AF 5 Bloedcellen

5

2.7 bloed en afweerstelsel

anatomie fysiologie

2

1 / 37
next
Slide 1: Slide
New lesson editorAFPMBOStudiejaar 1

This lesson contains 37 slides, with text slides.

time-iconLesson duration is: 90 min
Report this lesson

Items in this lesson

5

2.7 bloed en afweerstelsel

anatomie fysiologie

2

B2 - bloed en samenstelling

2.7

bloed en afweerstelsel

LEERDOELEN...

  • Je noemt de soorten bloedcellen en hun functie

  • Je omschrijft het systeem van de bloedgroepen

bloed is de rode vloeistof in de bloedvaten...

  • ongeveer 5 liter bloed

  • het bestaat uit cellen en vloeistof (plasma)

2.7

bloed

95% van de cellen zijn rode bloedcellen...

  • ze zijn plat en rond, met een deuk in het midden

  • ze hebben geen celkern

  • om ze te maken is vit B12 en foliumzuur nodig


2.7

rode bloedcellen

  • de cel is gevuld met hemoglobine

  • hemoglobine bindt zuurstof

  • hiervoor is ijzer nodig

  • ze leven ongeveer 3 mnd.

  • functie: transport van zuurstof en kooldioxide

2.7

rode bloedcellen

witte bloedcellen zijn cellen met een bolle vorm...

  • ze hebben een celkern

  • ze zijn betrokken bij de afweer; ze reageren op elke lichaamsvreemde stof

  • ze doen dit werk binnen en buiten de bloedvaten

2.7

witte bloedcellen

witte bloedcellen zijn cellen met een bolle vorm...

  • ze leven ongeveer 2 dagen

  • er zijn veel soorten, 2 daarvan zijn...

2.7

witte bloedcellen

1 de korrelcel

  • witte bloedcel met duidelijke korrels

  • de korrels doden ziekte-verwekkers

2.7

witte bloedcellen

2 de lymfecel

  • witte bloedcel met een grote kern

  • ze werken in lymfeklieren

  • maken antistoffen tegen ziekteverwekkers

2.7

witte bloedcellen

bloedplaatjes zijn kleine, platte cellen...

  • ze hebben geen celkern

  • ze leven tot max 10 dagen

  • ze laten het bloed stollen

  • ze vormen een bloedprop

2.7

bloedplaatjes

B3 - aanmaak en afbraak van bloedcellen

bloedcellen worden gemaakt in het rode beenmerg...

  • beenmergcellen delen tot bloedstamcellen

  • deze delen zich in wat er nodig is aan bloedcellen

2.7

aanmaak van bloed

bloedcellen worden gemaakt in het rode beenmerg...

  • rode bloedcellen rijpen in het beenmerg

  • Hb erin en kern eruit, dan de RBC in de bloedbaan

2.7

aanmaak van bloed

cel in beenmerg

RBC

bloedcellen worden gemaakt in het rode beenmerg...

  • witte bloedcellen rijpen in het beenmerg of in lymfe organen

  • ze werken overal

2.7

aanmaak van bloed

bloedcellen worden gemaakt in het rode beenmerg...

  • bloedplaatjes komen van een bloedstamcel

  • de uitlopers snoeren in en  kleine stukjes komen in de bloedbaan

2.7

aanmaak van bloed

uitloper

bloedplaatjes

stamcel in beenmerg

bloedcellen worden afgebroken door...

  • witte bloedcellen

2.7

afbraak van bloed

bloedcellen worden afgebroken in...

  • de milt

  • de lever

  • van RBC's worden ijzer en Hb gerecycled; ijzer opslag, Hb hergebruik (bilirubine) tot gal

2.7

afbraak van bloed

maak uit learnbeat

  • test je kennis 6 en 7

  • pas je kennis toe 8

2.7

B4 - bloedstolling

om te stollen, dan...

  1. vernauwt het bloedvat (om bloedverlies tegen te gaan)

  2. klitten de BP aan elkaar (propvorming)

  3. wordt van fibrinogeen fibrine gemaakt (draadvorming)

2.7

bloedstolling

de lever maakt het stollingseiwit fibrinogeen, zit in het bloedplasma...

  • in meerdere stappen wordt dit omgezet in lange fibrine draden

  • om te stollen is vitamine K nodig

2.7

bloedstolling

de bloedstolling kan op twee manieren ontstaan...

  1. schade in het bloedvat 

  2. schade in de directe omgeving

2.7

bloedstolling

1
2

beide routes leiden naar hetzelfde punt...

3 het maken van het stollings-eiwit fibrine

2.7

bloedstolling

3

door het uitharden van fibrine ontstaat een korstje...

  • later lost het korstje op

2.7

bloedstolling

B5 - bloedgroepen en transfusieschema

bloedgroepen zijn eiwitten op het membraan van een RBC...

  • ze heten antigenen

  • twee varianten (A en B)

  • kunnen beide voorkomen (AB)

  • zijn niet aanwezig (0)

2.7

bloedgroepen

in het plasma zitten antistoffen, die niet passen op de RBC

  • er is anti-B bij blgr A

  • er is anti-A bij blgr B

  • er is niets bij blgr AB

  • anti-A + anti-B bij blgr 0

2.7

bloedgroepen

  • antistoffen (plasma) mogen niet matchen met antigenen (RBC)

  • als het wèl matcht, klontert het bloed (levensgevaarlijk)

2.7

bloedgroepen

  • dit klonter principe gebruikt men bij de bloedgroep test

  • zo weet je welke bloedgroep je kan doneren

2.7

bloedgroepen

een andere bloedgroep is de resusfactor (Rh)...

  • is die er wel: Rh positief

  • is die er niet: Rh negatief

  • van nature zitten er in het plasma geen antistoffen tegen de resusfactor

2.7

bloedgroepen

de resusfactor is belangrijk bij zwangerschap...

  • Rh- moeder en Rh+ foetus

  • bij de bevalling komen beide bloedstromen in contact

  • moeder maakt antistoffen

  • bij volgende zwangerschap worden deze antistoffen ingezet tegen het kind

  • resusziekte

2.7

bloedgroepen

  • de donor geeft RBC

  • als ontvanger heb je antistoffen

  • er mag geen match zijn

  • bloedgroep 0 is daarmee de universele donor

  • bloedgroep AB kan van alle donoren RBC ontvangen

2.7

bloedgroepen

  • Rh+ bloed kan niet gegeven worden aan Rh- bloed

  • het Rh- bloed (ontv.) herkent het Rh+ (don.) niet

  • de ontvanger met Rh- bloed gaat antistoffen maken (resusziekte)

2.7

bloedgroepen

maak uit Learnbeat

  • pas je kennis toe 9 en 10

2.7

bloedgroepen