9.4 Genexpressie

9.4 Genexpressie
1 / 20
volgende
Slide 1: Tekstslide
Biologie / VerzorgingMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

In deze les zitten 20 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 15 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

9.4 Genexpressie

Slide 1 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen 
Genregulatie
Genexpressie
Regulatorgenen
Structuurgenen 
Celdifferentiatie
Stamcellen
Apoptose
Epigentica

Slide 2 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Genexpressie / genregulatie
Genexpressie = gen (DNA) to uiting brengen in de vorm van een eiwit 

Genregulatie = genen in een cel aan/uit zetten

Waarom genexpressie en genregulatie? 

Slide 3 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Regulatorgenen
Regulatorgenen: coderen voor regulatoreiwitten die de genexpressie (= aanmaak van RNA, dus aanmaak van een eiwit) van andere genen regelen.
Regulatorgenen schakelen structuurgenen aan of uit.

Structuurgenen zorgen voor genexpressie van specifieke genen.

Slide 4 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Genregulatie in een prokaryoot 
(structuur)genen staan uit
Genregulatie in een prokaryoot 
(structuur)genen staan aan
structuurgenen bevatten de informatie voor eiwitten

Slide 5 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

cellen verschillen

celdifferentiatie= specialiseren cellen in een bepaalde taak

genexpressie= omzetten RNA in eiwitten, een eigenschap komt tot uiting
bepaald door regulatorgenen die structuurgenen aan of uit zetten

Slide 6 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Genregulatie en celdifferentiatie in embryonale stamcellen

Slide 7 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Epigenetica
Door milieuomstandigheden kunnen bepaalde genen aan- of juist uitgezet worden. Hierdoor meer expressie van een gen.
Dit is wat de epigenetica inhoudt. De DNA code blijft identiek, alleen bijvoorbeeld hoeveel enzym geproduceerd wordt verschilt, dus invloed op snelheid van vertering.
Expressie van gen heeft te maken met methylering van DNA. Deze methylering kan doorgegeven worden aan kind.

Slide 8 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Voorbeeld Epigenetica
"Tientallen jaren later heeft die winter vol honger nog steeds gevolgen voor mannen en vrouwen die toen in de buik van hun moeder zaten."

Deze baby's hebben op volwassen leeftijd meer last van hart- en vaatziekten, hoger cholesterol, zijn vaker te zwaar, hebben een slechtere suikerhuishouding en nierfunctie en een hoger risico op depressie. Ook eten zij vaker een dieet dat hoog is in vetgehalte en ervaren zij hun eigen gezondheid slechter. (Nieuwsbron: Volkskrant, Wetenschappelijke bron: AMC)

Lees op Nemo het artikel: https://www.nemokennislink.nl/publicaties/een-gezonde-toekomst-begint-al-voor-de-geboorte/

Slide 9 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

structuurgenen
Regulatorgen
Lactose
Transcriptie
Translatie
Repressor
Lactase

Slide 10 - Sleepvraag

Deze slide heeft geen instructies

Celprocessen
Regelgenen in de cel regelen welke eiwitten worden aangemaakt en daarmee krijgt de cel zijn uiteindelijke vorm en functie.
In welke volgorde vinden de celprocessen plaats? En waarom?
A
Eerst celdifferentiatie en dan celspecialisatie, omdat de functie afhankelijk is van de vorm.
B
Eerst celdifferentiatie en dan celspecialisatie, omdat de vorm afhankelijk is van de functie.
C
Eerst celspecialisatie en dan celdifferentiatie, omdat de functie afhankelijk is van de vorm.
D
Eerst celspecialisatie en dan celdifferentiatie, omdat de vorm afhankelijk is van de functie.

Slide 11 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Hoe ontstaan nieuwe cellen?
A
Door celfusie
B
Door celdood
C
Door celdifferentiatie
D
Door celdeling

Slide 12 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Wat is de situatie?
A
Veel lactose, repressor inactief
B
Veel lactose, repressor actief
C
Weinig lactose, repressor inactief
D
Weinig lactose, repressor actief

Slide 13 - Quizvraag

Er is veel lactose en de repressor is inactief. Dit kan je zien aan het feit dat de structuurgenen worden afgelezen. De structuurgenen worden alleen afgelezen als de repressor inactief is, en de repressor is alleen inactief als er veel lactose is. 
Sleep de juiste definitie naar de juiste uitleg....
Aan- of uitzetten van genen in een cel
DNA - RNA - eiwit
Cellen die zich kunnen ontwikkelen tot elk celtype
Geprogrammeerde celdood
Bestudeert omkeerbare veranderingen in DNA  zonder verandering in  nucleotiodevolgorde
Genregulatie
Genexpressie
Apoptose
Stamcellen
Epigenetica

Slide 14 - Sleepvraag

Deze slide heeft geen instructies

Het aan- en uitzetten van een gen
A
genexpressie
B
genregulatie

Slide 15 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Celdifferentiatie en celspecialisatie ontstaat door
A
De verschillende genen die op het DNA voorkomen
B
Het eiwit dat de regelgenen maken
C
De soort cel waarin het DNA zit
D
een schakelaar in je lichaam die uit of aan staat

Slide 16 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Kinderen die in de hongerwinter van '44 verwekt zijn, hebben een verhoogde kans op overgewicht, diabetes, hartziekten en schizofrenie. Dit is een voorbeeld van:
A
epigenetica
B
genregulatie
C
genexpressie
D
transcriptie

Slide 17 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Wat begrijp ik al van deze basisstof?

Slide 18 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Wat vind ik nog moeilijk van deze bassistof?

Slide 19 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Wat ga ik doen om de stof nog beter te begrijpen/eigen te maken?

Slide 20 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies