Les 2, deel 1/3: Gezond eten en eetstoornissen

• Woordenschat
• Wereldoriëntatie
• +1
• Basisschool
• Groep 6

Les 2: Gezond eten en eetstoornissen

DEEL 1

NB:
Dit lesmateriaal is tot stand gekomen in de periode 2021 - 2024 in het project UGO (Utrecht Gelijke Onderwijskansen) op basis van het curriculum van de voormalig Brede School Academie (BSA) Utrecht en in samenwerking met de gemeente Utrecht en de Utrechtse schoolbesturen PCOU Willibrord, SPO Utrecht en KSU. Het project UGO eindigt op 1 oktober 2024.

 

       weet je meer over de eetstoornis

       anorexia nervosa;

       heb je tien nieuwe woorden geleerd.

     Aan het eind van dit deel van de les:

de introductie op de tekst

de introductie<br />

woordenschat<br />

terugblik en vooruitblik

Anorexia nervosa

Er zijn mensen die zichzelf altijd te dik vinden en steeds maar willen afvallen. Dit kan zelfs zo erg zijn dat het leidt tot een eetprobleem, ook wel een eetstoornis genoemd. Maar wat is anorexia nervosa? En welk effect heeft dat op iemand?

de introductie<br />

de woordenschat

In de volgende slide kun je invullen waar je aan denkt bij 'anorexia nervosa'.

terugblikken en vooruitkijken

Wat denk jij aan bij dit onderwerp?

anorexia nervosa

de introductie<br />

woordenschat<br />

terugblik en vooruitblik

het introductiefilmpje

Vóórdat je in deel 2 van de les een tekst gaat lezen, ga je dit filmpje bekijken. In het filmpje zien we Maud. Zij is 10 jaar en heeft de eetstoornis anorexia nervosa. Dit heeft veel effect op haar in het dagelijks leven.

Klik op de link onder het filmpje om het filmpje te bekijken.

Klik hier om deze video te bekijken.

de introductie<br />

woordenschat<br />

terugblik en vooruitblik

Vragen beantwoorden

In deze lessen ga je vaak vragen beantwoorden:

     Van sommige vragen staat het antwoord in de tekst of hoor of zie je het 

     antwoord in het introductiefilmpje. Dit zijn de lees- en kijkvragen.

     Bij andere vragen is dat niet zo. Daarop vind je je antwoord door goed na te

     denken over de informatie uit de tekst of het introductiefilmpje. Die vragen 

     noemen we denkvragen.

de introductie<br />

de woordenschat<br />

terugblikken en vooruitkijken<br />

Bij deze lessen hoort een hand-out met uitleg over hoe je op een goede manier antwoord geeft op de denkvragen. Vraag ernaar bij je leerkracht en maak steeds gebruik van de tips. Die gelden natuurlijk ook voor andere vragen!

Print de hand-out 'Denkvragen beantwoorden' voor je leerlingen uit en besteed er deze 1e les van het blok veel aandacht aan.

Het is de bedoeling dat de leerlingen steeds gebruik maken van de tips en handvaten die in de hand-out geboden worden en zich deze manier van antwoord geven eigen gaan maken.

Benoem dit regelmatig bij de open vragen.

In het filmpje wordt uitgelegd wat anorexia nervosa is.

Leg het hier uit in je eigen woorden.

de introductie<br />

woordenschat<br />

terugblik en vooruitblik

Anorexia nervosa is de ziekte (de eetstoornis) waarbij je minder wilt eten, omdat je bang bent om dik te worden. Je gewicht speelt dan een steeds grotere rol in je gedachten.

Welke effecten heeft anorexia op het dagelijks leven van Maud?

de introductie<br />

woordenschat<br />

terugblik en vooruitblik

Anorexia heeft deze effecten op het dagelijks leven van Maud:

• eten is een 'straf ' voor haar; een stemmetje in haar hoofd zegt steeds dat ze te dik is en niet meer mag eten,
• haar familie heeft er ook last van als Maud soms onaardig of boos is;
• ze ging een poos niet naar school;
• ze kon een poos niet sporten;
• het wekelijkse bezoek aan de kliniek om gewogen te worden vindt Maud verschrikkelijk, ze is er steeds heel verdrietig en boos door.

Waarom heb je hulp nodig als je een eetstoornis hebt, denk je?

de introductie<br />

woordenschat<br />

terugblik en vooruitblik

woordenschat

de introductie<br />

woordenschat<br />

terugblik en vooruitblik

systematisch

extreem

focussen op

de stoornis

in de ban zijn van

In de tekst die je in deel 2 van deze les gaat lezen, leer je tien nieuwe woorden.

Hier alvast de eerste vijf:

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: extreem</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: veel meer dan gewoon</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Door de klimaatverandering hebben we met steeds extremer weer te maken. In de zomer&nbsp;</span><span style="font-style:italic">bijvoorbeeld hebben we steeds vaker hittegolven.</span></span></div>

4

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de stoornis</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de afwijking in je lichaam of geest waardoor die niet meer zo goed werken</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Oudere mensen zijn soms vergeetachtig. Dat is een vorm van geheugenstoornis.</span></span></div>

1

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: in de ban zijn van</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: ergens heel erg van onder de indruk zijn</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">De hele wereld is op dit moment in de ban van corona. Alle kranten staan er elke dag vol van en&nbsp;</span><span style="font-style:italic">iedereen praat erover.</span></span></div>

2

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: focussen op</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: al je aandacht richten op</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Ik focus me nu op het leren van deze woorden, zodat ik morgen een goed cijfer kan halen voor de&nbsp;</span><span style="font-style:italic">toets.</span></span></div>

3

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: systematisch</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: volgens een bepaald systeem<br /><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Hij werkt heel systematisch: eerst ruimt hij zijn bureau op, dan zet hij een kopje thee en daarna gaat&nbsp;</span><span style="font-style:italic">hij aan zijn huiswerk.</span></span></div>

5

Klik op de hotspots om
de betekenis van het woord en een
voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te beluisteren.

de introductie<br />

woordenschat<br />

terugblik en vooruitblik

Kernbegrippen uit de tekst:

• de stoornis
• het voedingspatroon
• de obsessie
  

(zie ook 4.2.1 van de 'Algemene handleiding PO')

de obsessie

depressief

de discipline

mentaal

het voedingspatroon

En hier de tweede helft van de nieuwe woorden:

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: het voedingspatroon</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de eetgewoontes die iemand heeft<br /><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Mijn voedingspatroon is heel gevarieerd. Ik eet dagelijks verschillende soorten groenten en fruit.</span></span></div>

6

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: mentaal
</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: wat met het denken of voelen te maken heeft</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Als ik teveel dingen op mijn 'to do'-lijstje heb staan, geeft mij dat mentale druk. Ik voel dan stress.</span></span></div>

7

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de obsessie</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: wanneer je heel lang en heel vaak één bepaalde gedachte hebt</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Gezond eten is natuurlijk goed voor je lichaam, maar soms kan het een obsessie worden en dat kan je&nbsp;</span><span style="font-style:italic">eetgedrag verstoren.</span></span></div>

8

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: depressief
</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: wanneer je je heel somber voelt waardoor je nergens zin in hebt</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">In het hoge Noorden van Zweden en Finland worden veel mensen depressief, omdat het er een groot&nbsp;</span><span style="font-style:italic">deel van het jaar heel vroeg donker is. Mensen gaan dan meer piekeren.</span></span></div>

9

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de discipline</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>:&nbsp; de eigenschap dat je doet wat je moet doen, ook als je er geen zin in hebt<br /></span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Op de middelbare school moet je discipline hebben om altijd je huiswerk te maken. Dat is niet altijd&nbsp;</span><span style="font-style:italic">even makkelijk!</span></span></div></div>

10

Klik ook hier op het nummer bij het woord om de betekenis van het woord en een voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te horen.

de introductie<br />

woordenschat<br />

terugblik en vooruitblik

Spelen met de woorden: memory!

Klik links op de burgerkaartjes en lees de betekenis die dan verschijnen. Kijk aan de rechterkant welk woord erbij hoort. Klap het burgerkaartje eerst dicht en sleep het dan naar het bijbehorende woord aan de rechterkant.

de introductie<br />

woordenschat

terugblikken en vooruitkijken<br />

<b style="color:rgb(23, 97, 151)">de stoornis</b>

<div><b style="color:rgb(23, 97, 151)">de obsessie</b></div>

<b style="color:rgb(23, 97, 151)">het voedingspatroon</b>

<div><b style="color:rgb(23, 97, 151)">depressief</b></div>

<span style="font-weight:bold;color:rgb(23, 97, 151)">extreem</span>

<span style="font-weight:700;color:rgb(23, 97, 151)">focussen op</span>

<span style="font-weight:700;color:rgb(23, 97, 151)">de discipline</span>

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">systematisch</span></span>

<span style="font-weight:700;color:rgb(23, 97, 151)">in de ban zijn van</span>

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">mentaal</span></span>

<font color="#4177a5">de eigenschap dat je doet wat je moet doen, ook als je er geen zin in hebt</font>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)">de afwijking in je lichaam of geest waardoor die niet meer zo goed werken</span>

<font color="#4177a5">wanneer je je heel somber voelt waardoor je nergens zin in hebt</font>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)">volgens een bepaald systeem</span>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)">veel meer dan gewoon</span>

<div><span style="color:rgb(65, 119, 165)">wanneer je heel lang en heel vaak één bepaalde gedachte hebt</span></div>

<font color="#4177a5">al je aandacht richten op</font>

<font color="#4177a5">ergens heel erg van onder de indruk zijn</font>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)">de eetgewoontes die iemand heeft</span>

<span style="color:rgb(23, 97, 151)">wat met het denken of voelen te maken heeft</span>

terugblikken & vooruitkijken

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Welke van deze woorden kende je al? Sleep ze naar het juiste vak.

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

<span style="font-weight:bold;color:rgb(23, 97, 151)">Ja, dit woord ken ik al</span><span style="color:rgb(23, 97, 151);font-weight:bold">.</span>

<span style="font-weight:bold;color:rgb(23, 97, 151)">Nee, dit woord ken ik nog niet.</span><br />

overvloedig

de cardioloog

eenzijdig

de misvatting

mijden

systematisch

extreem

focussen op

in de ban zijn van

de stoornis

Wat heb je geleerd over dit onderwerp?

anorexia nervosa

de introductie<br />

woordenschat<br />

terugblik en vooruitblik

De tekst die je in deel 2

gaat lezen, gaat over 

gezond eten en eetstoornissen. 

Je hebt daar in het filmpje al 

over gehoord. In de 

volgende slide kun je 

invullen wat je hier al

over weet.

het onderwerp van de tekst

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Wat weet jij al over dit onderwerp?

gezond eten en eetstoornissen

de introductie<br />

woordenschat<br />

terugblik en vooruitblik

Je bent nu klaar met deel 1 van deze les.

Veel plezier met deel 2!

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken