud zeewater gaat dat opeten veel langzamer dan in een warme composthoop. Afval voorkomen blijft dus het beste. In de zeewater-proef brak een PHA-rietje na gemiddeld 10-20 maanden af. Er wordt nog maar weinig van gemaakt.
Conclusie
Het allerbeste is vaak heel simpel: gebruik plastic spullen gewoon vaker dan één keer.
Een fles of een tas die je steeds opnieuw pakt, scheelt direct afval. En omdat je niet steeds iets nieuws hoeft te kopen, ben je op den duur ook nog goedkoper uit!
Gebruik een
hervulbare drinkfles in plaats van elke keer een nieuwe.
Thuis je plastic afval goed scheiden en samen met je ouders kijken waar het meeste plastic vandaan komt.
Hoe doe je dat ook al weer?
Zeg NEE tegen wegwerplastic zoals tasjes, rietjes of plastic wegwerp verpakkingen in de supermarkt.
... je hoeft niet alles perfect te doen. Elke keer wanneer je plastic weigert, hergebruikt of opruimt, telt!
Als alle kinderen hun stem laten horen dan luisteren fabrikanten, bedrijven en gemeenten vaak beter dan je denkt!
En heel belangrijk...
Sleepvraag WAAR of NIET WAAR
WAAR
NIET WAAR
Ongeveer de helft van al het plastic ter wereld is plantplastic.
In een papieren koffiebekertje zit vaak een dun plastic laagje
Een rietje van rijst kun je na je drankje opeten
Bijna al het gerecyclede polyester is gemaakt van plastic flessen.
Tot ziens!
(c) 2026-2027 Plastic Soup Foundation | W: www.plastic-helden.nl | E: educatie@plasticsoupfoundation.org
Ruben Dingemans
Ambassadeur Plastic Soup Foundation
