OGZ randprematuur + C1
Ontwikkelingsgerichte zorg
voor de rand prematuur
Werkgroep OGZ
Onderdelen in deze les
Ontwikkelingsgerichte zorg
voor de rand prematuur
Werkgroep OGZ
Inhoudsopgave
Wat is OGZ?
Voor/na de geboorte
Rol verpleegkundigen/artsen/ouders/verzorgers
Gevolgen van het niet toepassen van OGZ.
Subsystemen en interventies
Stress singalen
Voeding EFS
Bloedafnamen
Verschonen in zijligging
Tempraturen in zijligging
Verplaatsen
Baden
Wat is OGZ?
OGZ is een manier van verzorgen/benaderen van een (rand)prematuur waarmee we:
De zorg afstemmen op elke (rand)prematuur
De groei en ontwikkeling bevorderen
Stress verminderen
Goede ouder-kind binding bevorderen
We passen OGZ toe om:
Voor/na de geboorte
Voor de geboorte:
Na de geboorte:
Wat is jouw rol als VPK bij het toepassen van OGZ?
Rol VPK/artsen/ouders/verzorgers
Wat zijn de gevolgen van het niet toepassen van OGZ?
Gevolgen van niet toepassen van OGZ
Ongecontroleerde bewegingen
Latere gevolgen voor kruipen en zitten
Toename van stress
Afwijkende parameters
Ongeorganiseerd gedrag
Hypotonie -> hypertonie
Instabiliteit
Uitputting
Ontwikkeling zenuwstelsel
Vanaf 30 weken is de opbouw van de hersenen compleet.
Differentiatie en afstemming van de afzonderlijke hersendelen komt daarna
Myelinisatie (stofje om neuronen heen) die zorgt voor de snelheid van de prikkelgeleiding is nog niet voldoende ontwikkeld
Prikkelgeleiding komt hierdoor trager door
Bijv. als wij iets van de baby vragen en komt pas later reactie op
Pas na ruim 8 maanden na de geboorte is dit volledig ontwikkeld
Sensorisch systeem
Bestaat uit:
Voelen van aanraken
Interne en externe druk
Temperatuurregulatie
Pijn
Hoge gevoeligheid op: (meer sensatie)
Handpalmen
Voetzolen
Gezichtje (dicht bij de mond)
Lage gevoeligheid op: (t.o.v. extreem prematuur)
Ruggetje
Hoofd
Interventies:
Vestibulair systeem
Bevindt zich in:
Het binnenoor
Nog niet volledig uitgerijpt
Reageer op:
Bewegingen in de ruimte
Plotselinge bewegingen kunnen stress geven
Kunnen zich nog schokkerig en trillerig uiten
Effect van zwaartekracht
Zorg voor balans en coördineren van bewegingen
Zelf reguleren gaat al best goed door het behouden van de middellijn
Interventies:
Smaak & reuk
34-36 weken is de smaak en reuk volop in ontwikkeling!
Smaaksensatie:
Proeft verschil tussen water en glucose
A terme leeftijd verschillende smaaksensaties
Onaangename smaak (medicatie, reflux e.t.c.) kunnen ontwikkeling verstoren.
Voeg medicatie niet toe aan voeding maar geef het vooraf.
Geursensatie:
Herkennen geur van moeder
BV baby herkennen okselgeur van mdr.
Andere geuren maken het moeilijk
Interventies:
Voeg geen (orale) medicatie toe aan een volledige voeding. Geef medicatie vooraf gaand aan de voeding of voeg dit toe aan een kleine hoeveelheid voeding vooraf.
Auditief systeem
Herkennen:
Stem van moeder
Moeite met:
Focussen op 1 onderdeel
Bijv. drinken
Kan zich niet afsluiten van geluiden
Teveel (achtergrond)geluiden
Kan stress veroorzaken
Observeer de reactie van de baby bij veel geluiden in de kamer.
Denk aan bluetoothboxen en tv
Interventies:
Spreek ouders aan op ongewenst gedrag
Geen spullen op de couveuse leggen
(komt over als straaljager die over komt)
Laat het lab niet tikken met een buisje bloed op de rand van de couveuse/wieg
Visueel systeem
Wat zien ze:
Ziet onscherp
Alleen contouren
Horizontaal en verticaal iets volgen
Voorkeur voor rode kleuren/lampen
Teveel licht/prikkels:
Ogen sluiten
Kan niet goed wegdraaien van het licht
Sluit zich af of wordt juist hyperalert.
Interventies:
Motorisch systeem
Ontwikkeld vanaf:
36 weken gecontroleerde bewegingen
Minder spiertrekkingen
Betere zelfregulatie
Behouden van de middellijn
Romp en extremiteiten houden ze beter gebogen in rust
Alertheid
Meer controle over bewegingen
Suf/slaperig
Meer schrikreacties.
Interventies:
Gedrag
Slaap/waakritme
+/- 36 weken wordt zichtbaar
Wakker is gekoppeld aan hongersignalen
Huilen (vaak honger)
Energie is nog niet ruim
Dit termijn is energieverbruik gericht op voeding
Interventies:
Sociaal/emotioneel systeem
+/- 35 weken hebben ze momenten van alertheid
Vaak gekoppeld aan honger
Het heeft de voorkeur voor de stem van moeder
Kinderen met een lage alertheid en dus lage spiertonus
Hebben meer ondersteuning nodig
Staat niet open voor interactie met de omgeving
Kinderen die juist hypertoon zijn
Hebben meer ondersteuning nodig ter ontspanning
Staat niet open voor interactie met de omgeving
Welke stress signalen herken jij bij een (rand)prematuur?
Stress signalen
Baby voelt zich fijn als:
Ontspannen gezichtje en kijkt je (kort) aan
Handen dichtbij gezicht/mond
Rustig zuigen/sabbelen (evt. op fob speen)
Houd doekje/knuffel/vinger vast
Ontspannen te slapen
Regelmatige ademhaling
Roze kleur
Baby voelt zich NIET fijn als:
Huilen/gespannen blik
Niet altijd voldoende energie voor
Sluit ogen en draait gezicht weg
Ligt stil met gespannen gesterkte armen/benen of overstrekken
Fronsen van wenkbrauwen
Zuchten/geeuwen
Niezen/kokhalzen
Hikken/boeren
Spreiden van vingers/tenen en/of vuisten maken
Trillende bewegingen
Zwaait met armen/benen
Kleur veranderd
Voeding EFS
Ontspannen voedingsmoment:
Voeden in zijligging (bv houding na bootsen)
Evt op een kussen
Kan flow beter reguleren, verslikt zich minder snel
Handjes bij het gezicht (ontspannen lichaampje)
Zoekreflex uitlokken
Speen van oorlel naar mond toe strijken en wachten tot de baby de mond opent
Kan soms even duren door onder ontwikkelde neuronen
Wat moet je NIET doen:
Niet Draaien met de speen in de mond.
Negatieve prikkel -> baby pakt vanzelf weer het eigen ritme en tempo op van drinken.
Stimuleren doe je door:
Niet te warm toedekken
Strijken in handpalm en/of voetzool
Niet te vaak doen ivm negatieve prikkeling.
Bloedafname
Hoe te doen bij groter hoeveelheid bloedafnamen:
Groet met warme handen en praat zachtjes
Leg het voetje warm
Hotpackje/handschoen met warm water
Leg in geschikte houding
Zijligging met bolle rug en handjes bij gezicht
Evt. inbakeren bij onrustig kindje
Evt. voetjes lager dan hooft voor beter afvloed van bloed
Niet veel aan het beentje laten trekken
Geef het kind iets om te zuigen
Evt aan de borst leggen als het alert is
Pipetje met mm
Druppel sucrose
Fopspeen
Verschonen in zijligging
Hydrofiele doek + rolletje op aankleedkussen
Stimuleer:
Zelfregulatie met speen en comfystar
Indien mogelijk 2 personen
Risico op spugen verminderd
HA en AH waardes raken minder verstoord
Voorkom:
Wakker maken
2x verschonen
Stress/schrik reactie
Optillen aan benen
Juist onder billen
Temperaturen
Rectaal:
In zijligging tijdens verschonen
Handen boven op heup leggen
Vaseline op thermometer
Verplaatsen
Wat moet je doen:
Hand tegen rug/achterkant hoofd en voorzijde lijfje
Hoofd in middenlijn, armen/benen licht gebogen, handjes bij gezicht in de buurt
Voorzichtig en langzaam optillen en/of van houding veranderen
Tijdens optillen zo snel mogelijk dicht tegen je aan houden
Blijf ondersteunen tot je de nieuwe houding/plek hebt aangenomen en de baby rustig is
Absoluut niet doen:
Draaien en tillen in de open lucht
Baden van de prematuur
Gebruik een molton + rolletje op het aankleedkussen + weegschaal
In zijligging verschonen
Gezicht naar jouw toe neerleggen
Langzame en voorzichtige bewegingen maken
Inbakeren in een hydrofiele doek
Wegen
Gebruik een molton + rolletje
In zijligging
Gezicht naar jouw toe neerleggen
Langzame en voorzichtige bewegingen maken
Laat pas los als de baby rustig/ontspannen is
Aan de slag gaan
Uit de wieg pakken
Zijligging verschonen
In bad doen met hydrofile doek
Reminder
Buidelen:
Minimaal 1 uur achter elkaar
Liefst van voeding tot voedingsmoment
Liefst zo veel mogelijk!
Kolven/bijvoeden:
Start binnen 3 uur
Max echt 6 uur
Stroomdiagram kolven/bijvoeden
Protocol:
Rand prematuur in Zenya
Vragen?
C1
Inhoudsopgave
Soorten materialen
Buidelen met buideltop/vest
Verschillende soorten houdingen
Verschonen in zijligging
Temperaturen + huidprobe
Verplaatsen
Baden
Wegen
Soorten materialen
Benjamin ComfyNest:
S – 500/1500 gr
L – 1500/2500 gr
Benjamin ComfyKiss:
Stoffen
Buideltop en buidelvest
Benjamin Kangaroo Top:
S - 4 stuks
M - 16 stuks
L - 4 stuks
XL - 2 stuks
Benjamin Kangaroo Sweater:
Stoffen + spiegeltje
Zijligging
Natuurlijke houding
Bevorderd hand/mond of hand/gezicht contact
Losjes inbakeren
Handjes mond bereiken
Heup en schouder worden ondersteund
Voorkom klem liggen onderliggende arm
Ondersteun billen, benen in flexie iets naar voren
Voorkom extremen rekking/strekking
Buikligging
Hoofd in neutrale positie
Ten opzichten van romp
Voorkom kikkerhouding
Benen zijn dan naast het lichaam geplaats
Hoofd, nek en torso
Liggen verhoogd op buikligger
Armen en handen
Liggen om de buikligger heen
Handen liggen boven op het spuugdoekje
Van buik naar zijligging
Uitpakken uit snuggel
Hamburger effect:
1 hand achter op het achterhoofd/nek/rug
1 hand voor bij romp
Voorzichtig en langzaam draaien naar de zij waar de baby naar toe kijkt
Rugligging
Hoofd in middenlijn
Goede begrenzing
Volledig rond om baby
Ledenmaten in flexie
Bovenste extremiteiten
Dicht bij lichaam
Schouders lichte ronding
Heupen
Gedeeltelijk geboren en naar de middellijn gedraaid
Knieën
Gedeeltelijk geboren met voeten binnen de snuggel
Verschonen in zijligging
Hydrofiele doek + rolletje op aankleedkussen
Stimuleer:
Zelfregulatie met speen en comfystar
Indien mogelijk 2 personen
Risico op spugen verminderd
HA en AH waardes raken minder verstoord
Voorkom:
Wakker maken
2x verschonen
Stress/schrik reactie
Optillen aan benen
Juist onder billen
Verplaatsen
Wat moet je doen:
Hand tegen rug/achterkant hoofd en voorzijde lijfje
Hoofd in middenlijn, armen/benen licht gebogen, handjes bij gezicht in de buurt
Voorzichtig en langzaam optillen en/of van houding veranderen
Tijdens optillen zo snel mogelijk dicht tegen je aan houden
Blijf ondersteunen tot je de nieuwe houding/plek hebt aangenomen en de baby rustig is
Absoluut niet doen:
Draaien en tillen in de open lucht
Te buidelen leggen met AH ondersteuning
Doe dit altijd met zijn tweeën
Ondersteun AH slangen goed
Voorkom losraken van AH ondersteuning
Fixeer slangen goed aan buidelvest of stoel
Voorkom spanning op de slangen
Baden van de prematuur
Gebruik een molton + rolletje op het aankleedkussen + weegschaal
In zijligging verschonen
Gezicht naar jouw toe neerleggen
Langzame en voorzichtige bewegingen maken
Inbakeren in een hydrofiele doek
Wegen
Gebruik een molton + rolletje
In zijligging
Gezicht naar jouw toe neerleggen
Langzame en voorzichtige bewegingen maken
Laat pas los als de baby rustig/ontspannen is
Vragen?
