Examentraining TL 2026

• New lesson editor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo t
• Leerjaar 4

Hoe overleef ik
mijn eindexamen Nederlands?

VMBO TL

11 mei 2026

13.30-15.30 uur

Inhoudsopgave

1. 
   

Examentraining + kennismaking + verwachtingen

Examentraining:

12.00u - ca.14.30u

doel: voorbereiden eindexamen

hoe: oefenen, oefenen, oefenen

Hoe oud denk je dat ik ben?

Hobby's of sport?

Welke vooroordelen heb je over mij?

Heb je specifieke vragen voor mij?

Ik vind Nederlands ...

1

Heel er makkelijk (zonder je best te doen)

2

Makkelijk (als je je best doet en leert)

3

Niet moeilijk, niet makkelijk

4

Moeilijk (zonder je best te doen)

5

Heel erg moeilijk (ook als je veel leert)

Ik vind het examen Nederlands spannend

1

Ja, maar alle examens zijn spannend.

2

Ja, vooral Nederlands / talen vind ik moeilijk.

3

Nee, ik maak me geen zorgen om Nederlands.

4

Nee, ik maak me sowieso nergens zorgen om.

Schoolexamencijfer Nederlands: wat sta je nu?

A

Ik sta lager dan een 6,0

B

Ik sta tussen de 6,0 en 6,5

C

Ik sta tussen de 6,5 en 7,0

D

Ik sta hoger dan een 7,0

Ik verwacht van de examentraining dat ... (zet op volgorde wat jij het belangrijkst vindt)

1

Zelfstandig oefenen

2

Uitleg over de theorie

3

Klassikaal oefenen

4

'Moeilijke' vragen klassikaal bespreken

Ik verwacht van de examentraining dat deze onderwerpen terugkomen (zet op volgorde wat jij het belangrijkst vindt)

1

Artikel

2

Theorie bespreken (bijv. signaalwoorden)

3

Zakelijke e-mail

4

Begrijpend lezen

Wat verwacht je verder van mij?

Verwachtingen in de lessen

Neem je lesmateriaal mee (pen, schrift, oordopjes)

Kom als je gemotiveerd bent en je je wil voorbereiden op het examen.

Stel vragen als je iets niet begrijpt, extra uitleg wil etc.

Communiceer met elkaar en met mij!

--> Ben je iets vergeten/te laat o.i.d. zeg het!

Hoe ziet het examen Nederlands er uit?

• Ongeveer 30-37 vragen

  • (Begrijpend) lezen: 3 gewone teksten, 1 advertentie

  • Schrijven: 1 schrijfopdracht (e-mail of artikel)

  • 40-45 punten

• Volgorde

  • Tekst 1

  • Tekst 2: meestal langere tekst

  • Tekst 3: advertentie

  • Tekst 4

  • Schrijfopdracht behorend bij tekst

• Nieuwe lay-out!

Examenduur:

120 minuten

Soorten examenvragen

• Meerkeuzevragen (1 punt)

• Open vragen (citeren, samenvatten, voor- en nadelen noteren etc.)

• Tabelvragen

• Schrijfopdracht

• Er zijn een aantal vragen die ALTIJD in je examen zitten.

• Via deze onderstaande link leer je welke vragen dat zijn: https://www.youtube.com/watch?v=AggjmkGXqHU

Wat MOET je leren/kunnen voor het examen Nederlands?

Je kunt:

• tekstopbouw herkennen (hoe wordt een tekst ingeleid/ afgesloten?)

• leesstrategieën toepassen (wat gebruik je wanneer?)

• hoofdgedachte + onderwerp benoemen

• deelhoofdgedachte + deelonderwerp benoemen

• hoofd- en bijzaken kunnen onderscheiden

• Tekstdoelen herkennen (met welk doel schrijft de schrijver dit?)

• Tekstverbanden + signaalwoorden herkennen

• Conventies zakelijke e-mail juist inzetten

• Conventies artikel juist inzetten

Wanneer ben je goed voorbereid?

• Je hebt minimaal vijf complete examens geoefend (via www.eindexamensite.nl)

• Je kent alle theorie en kunt deze juist toepassen.

Examenwoorden

• In je boek Lezen – zakelijke teksten staat achterin een lijst met woorden die veel voorkomen op je examen bekijk/leer deze lijst.

• Gebruik je woordenboek.

• Noteer woorden die je komende weken tegenkomt en niet goed kent. Welke woordraadstrategie kun je gebruiken om toch achter de betekenis te komen?

Algemene tips

1. Bekijk de filmpjes van Arnoud Kuijpers op YouTube. LET OP: kies VMBO! (Vmbo-eindexamen Nederlands - YouTube)

2. Zorg dat je niet eindigt met de schrijfopdracht.

3. Lees eerst de vragen, dan pas de tekst. Je leest dan gerichter.

4. Gebruik je markeerstiften.

5. Zoek de betekenis op van onbekende woorden.

6. Leer de theorie, zodat je je werkgeheugen optimaal kunt benutten.

7. Koop eventueel de online examentraining van Arnoud Kuijpers via www.arnoudhelpt.nl (€24,99)

Herhaling theorie

Leesvaardigheid

Tekstsoorten

Drie soorten teksten op het eindexamen:

1. Informatieve teksten

   • artikelen uit kranten/ tijdschriften

   • nieuws uit de krant

2. Instructieve teksten

   • gebruiksaanwijzingen, aanwijzingen, recepten

   • korte instructieteksten

3. Betogende teksten

   • artikelen uit kranten/tijdschriften

   • reclame / folders

   • advertenties

Leesstrategieën

Drie belangrijke strategieën:

1. Globaal lezen

Voordat je de tekst gaat lezen --> indruk krijgen / onderwerp bepalen

2. Zoekend lezen

Specifieke informatie uit een tekst halen

Voorbeeldvraag: 'Welke voorbeelden staan er in alinea 4?'

3. Intensief lezen

Zorgvuldig en met aandacht lezen --> zorgen dat je het snapt.

Voorbeeldvraag: 'Wat is de hoofdgedachte van de tekst?'

Moeilijke woorden

• Informatie uit de context halen --> lees de tekst eromheen

• Woordenboek

Oefenvraag:

'In Breda is het aantal auto-inbraken rond het station, sinds daar deze zomer 33 camera's zijn opgehangen, bijna tot nul gereduceerd.' Door welk woord kan het woord 'gereduceerd' vervangen worden?

A) Vergroot

B) Verkleind

C) Vermenigvuldigd

Beeld en opmaak

• Titel --> onderwerp vertellen + aandacht trekken

• Tussenkopjes --> geven nieuw gedeelte van de tekst aan (globaal en zoekend lezen)

• Illustraties --> aandacht trekken, verduidelijken, tekst vervangen. Bedenk wat de functie van de afbeelding is.

• Lettertypes --> vragen over lettertypes gaan altijd over samenhang tussen lettertype en inhoud.

• Tekst- en alinea-indeling --> bepaal welke alinea's de inleiding/kern/slot zijn. Stappen in de tekst worden per alinea gezet.

Tekstdoelen

1. Informeren --> informatie verstrekken --> geen mening auteur

2. Overtuigen --> overhalen om hetzelfde te vinden als de auteur

3. Activeren --> tot handelen aanzetten, aansporen om bijv. een product te kopen

4. Instrueren --> uitleggen

5. Amuseren --> vermaak (kan ook gelden voor een plaatje)

6. (Mening geven) --> de auteur wil niet per se dat jij hetzelfde gaat denken.

Feiten en meningen

Feit = controleerbaar. Mening = voor iedereen anders

Voorbeeldvraag:

'Een schrijver kan gebruik maken van:

1 feiten

2 zijn/haar eigen mening

3 de mening van deskundigen

Waarvan maakt de schrijver van deze tekst vooral gebruik?

A 1 en 2

B 1 en 3

C 2 en 3

Indeling van de tekst

Inleiding

• Aanleiding noemen

• Belangrijke vraag stellen

• Opmerkelijke gebeurtenis

• Anekdote

• Samenvatting vooraf

• Mening deskundige

• Soms alvast de conclusie

Kern

• Belangrijkste info

• Deelonderwerpen

Slot

• Conclusie

• Samenvatting

• Antwoord op de belangrijke vraag

• Toekomstverwachting

Tekstverbanden + signaalwoorden

Onderwerp, hoofdgedachte en hoofdzaken

Onderwerp = waar de tekst over gaat in een paar worden (zo kort mogelijk).

Hoofdgedachte = één zin die precies weergeeft waar het de schrijver in die tekst om gaat.

Hoofdzaken = belangrijkste punten uit de tekst.

Citeren

Citeren = letterlijk overnemen

'Eerste twee woorden ... laatste twee woorden.' (alinea X, plaats v/d zin in de alinea)

Bijvoorbeeld:

'Mijn naam ... in Groningen.' (alinea 1, eerste zin).