Ontdekking van Elementaire Deeltjes

Ontdekking van Elementaire Deeltjes

1 / 13
next
Slide 1: Slide
New lesson editorNatuurkundeMiddelbare schoolvwoLeerjaar 5

This lesson contains 13 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 50 min
Report this lesson

Items in this lesson

Ontdekking van Elementaire Deeltjes

Leerdoel

Aan het einde van de les kun je de definitie van een elementair deeltje geven en de belangrijkste elementaire deeltjes benoemen.

Wat weet je al over deeltjesfysica en elementaire deeltjes?

Historische Beschrijving

Elementaire deeltjes zijn de kleinste deeltjes waaruit alles in het universum is opgebouwd. De ontdekking begon met de Griekse filosofen en evolueerde in de moderne deeltjesfysica.

Hier is een overzicht van de belangrijkste ontdekkingen van elementaire deeltjes:

  1. Elektron - 1897 - J.J. Thomson - Niet voorspeld

  2. Proton - 1917 - Ernest Rutherford - Niet voorspeld

  3. Neutron - 1932 - James Chadwick - Niet voorspeld

  4. Positron - 1932 - Carl Anderson - Voorspeld (door Paul Dirac in 1928)

  5. Myon - 1936 - Carl Anderson en Seth Neddermeyer - Niet voorspeld

  6. Neutrino - 1956 - Clyde Cowan en Frederick Reines - Voorspeld (door Wolfgang Pauli in 1930)

  7. Quarks - 1964 (theorie) - Murray Gell-Mann en George Zweig - Voorspeld (op basis van de quarktheorie)

  8. Gluon - 1979 - Indirect bewijs gevonden in botsingsexperimenten - Voorspeld (door quantumchromodynamica in de jaren '70)

  9. Z- en W-bosonen - 1983 - CERN-experimenten - Voorspeld (door het Standaardmodel)

  10. Higgsboson - 2012 - CERN (Large Hadron Collider) - Voorspeld (door Peter Higgs en anderen in 1964)

Deeltjesversneller


  • deeltjes zoals protonen of atoomkernen botsen

    met heel veel snelheid tegen elkaar.

  • Door de botsing ontstaan allerlei deeltjes die

    heel kort bestaan, en in een fractie van een

    seconde vervallen

  • Analyse van de botsingsproducten geeft ons informatie over de deeltjes.

  • deeltjes vervallen heel snel tot een stabiele situatie 10-20 s.

  • naast behoud van impuls en energie zijn er ook nog andere behoudswetten.

Wat zijn Elementaire Deeltjes?

Elementaire deeltjes zijn de bouwstenen van de materie en krachten in het universum. Ze zijn onderverdeeld in fermionen en bosonen.

Fermionen zijn deeltjes met half-gehele spin, zoals quarks en leptonen. Ze vormen materie en volgen het uitsluitingsprincipe van Pauli.


Bosonen hebben een hele getallige spin en dragen krachten over, zoals fotonen die elektromagnetische kracht overbrengen.

Quarks en Leptonen

Quarks zijn de bouwstenen van protonen en neutronen, terwijl elektronen voorbeelden zijn van leptonen (elektron-achtigen).

anti materie

Antimaterie is als de "spiegelversie" van normale materie. Elk deeltje in het universum heeft een antideeltje met dezelfde massa, maar de tegenovergestelde elektrische lading. Bijvoorbeeld:

  • Het elektron, een deeltje met een negatieve lading, heeft een antideeltje dat positron heet. Dit positron heeft dezelfde massa, maar een positieve lading.

  • Het proton heeft een antideeltje dat het antiproton heet, dat een negatieve lading heeft in plaats van positief.

Hoe werkt antimaterie?

Wanneer een deeltje en zijn antideeltje elkaar ontmoeten, vernietigen ze elkaar in een proces dat annihilatie wordt genoemd. Hierbij komt er een enorme hoeveelheid energie vrij, meestal in de vorm van licht (fotonen).

Waar vinden we antimaterie?

In ons dagelijks leven komen we bijna nooit antimaterie tegen, omdat de meeste materie om ons heen gewone materie is. Antimaterie kan wel worden gemaakt in laboratoria, zoals in de deeltjesversnellers bij CERN. Daarnaast wordt antimaterie ook aangetroffen in kosmische straling.


Een positron en elektron naderen elkaar met gelijke snelheid en annihileren. Waarom ontstaan er meestal 2 fotonen

wat nu als er 3 fotonen ontstaan?

behoudswetten

Baryongetal Baryongetal = (aantal quarks – aantal antiquarks) / 3.

Samengestelde deeltjes hebben Baryongetal 0, -1 of +1 .

Het Baryongetal is behouden

Leptongetal Leptongetal = (aantal leptonen – aantal anti leptonen)

Het aantal leptonen is behouden (een anti-lepton telt voor -1 lepton)

Ieder lepton heeft een getal van 1 waarbij de bijbehorende anti-deeltjes -1 zijn

Lading De lading is behouden bij een interactie.


Feynmann diagram

Tijd

Ruimte

Text

  • down Quark zendt W- boson uit en wordt up Quark

  • Het W- boson verandert na korte afstand en tijd in een elektron en een anti-neutrino.


Het neutron is vervallen tot een proton.