LLT P1L4 Doelstellingen
LLT P1L4 Doelstellingen
De les gaat over het herkennen, plaatsen en formuleren van doelstellingen binnen les en leiding geven, met voorbeelden uit sport en bewegen.
Leerdoel
Ik kan duidelijke doelstellingen formuleren en deze op de juiste plaats in een lesvoorbereiding zetten.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen bij een goede doelstelling?
Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Mogelijke woorden: duidelijk, haalbaar, resultaat, les, doelgroep, oefenen, gedrag.
Wat is een doelstelling?
Een doelstelling is een beschrijving van het gewenste resultaat.
Je geeft aan wat je met een les, lesdeel of oefening wilt bereiken.
Een doelstelling helpt om gericht les te geven.
Benadruk dat een doelstelling gaat over het resultaat bij de deelnemer, niet alleen over wat de docent gaat doen.
Waarom werk je met doelstellingen?
Ze geven richting aan de les.
Ze helpen bij het kiezen van passende oefeningen.
Ze maken duidelijk wat belangrijk is voor de doelgroep.
Ze helpen om achteraf te beoordelen of de les geslaagd is.
Pas als je weet wat een deelnemer niet kan, kan je een doelstelling maken
Deze slide heeft geen instructies
Doelstellingen en doelgroep
Een goede doelstelling past bij niveau, leeftijd en ervaring.
Beginners hebben andere doelen dan gevorderden.
Het doel moet duidelijk en haalbaar zijn.
Koppel dit aan het leerdoel van de les: doelstellingen moeten aansluiten bij de doelgroep. Een te moeilijk doel werkt demotiverend.
Van les naar resultaat
Doelstelling → keuze van inhoud → oefeningen en organisatie → beoordeling van het resultaat
Een doelstelling is dus het startpunt van je voorbereiding.
Deze slide heeft geen instructies
Plaats in het didactisch model
In een didactisch model hangen onderdelen met elkaar samen.
De doelstelling geeft richting aan inhoud, organisatie en werkwijze.
Zonder doelstelling wordt een les snel onduidelijk.
Gebruik hier het woord componenten of onderdelen: een didactisch model bestaat uit samenhangende onderdelen.
Deze slide heeft geen instructies
Onderdelen hangen samen
Doelstelling: wat wil je bereiken?
Inhoud van een les: wat ga je aanbieden?
Werkwijze: hoe geef je les?
Organisatie: hoe regel je de les?
Evaluatie: is het doel bereikt?
Noem dat verschillende opleidingen soms iets andere namen gebruiken, maar de plaats van de doelstelling blijft gelijk: die stuurt de rest.
Doelstelling stuurt keuzes
Als het doel is dat leerlingen een wreeftrap leren, kies je andere oefeningen dan wanneer het doel fair play of samenwerken is. Het doel bepaalt dus welke inhoud past.
Gebruik een concreet sportvoorbeeld om het verschil tussen technisch, sociaal en tactisch doel zichtbaar te maken.
Wat is een doelstelling?
Een gewenst resultaat
Een lesonderdeel
Een sportoefening
Een beoordelingscijfer
Controleert het kernbegrip uit slides 2-4. Distractors sluiten aan bij woorden uit de lescontext.
Vul de tekst aan
Een doelstelling beschrijft het gewenste resultaat. Ze geeft richting aan de les en helpt bij het kiezen van passende oefeningen. In het didactisch model is de doelstelling het startpunt van de voorbereiding.
Herneemt de kern uit slides 2-8: betekenis, functie en plaats van doelstellingen.
Doelen op verschillende niveaus
Lesdoel: doel van één les of training.
Lesdeeldoel: doel van een deel van de les.
Oefendoel: doel van één oefening.
Maak duidelijk dat deze niveaus logisch op elkaar aansluiten: kleine doelen ondersteunen het grotere lesdoel.
Gedragsaspecten van doelstellingen
Doelstellingen kun je indelen naar het gedrag dat je wilt zien.
In sportlessen gaat het vaak om:
- bewegen of techniek
- inzicht of tactiek
- houding of gedrag
Houd de indeling eenvoudig voor A2-niveau. Het gaat hier om herkenbare soorten gedrag die je in de les kunt zien.
Motorisch of bewegingsdoel
Hier gaat het om een vaardigheid of beweging.
Voorbeelden:
- een wreeftrap uitvoeren
- een squattechniek correct uitvoeren
- een rally langer volhouden
Deze slide heeft geen instructies
Tactisch of inzichtsdoel
Hier gaat het om begrijpen en toepassen.
Voorbeelden:
- weten wanneer je druk zet
- zoneverdediging toepassen
- een goede plek in het veld kiezen
Benadruk dat leerlingen hier niet alleen iets doen, maar ook begrijpen waarom ze het doen.
Sociaal of houdingsdoel
Hier gaat het om gedrag en samenwerking.
Voorbeelden:
- elkaar helpen
- afspraken naleven
- spelen met fair play
Deze slide heeft geen instructies
Eén les, meerdere doelen
In één les kunnen verschillende gedragsaspecten samenkomen. Bij voetbal kun je tegelijk werken aan een wreeftrap, samenwerken en spelinzicht. Toch moet het hoofddoel duidelijk blijven.
Waarschuw voor te veel doelen tegelijk. Kies één hoofddoel en laat andere doelen ondersteunend zijn.
Welk voorbeeld is een tactisch doel?
Fair play tonen
Zoneverdediging toepassen
Wreeftrap uitvoeren
Squattechniek uitvoeren
Toetst het verschil tussen technisch, tactisch en sociaal gedrag uit slides 10-14.
Welk soort doel herken jij het snelst?
Technisch
Tactisch
Sociaal
Deze slide heeft geen instructies
Vul de tekst aan
In een les kun je werken aan verschillende gedragsaspecten. Een wreeftrap hoort bij een technisch doel. Zoneverdediging past bij een tactisch doel. Spelen met fair play hoort bij een sociaal of houdingsdoel.
Laat leerlingen voorbeelden koppelen aan de juiste gedragsaspecten.
Doelstellingen naar termijn
Je kunt doelstellingen ook indelen naar tijd.
Dan kijk je naar wanneer je het resultaat wilt bereiken.
We onderscheiden korte, middellange en lange termijn.
Deze slide heeft geen instructies
Korte en middellange termijn
Middellangetermijndoelstellingen
Kortetermijndoelstellingen
Resultaat na weken of maanden
Gericht op een reeks lessen
Voorbeeld: na zes weken beter samenspelen in partijvormen
Resultaat in uren of een dag
Vaak gericht op één les
Voorbeeld: vandaag een veilige squattechniek uitvoeren
Deze slide heeft geen instructies
Langetermijndoelstellingen
Resultaat na maanden of jaren.
Vaak breder en groter van opzet.
Voorbeeld: zelfstandig en sportief kunnen deelnemen aan spelactiviteiten.
Leg uit dat langetermijndoelen meestal niet in één les bereikt worden, maar richting geven aan een programma of seizoen.
Termijnen hangen samen
Langetermijndoel → middellangetermijndoel → kortetermijndoel
Grote doelen worden bereikt door kleinere doelen stap voor stap uit te werken.
Deze slide heeft geen instructies
Kies een passende termijn
Een doel voor één oefening moet kort en direct zijn.
Een doel voor een lessenreeks mag breder zijn.
De termijn moet passen bij de doelgroep en de beschikbare tijd.
Deze slide heeft geen instructies
Welke doelstelling past bij weken of maanden?
Kortetermijndoelstelling
Lesdoel
Langetermijndoelstelling
Middellangetermijndoelstelling
Toetst de indeling naar termijn uit slides 15-19.
Vul de tekst aan
Doelstellingen kun je indelen naar termijn. Een kortetermijndoelstelling wil je bereiken in uren of een dag. Een langetermijndoelstelling richt zich op maanden of jaren.
Controleert de drie kernwoorden en het tijdsverschil.
Algemene doelstelling
Een algemene doelstelling beschrijft in grote lijnen wat je wilt bereiken.
De formulering is breed.
Voorbeeld: leerlingen verbeteren hun samenspel bij sport en bewegen.
Benadruk dat algemene doelen richting geven, maar nog niet precies aangeven wat je tijdens een les kunt observeren.
Kenmerken van een algemene doelstelling
breed geformuleerd
geschikt voor langere termijn of grotere eenheid
geeft richting aan lessenreeks of training
nog niet heel precies meetbaar
Deze slide heeft geen instructies
Concrete doelstelling
Een concrete doelstelling is duidelijk en precies.
Je kunt zien of het doel is bereikt.
Voorbeeld: leerlingen voeren in de les een wreeftrap technisch correct uit.
Maak het verschil zichtbaar: algemeen = richting, concreet = observeerbaar gedrag in een les.
Kenmerken van een concrete doelstelling
duidelijk gedrag noemen
passend bij doelgroep en tijd
zo precies mogelijk formuleren
bruikbaar bij evaluatie van de les
Deze slide heeft geen instructies
Algemeen en concreet
Leerlingen verbeteren hun techniek bij voetbal.
Leerlingen kunnen aan het einde van de les de wreeftrap correct uitvoeren in een oefenvorm.
Concreet
Algemeen
Bespreek waarom de concrete formulering sterker is: er staat wie, wanneer en welk zichtbaar gedrag.
Kwalitatief en kwantitatief
Kwalitatief gaat over hoe goed iets wordt uitgevoerd.
Kwantitatief gaat over aantallen of hoeveelheden.
Beide kunnen helpen om een doel duidelijker te maken.
Voorbeeld mondeling: kwalitatief = technisch goed, kwantitatief = 8 van de 10 keer raak.
Voorbeelden van formuleren
Kwalitatief: de leerling voert de squattechniek veilig uit.
Kwantitatief: de leerling houdt een rally 10 keer gaande.
Samen maken ze een doel nog duidelijker.
Deze slide heeft geen instructies
Welke formulering is concreet?
Leerlingen verbeteren samenspel
Leerlingen sporten beter samen
Leerlingen doen meer met voetbal
Leerlingen voeren de wreeftrap correct uit
Toetst het verschil tussen algemene en concrete doelstellingen uit slides 20-26.
Vul de tekst aan
Een algemene doelstelling is breed geformuleerd. Een concrete doelstelling noemt zichtbaar gedrag. Kwalitatief gaat over hoe goed iets gaat en kwantitatief gaat over aantallen.
Verbindt twee begrippenblokken: algemeen/concreet en kwalitatief/kwantitatief.
Waarom is een concrete doelstelling handig?
Bespreek dat een goed antwoord benoemt: zichtbaar gedrag, passend bij doelgroep/tijd, duidelijk en haalbaar. Voorbeeld kan gaan over wreeftrap, samenspel, fair play of squattechniek.
Lesvoorbereidingsformulier
Op het formulier werk je de les stap voor stap uit.
Doelstellingen krijgen daarin een vaste plaats.
Ze moeten duidelijk, volledig en passend zijn.
Benadruk dat een goed ingevuld formulier helpt bij structuur, overzicht en verantwoording van de les.
Wat vul je in bij doelen?
het lesdoel
lesdeeldoelen voor inleiding, kern en afsluiting
eventueel oefendoelen
formuleringen die passen bij de doelgroep
Deze slide heeft geen instructies
Volledig en correct invullen
Gebruik duidelijke taal.
Schrijf wat deelnemers moeten kunnen of laten zien.
Laat doelen aansluiten op inhoud en organisatie.
Zorg dat onderdelen elkaar logisch ondersteunen.
Verwijs terug naar de plaats van doelstellingen in het didactisch model: formulieronderdelen moeten op elkaar aansluiten.
Aansluiten bij de doelgroep
Kijk naar leeftijd, niveau en ervaring.
Houd rekening met veiligheid en haalbaarheid.
Kies woorden en doelen die passen bij de groep.
Noem eventueel voorbeelden als een instuif of beginnersgroep: doelen zijn dan vaak laagdrempeliger en breder gericht op meedoen.
Voorbeeld van een opbouw
Algemene doelstelling: leerlingen verbeteren samenspel.
Concrete lesdoelstelling: leerlingen passen tijdens partijvormen eenvoudige afspraken over vrijlopen en overspelen toe.
Laat zien hoe een breed doel wordt omgezet naar een lesdoel dat beter past in een lesvoorbereidingsformulier.
Wat hoort op het lesvoorbereidingsformulier bij doelen?
Alleen materiaal
Alleen evaluatie
Lesdoel en lesdeeldoelen
Alleen lestijd
Toetst de vaste plaats van doelen op het formulier uit slides 27-31.
Vul de tekst aan
Op een lesvoorbereidingsformulier noteer je het lesdoel voor de hele les. Ook schrijf je lesdeeldoelen voor inleiding, kern en afsluiting op. De formulering moet passen bij de doelgroep en aansluiten op inhoud en organisatie.
Controleert of leerlingen de vaste onderdelen en samenhang begrijpen.
Stap 1: Beschrijf de bewegingsvorm
Voorbeelden van de beschrijving van de bewegingsvorm
De SB-deelnemers kunnen de bovenhandse volleybaltechniek demonstreren.
De SB-deelnemers kunnen een wreeftrap uitvoeren.
De SB-deelnemers kunnen een duurloop van tien kilometer lopen.
De SB-deelnemers kunnen een voorwaartse salto springen.
Deze slide heeft geen instructies
Stap 2: Beschrijf het waarneembaar eindgedrag van de SB-deelnemer(s)
De SB-deelnemers kunnen de bovenhandse volleybaltechniek demonstreren.
De SB-deelnemers kunnen een wreeftrap uitvoeren.
De SB-deelnemers kunnen een duurloop van tien kilometer lopen.
De SB-deelnemers kunnen een voorwaartse salto springen.
Deze slide heeft geen instructies
Stap 3: Beschrijven van de voorwaarden of omstandigheden)
De SB-deelnemers kunnen de bovenhandse techniek in een driehoeksopstelling demonstreren.
De SB-deelnemers kunnen de wreeftrap als voorzet toepassen.
De SB-deelnemers kunnen een duurloop van tien kilometer over een sterk wisselend parcours lopen.
De SB-deelnemers kunnen een voorwaartse salto uit aanloop met afzet van een minitrampoline springen.
Deze slide heeft geen instructies
Stap 4: Beschrijven van de minimumprestatie (kwalitatief)
De SB-deelnemers kunnen de bovenhandse volleybaltechniek in een driehoeksopstelling zodanig demonstreren dat de strekking van de armen en de benen goed zichtbaar is.
De SB-deelnemers kunnen de wreeftrap als voorzet uit voeren, waarbij het standbeen telkens goed naast de bal wordt geplaatst.
De SB-deelnemers kunnen een duurloop van tien kilometer over een sterk wisselend parcours lopen, waarbij zij aandacht blijven houden voor een ontspannen loop en een regelmatige ademhaling.
De SB-deelnemers kunnen een voorwaartse salto uit een aanloop met afzet van een minitrampoline springen, waarbij met twee benen wordt afgezet, het lichaam tijdens de zweeffase gestrekt is en een landing tot stabiele stand plaatsvindt.
Deze slide heeft geen instructies
Stap 4: Beschrijven van de minimumprestatie (kwantitatief)
De SB-deelnemers kunnen de bovenhandse volleybaltechniek in een driehoeksopstelling zodanig demonstreren dat ze de bal tien keer zonder fout (zuiver en boven hoofdhoogte van de medespeler) plaatsen.
De SB-deelnemers kunnen de wreeftrap als voorzet zodanig toepassen dat de bal over een afstand van twintig meter op hoofdhoogte bij de medespeler komt.
De SB-deelnemers kunnen een duurloop van tien kilometer over een sterk wisselend parcours binnen veertig minuten lopen, waarbij de hartslag niet beneden de 160 slagen komt.
De SB-deelnemers kunnen een voorwaartse salto uit een aanloop met afzet van een minitrampoline minimaal tachtig procent tot stand springen.
Deze slide heeft geen instructies
SMART doelen stellen
Deze maand wil ik elke week twee keer vijf kilometer hardlopen.
Specifiek: elke week twee keer vijf kilometer
Meetbaar: twee keer per week, vijf kilometer
Acceptabel & Realistisch: persoonlijke factoren
Tijdsgebonden: deze maand.
Deze slide heeft geen instructies
Opdrachten uit het boek
Maak opdracht 10, 11 en 12a op blz. 75
Begrijp opdracht 13 en maak opdracht 14 op blz. 76
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb jij vandaag geleerd over doelstellingen?
Laat leerlingen kort terugkijken op de les. Mogelijke punten: verschil algemeen/concreet, plaats in didactisch model, termijnen, gedragsaspecten, formulier.
Welk deel hielp jou het best om dit te begrijpen?
Vraag eventueel door: hielp een voorbeeld, schema, vergelijking of invuloefening het meest?
Welk onderdeel vond jij nog lastig?
Gebruik de antwoorden om te zien waar nog herhaling nodig is, bijvoorbeeld termijnen of algemeen/concreet.
Begrippen
Componenten - onderdelen
Doelstelling - beschrijving van het gewenste resultaat
Fair play - spelen volgens de regels en je eerlijk en sportief gedragen
Geconfronteerd - in aanraking brengen, voorhouden
Instuif - sportief evenement waarbij belangstellenden vrij in en uit kunnen lopen
Kortetermijndoelstellingen - doelstellingen die je in een korte periode wilt bereiken
Kwalitatieve - hoe goed of mooi iets is
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
Kwantitatief - grootte of hoeveelheid, uitgedrukt in getallen
Langetermijndoelstellingen - doelstellingen die je maanden of jaren later wilt bereiken
Lesdoel - het doel van één les of training
Lesdeeldoel - de doelstelling voor een deel van de les
Middellangetermijndoelstellingen - doelstellingen die je na weken of maanden wilt bereiken
Oefendoel - het doel van één oefening of bewegingsvorm
Rally - slagenwisseling, bijvoorbeeld bij tennis
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
Squattechniek - een kniebuiging, meestal met extra weerstand
Wreeftrap - techniek waarbij je de bal raakt met de bovenkant van de voet
Zoneverdediging - verdedigingsvorm waarbij elke sporter een vast gebied verdedigt
Deze slide heeft geen instructies