lesplan

Joodse Geschiedenis en Ervaringen: Van Identiteit tot Overleving

Wil je met dit lesplan aan de slag? Klik op de knop hieronder om een eigen kopie te maken in 'Mijn Lessen'. Vervolgens kun je de lessen aanpassen naar jouw wensen.

Deze module behandelt de joodse identiteit, verschillende stromingen en de geschiedenis van vervolging, inclusief de Tweede Wereldoorlog.

Doelgroep:

Leerlingen van de middelbare school, onderbouw.

Tijdsduur:

5/ 6 lessen van 45 minuten.

Inclusief toets.

Burgerschapsdoelen die aan bod komen:

Zelfbewustzijn: Reflectie op eigen waarden, achtergrond en morele keuzes.
Respect & Intercultureel Bewustzijn: Begrip voor diversiteit, discriminatie en migratie.
Sociaal & Cultureel Bewustzijn: Verbondenheid, empathie en samenhang in de maatschappij.
Kritisch Denken: Argumenteren, analyseren van onrechtvaardigheid en dilemma's.
Maatschappelijke Betrokkenheid: Discussies over ethische keuzes.

Deze lessenserie biedt ook de mogelijkheid voor zelfstandig leren door de leerlingen. Elk onderdeel van de les is ingesproken en beschikbaar gesteld, waardoor leerlingen de les zelfstandig kunnen beluisteren indien gewenst.

Leerdoelen:

De leerling kan uitleggen wat het betekent om Joods te zijn.
De leerling kan het verschil benoemen tussen Joods zijn door geboorte en Joods zijn door religie.
De leerling kan uitleggen hoe het mogelijk is dat niet alle Joden religieus zijn.

Inhoud:

Wat het betekent om Joods te zijn: Uitleg van de Joodse identiteit, inclusief religie, cultuur en etniciteit.
Joods zijn door geboorte vs. religie: Verschil tussen Joods zijn door afstamming (Joodse moeder) en bekering tot het geloof.
Niet alle Joden zijn religieus: Verschillen tussen religieuze en culturele Joden, en hoe sommige Joden geen religieuze praktijk volgen.

Les 1. Joodse Identiteit: Cultuur, Religie en Afstamming

23 days ago - 13 slides

GodsdienstLevensbeschouwingMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 1-3

Leerdoelen:

De leerling is in staat om de belangrijkste kenmerken van de orthodoxe Joodse stroming te beschrijven.
De leerling kan uitleggen wat orthodoxe Joden geloven en welke tradities zij volgen.
De leerling kan chassidische Joden herkennen aan hun specifieke kleding en gewoonten.
De leerling begrijpt de verschillen tussen conservatieve en liberale Joden.
De leerling kan de belangrijkste geloofsovertuigingen van zowel conservatieve als liberale Joden uitleggen.

Inhoud:

Kenmerken van het orthodoxe Jodendom: Strikte naleving van de Joodse wet en tradities in het dagelijks leven.
Wat orthodoxe Joden geloven: Geloof in de goddelijke oorsprong van de Thora en naleving van rituelen zoals sabbat en koosjer eten.
Chassidische Joden: Herkenbare kleding en gewoonten, zoals het belang van de rebbe en mystiek in het geloof.
Verschillen tussen conservatieve en liberale Joden: Verschillende benaderingen van de Joodse wet, traditie en modernisering.
Geloofsovertuigingen van conservatieve en liberale Joden: Flexibiliteit in rituelen en sociale vraagstukken zoals de rol van vrouwen.

Les 2. Joodse Tradities en Stromingen: Van Orthodox tot Liberaal

23 days ago - 17 slides

GodsdienstLevensbeschouwingMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 1-3

Leerdoelen:

De leerling kan uitleggen wat de term diaspora betekent en hoe deze zich heeft ontwikkeld door vervolgingen en gedwongen migraties.
De leerling kan verschillende vormen van vervolging die de Joodse gemeenschap heeft meegemaakt benoemen, zoals de Spaanse Inquisitie en de pogroms, en deze uitleggen.
De leerling kan aangeven waarom Amsterdam belangrijk is geweest voor de Joden.
De leerling kan reflecteren op de invloed van deze gebeurtenissen op de verspreiding van de Joodse bevolking over de wereld.

Inhoud:

De term diaspora: Uitleg van de diaspora als de verspreiding van Joden door vervolgingen en gedwongen migraties.
Vormen van vervolging: Benoemen van historische vervolgingen zoals de Spaanse Inquisitie en de pogroms.
Amsterdam en de Joden: De rol van Amsterdam als belangrijk toevluchtsoord voor Joden in de 16e en 17e eeuw.
Invloed op verspreiding: Hoe vervolgingen de verspreiding van Joodse gemeenschappen over de wereld hebben bevorderd.

Les 3. Vervolging en diaspora

23 days ago - 23 slides

GodsdienstLevensbeschouwingMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 1-3

Leerdoelen:

De leerling kan de impact van de Jodenvervolging in Nederland uitleggen.
De leerling kan de betekenis van vrijheid uitleggen.
De leerling kan de ervaringen van Anne Frank en het belang van haar dagboek beschrijven.
De leerling kan discriminatie herkennen en verbanden leggen met de Tweede Wereldoorlog.

Inhoud:

Impact van de Jodenvervolging in Nederland: Uitleg over de gevolgen van de Jodenvervolging voor Joodse gemeenschappen in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Betekenis van vrijheid: Bespreking van vrijheid als fundamenteel recht en de impact van de bezetting en vervolging op de vrijheid van mensen.
Anne Frank en haar dagboek: De ervaringen van Anne Frank en het belang van haar dagboek als document van de Holocaust en het leven van Joden tijdens de oorlog.
Discriminatie en de Tweede Wereldoorlog: Uitleg van hoe discriminatie zich voordeed tijdens de oorlog en hoe dit verband houdt met bredere thema’s van antisemitisme en andere vormen van haat.

Les 4. Jodenvervolging in Nederland

23 days ago - 33 slides

GodsdienstLevensbeschouwingMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 1-3

Leerdoelen:

De leerling kan begrijpen welke moeilijke keuzes Joodse families tijdens de Tweede Wereldoorlog moesten maken.
De leerling kan strategieën bedenken om te overleven in een gevaarlijke situatie.
De leerling kan goed samenwerken, taken verdelen en gezamenlijke beslissingen maken.
De leerling kan een plan helder presenteren en uitleggen waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt.

Inhoud:

Moeilijke keuzes van Joodse families: Uitleg over de moeilijke beslissingen die Joodse families moesten nemen, zoals onderduiken, vluchten of zich verzetten.
Strategieën voor overleving: Het bedenken van praktische overlevingsstrategieën in gevaarlijke situaties, gebaseerd op historische voorbeelden.
Samenwerken en beslissen: Het belang van samenwerking en het verdelen van taken in groepssituaties, en hoe gezamenlijke beslissingen werden genomen tijdens de oorlog.
Plan presenteren: Oefening in het presenteren van een overlevingsplan en het uitleggen van de gemaakte keuzes.