PVS LUK 3 bijeenkomst 5.2 Ethisch argumenteren in de zorgpraktijk

Ethisch argumenteren in de zorgpraktijk

1 / 26
next
Slide 1: Slide
New lesson editor

This lesson contains 26 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Ethisch argumenteren in de zorgpraktijk

This item has no instructions

This item has no instructions

Wat weet jij al over ethisch argumenteren?

This item has no instructions

Lesdoelen

Aan het eind van deze les kun je:


  • een ethisch standpunt formuleren,

  • dit onderbouwen met de SAB-methode,

  • de onderliggende waarden benoemen,

  • drogredenen herkennen,

  • met je samenwerkingsgroep deelnemen aan een lagerhuisdebat over ethisch dilemma.

This item has no instructions

Startvraag

Waarom moet een verpleegkundige zijn morele keuzes kunnen uitleggen? (open vraag, denken-paar-delen)

This item has no instructions

Waarom is argumenteren in de zorg belangrijk?

Je keuzes toelichten is essentieel voor samenwerking en vertrouwen binnen het team en richting patiënten.

This item has no instructions

Reflectie

Wanneer moest jij uitleggen waarom je iets vond? Wat vond je lastig?

This item has no instructions

Wat is de SAB-methode?

SAB staat voor Standpunt, Argument, Bewijs. Deze structuur helpt je om helder en onderbouwd te spreken.

Het SAB-model is een didactische vereenvoudiging van het argumentatiemodel van Toulmin, zoals toegepast in onderwijs en debatdidactiek (o.a. SLO; Nederlands Debat Instituut).

Uitleg SAB-methode

Standpunt (S)

Argument (A) en Bewijs (B)

Wat vind je dat er moet gebeuren?

Waarom? (A) Waarop baseer je dit? (B)

S:
Een verpleegkundige moet altijd eerlijk zijn tegen de patiënt over behandelgrenzen.

A:
Omdat eerlijkheid nodig is om de autonomie van de patiënt te respecteren.

B:
Zonder volledige informatie kan een patiënt geen geïnformeerde keuze maken, wat in strijd is met professionele zorgnormen.

This item has no instructions

“Ik vind” is geen argument!

Een standpunt zonder onderbouwing is niet overtuigend. Argumenten en bewijzen maken het verschil.

This item has no instructions

Voorbeeld uit de praktijk

Stel er is personeelstekort op jouw afdeling. Moet de zorg dan tijdelijk worden versoberd? Denk na over je eigen visie.

This item has no instructions

Oefening: formuleer een SAB

Stelling: ‘Bij personeelstekort mag de zorg tijdelijk worden versoberd.’ Formuleer jouw standpunt met de SAB-methode.

This item has no instructions

Poll

Eens of oneens met de stelling? Vul in en bespreek de eerste voor- en tegenargumenten kort klassikaal.

This item has no instructions

Van argument naar waarde

De beroepscode benoemt en onderbouwt onder andere:


  • Autonomie (zelfbeschikking en informed consent)

  • Zorgzaamheid en betrokkenheid

  • Niet-schaden en veiligheid

  • Rechtvaardigheid (gelijke en eerlijke zorg)

  • Privacy en vertrouwelijkheid

  • Professionaliteit en verantwoordelijkheid

We gaan van argument naar waarde omdat ethiek niet gaat over wie het beste argument heeft, maar over welke waarden we bereid zijn te beschermen of op te offeren.

De waarden autonomie, zorgzaamheid, rechtvaardigheid, niet-schaden, privacy en professionaliteit zijn expliciet verankerd in de beroepscode van verpleegkundigen en vormen daarmee een legitiem en officieel ethisch kader voor verpleegkundig handelen.


Naast de beroepscode bestaat er een bio-ethisch denkkader waarin ‘weldoen’ een expliciet principe is. Wat in theorie ‘weldoen’ heet, komt in de beroepscode terug als zorgzaamheid en professioneel handelen.

Van argument naar waarde

Waarde eronder

Argument

Veiligheid / niet-schaden
(voorkomen dat de patiënt schade oploopt)


Autonomie
(respect voor zelfbeschikking)

“We moeten ons aan het protocol houden, ook al wil de patiënt iets anders.”


“De patiënt moet deze beslissing zelf kunnen nemen.”

Een argument gaat over wat je doet of zegt in deze situatie;
een waarde gaat over wat je daarbij moreel wilt beschermen.

This item has no instructions

Opdracht: benoem de waarde

Koppel bij andermans argument het onderliggende waarde. Bespreek in tweetallen.

This item has no instructions

Herken drogredenen in discussies

Let op veelvoorkomende drogredenen: beroep op autoriteit, emotioneel appel, valse tegenstelling, etc.

This item has no instructions

Voorbeelden van drogredenen

‘De arts zegt dat het zo moet, dus is het goed.’

Beroep op autoriteit

‘Of we doen alles, of we doen niets voor de patiënt.’

Valse tegenstelling

This item has no instructions

Opdracht: herken en verbeter het argument

Lees het argument en zoek de drogreden. Verbeter het zodat het standhoudt in een ethische dialoog.

This item has no instructions

Samen oefenen met casussen

Werk in groepjes en pas de SAB-methode toe op een casus uit de praktijk.

This item has no instructions

Feedbackronde

Geef elkaar feedback op het formuleren van standpunten, argumenten en het benoemen van waarden.

This item has no instructions

Reflectievraag

Wat helpt jou om een ethisch standpunt professioneel te verwoorden? (open reflectie, klassikaal delen)

This item has no instructions

Vooruitblik

Werk in je vaste samenwerkingsgroepje.


Kies als groep Set A of Set B (verdeel de setjes evenredig over de gehele klas).


Verdeel ter voorbereiding de 5 bronnen: iedereen leest 1 of 2 bronnen en is daarvan expert.


Vul individueel deel 1 van het werkblad in en neem je bron (geprint/gemarkeerd) + werkblad mee naar bijeenkomst 5.3. 

This item has no instructions

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

This item has no instructions

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

This item has no instructions

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.

This item has no instructions