PES kort & duidelijk
Les 3 Verzorgend redeneren • Verzorgende IG
Van signaleren
naar zorgprobleem
Observeren → Aanvullend kijken → PES → SMART
Voor VZ-IG DVZ25m3
PES kort & duidelijk
Les 3 Verzorgend redeneren • Verzorgende IG
Van signaleren
naar zorgprobleem
Observeren → Aanvullend kijken → PES → SMART
Voor VZ-IG DVZ25m3
Les 3 • Verzorgend redeneren • 3
Lesdoelen
1
Je kunt uitleggen waar P, E en S voor staan.
2
Je kunt observaties uit een VVT/VT-casus ordenen in P, E en S.
3
Je kunt van een eenvoudige casus één duidelijke PES-zin maken.
Eind van de les: je kunt in 1 zin zeggen wat het probleem is, waardoor het komt en waaraan je het ziet.
Les 3 • Verzorgend redeneren • 3
Waar staan we in les 3?
1
Signaleren
Wat valt op?
2
Aanvullend observeren
Wat wil je nog weten?
3
PES
Wat is het zorgprobleem?
4
SMART
Wat willen we bereiken?
Vandaag oefenen we vooral stap 3: het probleem helder krijgen.
Les 3 • Verzorgend redeneren • 2
Startwerkvorm: Wat zie jij?
Casus
Mw. Vermeer woont in het verpleeghuis. Sinds twee dagen eet zij weinig, blijft zij vaker in bed en zegt: “Ik ben zo moe.” Ze loopt onzeker naar het toilet en heeft hulp nodig bij het opstaan.
Vraag aan de klas
• Wat valt je op? • Wat wil je nog weten? • Welk risico zie je voor mevrouw?
2 minuten individueel → 2 minuten bespreken
Les 3 • Verzorgend redeneren • 4
PES= Probleem Etiologie Symptomen
P
Probleem
Wat is het zorgprobleem?
E
Etiologie
Waardoor komt het of waarmee hangt het samen?
S
Symptomen
Waaraan zie, hoor of meet je het?
Ezelsbrug: “De zorgvrager heeft/kan niet… als gevolg van… wat blijkt uit…”
Les 3 • Verzorgend redeneren • 5
Voorbeeld voor Verzorgende IG
Niet te moeilijk maken
Situatie
Mw. De Jong heeft een nieuwe heup. Ze klaagt over pijn bij het lopen en kan nog niet zelfstandig naar het toilet.
PES-zin
Mw. heeft een mobiliteitsprobleem als gevolg van postoperatieve pijn, wat blijkt uit niet zelfstandig kunnen lopen en een pijnscore van 7/10.
P = mobiliteitsprobleem
E = postoperatieve pijn
S = niet zelfstandig lopen + pijnscore 7/10
Les 3 • Verzorgend redeneren • 6
Werkvorm 1: P, E of S?
LessonUp: sleepvraag / quiz
Sleep elk kaartje naar P, E of S.
P
Probleem
E
Oorzaak / samenhang
S
Signalen
Valrisico
Onzeker lopen
Verzwakking na ziekte
Pijn bij bewegen
Kan niet zelfstandig opstaan
Te weinig drinken
Les 3 • Verzorgend redeneren • 7
Sleepvraag
P
E
S
Valrisico
Pijn bij bewegen
Onzeker lopen
Te weinig drinken
Werkvorm 2: Casus in VVT/VT
Samen één PES maken
Casus dhr. De Boom
Dhr. krijgt chemotherapie. Sinds vannacht voelt hij zich niet lekker. Hij hoest sputum op, ziet bleek/grauw en is kortademig. Metingen: RR 85/46, T 38.0, saturatie 85%, pols 90, ademhaling 20/min. Hij is alert.
Opdracht
• Bepaal eerst het belangrijkste zorgprobleem. • Schrijf daarna P, E en S los op. • Maak samen één PES-zin.
Werk in tweetallen • 7 minuten
Les 3 • Verzorgend redeneren • 8
Voorbeeldantwoord dhr. De Boom
P
Dhr geeft aan benauwd te zijn en heeft een verminderde ademhaling
E
Mogelijk samenhangend met infectie of complicatie bij verzwakte weerstand
S
Saturatie 85%, kortademig, grauw/bleek, hoest sputum op, temperatuur 38.0
PES-zin: Dhr. heeft benauwdheid als gevolg van een mogelijk infectieus proces bij verzwakte weerstand, wat blijkt uit saturatie 85%, kortademigheid, grauw/bleek zien, sputum ophoesten en temperatuur 38.0.
Les 3 • Verzorgend redeneren • 9
Actueel of mogelijk probleem?
Korte quiz voor LessonUp
Actueel probleem
Het probleem is er nu al.
Je ziet of meet signalen.
Mogelijk / risico
Het probleem is er nog niet, maar kan ontstaan.
Je wilt het voorkomen.
Vraag: is “valrisico door onzeker lopen” actueel of mogelijk?
Les 3 • Verzorgend redeneren • 10
Werkvorm 3: PES-estafette
Actief en kort
Stap 1
Groep 1 schrijft P
Stap 2
Groep 2 vult E aan
Stap 3
Groep 3 vult S aan
Stap 4
Klas maakt samen één goede PES-zin
Gebruik korte VVT/VT-casusjes: vallen, pijn, benauwdheid, uitdroging, eenzaamheid.
Les 3 • Verzorgend redeneren • 11
Van PES naar SMART
Koppeling met mijn gemaakte les 3
PES
Wat is het probleem?
Waardoor komt het?
Waaraan zie je het?
SMART
Wat willen we bereiken?
Wanneer is het gelukt?
Wanneer evalueren we?
Acties
Wat doen wij als verzorgenden?
Wie informeren we?
Wat rapporteren we?
Dus: PES is niet het eindpunt. Het helpt om goede doelen en zorgacties te kiezen.
Les 3 • Verzorgend redeneren • 12
Afsluiting: exit-ticket
LessonUp: drie korte vragen
1. Waar staat P voor in PES?
2. Wat is het verschil tussen E en S?
3. Maak één PES-zin bij een cliënt die niet zelfstandig kan lopen door pijn.
Klaar? Laat studenten één antwoord delen en verbeter samen de formulering.
Les 3 • Verzorgend redeneren • 13