1.4

Boermarkeweg

Economie klas 4

Lespresentatie

1.4

Help, de prijzen stijgen!

1 / 14
next
Slide 1: Slide
New lesson editorEconomieMiddelbare schoolmavoLeerjaar 4

This lesson contains 14 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 30 min
Report this lesson

Items in this lesson

Boermarkeweg

Economie klas 4

Lespresentatie

1.4

Help, de prijzen stijgen!

§ 1.4 Help, de prijzen stijgen!

Leerdoelen

  • Je kunt oorzaken van inflatie noemen.

  • Je kunt het cpi en de inflatie berekenen.

  • Je kunt uitleggen wat gevolgen van inflatie zijn.

  • Je kunt uitleggen hoe lonen en prijzen elkaar beïnvloeden.

Wat is inflatie eigenlijk?

Koopkracht

  • Koopkracht = de hoeveelheid goederen en diensten die je met je inkomen kunt kopen.

  • Door stijging van je netto inkomen neemt je koopkracht toe.

  • Door inflatie neemt je koopkracht af.

  • Inflatie = een algemene stijging van de prijzen.

Prijsniveau

Inkomen

Koopkracht

Wat als inflatie 4% en loonstijging 2%?

A

Koopkracht blijft gelijk

B

Koopkracht daalt met 2%

Bij 1% inflatie en 5% loonstijging?

A

Koopkracht daalt met 4%

B

Koopkracht stijgt met 4%

Oorzaken van inflatie

Prijzen kunnen stijgen…

  • als de vraag sneller stijgt dan het aanbod.

  • als de productiekosten stijgen.

Bijvoorbeeld door loonstijgingen.

Producenten berekenen de hogere kosten door in de verkoopprijzen.

  • als ingevoerde grondstoffen duurder worden.

Bijvoorbeeld stijging van de olieprijs.

  • als de overheid belastingtarieven verhoogt.

Bijvoorbeeld verhoging btw-tarief.

Hoe hoog is de inflatie?

  • Het CBS onderzoekt elke maand de prijsstijging van vrijwel alle goederen en diensten.

  • Hiermee berekent het CBS het consumentenprijsindexcijfer (cpi).

  • Met het cpi kun je de inflatie bepalen ten opzichte van het basisjaar:

    • Basisjaar: cpi = 100

      • Nu: cpi = 103,6

      • Inflatie: 3,6%

  • In 2012 maakte het CBS het volgende filmpje over inflatie.

Cpi berekenen

  • Er zijn verschillende groepen uitgaven: de uitgavencategorieën.

    • In werkelijkheid onderzoekt het CBS 14 groepen met in totaal honderden goederen en diensten.

  • Per categorie is de prijsverandering met een indexcijfer weergegeven.

    • Voorbeeld: kleding heeft prijsindexcijfer 102. De prijzen van kleding zijn dus met 2% gestegen.

  • Elke uitgavencategorie heeft een wegingsfactor.

Hoe groter het aandeel in de gezinsuitgaven, des te groter de wegingsfactor is.

  • De wegingsfactor van huisvesting is vrij hoog, want huishoudens besteden hieraan een groot deel van hun uitgaven.

Gevolgen van inflatie

  • Een inkomensstijging van bijvoorbeeld 2,5% is een nominale stijging.

  • Bij een inflatie van bijvoorbeeld 1% neemt je koopkracht dan met 1,5% toe. Dit is een reële stijging.

  • Geldontwaarding: als er inflatie is, kun je met één euro steeds minder kopen. De koopkracht van de euro daalt.

  • Door inflatie in Nederland kan de concurrentiepositie ten opzichte van het buitenland verslechteren.

Samen: opdracht 4

Lonen en inflatie

  • Inflatie > loonstijging → koopkracht daalt.

  • Vakbonden willen prijscompensatie: lonen stijgen net zo veel als de prijzen.

  • Voor werkgevers stijgen de loonkosten. Die berekenen zij door in de prijzen.

  • Door hogere prijzen neemt de inflatie toe.

  • Vakbonden willen weer prijscompensatie…

enzovoort…

enzovoort…

  • Er is een loon-prijsspiraal ontstaan.

Actueel

  • Jarenlang was de inflatie laag, minder dan de gewenste 2%.

Soms was er zelfs korte tijd deflatie: de prijzen daalden.

  • Eind 2021 begonnen de prijzen snel te stijgen.

  • Bekijk alles over inflatie en de prijsstijgingen eind 2021 in het volgende filmpje (± 10 min.):

Waarom alles duurder en duurder wordt - YouTube