6.2 Voedselrelaties en kringlopen

• Biologie
• WO
• Studiejaar 3

Leuke vakantie gehad?

Planning

Vanaf vandaag elke maandag en vrijdag les van mij

 (Meneer ten Tusscher)

6.2 Kringlopen

Wat weten jullie nog?

• Producenten 

• Consumenten

• Verschillende ordes 

• Producenten: maken zelf energie met behulp van fotosynthese (autotroof, autos = zelf). 
• Consumenten:  halen energie uit hun voeding (Heterotroof, heteros = ander)
• Ordes geven aan waar consumenten staan in de voedselketen.

Vandaag: Wat gebeurt er met de resten van planten en dieren die dood gaan?

Worden verder afgebroken door andere organismen!

• De stoffen waaruit die resten bestaan verdwijnen niet maar worden hergebruikt! 

• Vandaag gaan we kijken naar hoe dat gebeurt.

Lesdoelen

• Je kunt beschrijven welke groepen organismen een rol spelen in de afbraak van stoffen.

• Wat is een kringloop van stoffen?

• Hoe werkt de waterkringloop?

Twee groepen organismen zijn heel belangrijk bij de afbraak van stoffen!

Afvaleters

• Alle dieren die dood materiaal eten.

• Eten dode resten van planten/dieren of uitwerpselen.

• Breken de resten verder af in hun vertering!

Reducenten

• Bacteriën en schimmels.

• Breken de resten die overblijven af tot water, CO2 en mineralen.

      -> die stoffen gebruiken                               producenten!

Kringloop

• Afvaleters en reducenten zijn heel belangrijk omdat ze stoffen herbruikbaar maken!

• Kringloop = Een proces waarbij stoffen steeds weer opnieuw gebruikt worden.

Kringloop

1. Producenten nemen voedingsstoffen op uit bodem.
   
2. Consumenten eten producenten en ook dus de voedingsstoffen.
3. Consumenten kunnen elkaar opeten maar gaan uiteindelijk dood of scheiden voedingsstoffen uit in uitwerpselen.
   
4. Afvaleters en reducenten breken dood  materiaal weer af tot voedingsstoffen die door producenten opnieuw kunnen worden opgenomen.

Reducenten

• Kunnen alleen biologisch afbreekbar afval afbreken. 

-> Afval van dieren en planten.

• Kunnen Niet-biologisch afbreekbaar afval niet afbreken.

 -> Afval van glas, metaal of plastic.

Plasticsoep

• Niet- biologisch afbreekbaar afval zoals plastic komt vaak in zee terecht.

• Sommige kunststoffen (zoals plastics) vallen uiteen in kleinere deeltjes en komen in voedselketen terecht en ook in mensen terecht.

Is het ontstaan van de plasticsoep ook een kringloop?

Nee, want plastic wordt niet afgebroken tot stoffen die opnieuw gebruikt kunnen worden!

Naast voedselkringlopen heb je ook kringlopen van andere stoffen

Voorbeelden:

• Waterkringloop
• Koolstofkringloop (volgende les)
• Stikstofkringloop (volgende les)

Waterkringloop

1. Water verdampt uit oceaan.
   
2. Damp stijgt op, wordt kouder en vormt wolken.
   
3. Bij genoeg water in de wolken gaat het regenen.
4. Water stroomt terug naar oceaan via rivieren en grondwater.

Belangrijke termen

• Autotroof
• Heterotroof
• Reducenten
• Afvaleters 
• (Niet) Biologisch afbreekbaar

Je kunt uitleggen:

• Wat is een kringloop?
• Hoe verloopt de waterkringloop?
• Wat is de plasticsoep?

Aan de slag!

Opdrachten 1 + 2 + 6 + 7 -> ook Huiswerk

Klaar? Lees over andere kringlopen in BS2