Les 5_H2_2.5-2.7 Activiteiten voor jonge kinderen

• New lesson editor
• Zorg en Welzijn
• Middelbare school
• vmbo b, k
• Leerjaar 3

Activiteiten voor jonge kinderen

Leerdoel

Ik kan de lichamelijke, geestelijke en sociale ontwikkeling van een baby/dreumes en een peuter uitleggen en de begrippen sociale vaardigheid, omgangsvorm en online omgangsvormen toepassen in herkenbare situaties.

Wat is volgens jou belangrijk bij goed omgaan met jonge kinderen?

Gebruik de woordwolk als start: denk aan woorden zoals veilig, rustig, lief, spelen, helpen, luisteren. Haal na afloop 3 woorden eruit en koppel die aan het leerdoel.

Ontwikkeling en activiteiten

Bij activiteiten voor kinderen kijk je altijd naar de ontwikkeling van het kind.

• wat een kind lichamelijk kan

• wat een kind begrijpt en leert

• hoe een kind contact maakt met anderen

Een activiteit moet veilig, passend en stimulerend zijn.

Leg de link met het vak Zorg en Welzijn: een goede activiteit is niet alleen leuk, maar sluit aan bij de leeftijd en ontwikkeling van het kind.

Baby en dreumes: lichamelijke ontwikkeling

• groeit snel in bewegen

• van liggen naar rollen, kruipen en lopen

• oefent met grijpen en vasthouden

• ontdekt de wereld met zintuigen en beweging

Noem dat baby's en dreumesen nog veel begeleiding nodig hebben. Activiteiten moeten eenvoudig en veilig zijn, met zacht materiaal en genoeg rust.

Baby en dreumes: geestelijke en sociale ontwikkeling

• herkent vertrouwde gezichten en stemmen

• leert door kijken, voelen en herhalen

• reageert op aandacht, troost en nabijheid

• speelt eerst vooral alleen of naast een ander

Benadruk dat jonge kinderen nog niet echt samen spelen zoals oudere kinderen. Contact en hechting zijn in deze fase erg belangrijk.

Passende activiteiten voor baby en dreumes

Voor deze leeftijd passen activiteiten die kort en eenvoudig zijn.

• kiekeboe, zingen, klappen

• voelen aan verschillende materialen

• kijken naar boekjes of plaatjes

• rollen, kruipen, stapelen

De begeleider let op rust, veiligheid en herhaling.

Wat past het best bij een baby of dreumes?

A

Lang uitleggen

B

Kort herhalen

C

Moeilijk spel

D

Zelf plannen

Toetst of leerlingen begrijpen dat baby’s en dreumesen leren door herhaling, nabijheid en eenvoudige activiteiten.

Baby en dreumes

Bij een baby of dreumes moet een activiteit veilig en eenvoudig zijn. Het kind leert door herhalen en ontdekt de wereld met zintuigen en beweging.

veilig

herhalen

zintuigen

rennen

moeilijk

huiswerk

discussie

De kernwoorden komen direct uit de vorige slides: veilig, herhalen, zintuigen.

Wat is een sociale vaardigheid?

Een sociale vaardigheid is gedrag waarmee je goed met andere mensen omgaat.

Voorbeelden zijn:

• luisteren

• helpen

• rekening houden met een ander

• wachten op je beurt

• vriendelijk reageren

Verbind dit met werken met jonge kinderen: sociale vaardigheden van de begeleider zijn belangrijk, maar kinderen leren ze ook zelf tijdens activiteiten.

Sociale vaardigheden bij jonge kinderen

Bij baby’s, dreumesen en peuters zie je sociale vaardigheden in een eenvoudige vorm.

• contact zoeken

• nadoen

• samen spelen

• delen of hulp vragen

• reageren op anderen

Leg uit dat deze vaardigheden nog geoefend worden. Verwacht dus geen volwassen gedrag van jonge kinderen.

Peuter: lichamelijke ontwikkeling

Een peuter kan al meer zelfstandig bewegen.

• lopen, rennen en klimmen

• gooien, duwen en trekken

• bouwen, kleuren en eenvoudige puzzels maken

• meer controle over handen en vingers

Koppel dit aan activiteitkeuze: peuters hebben beweging nodig, maar ook materiaal waarmee ze fijne motoriek oefenen.

Wat is een omgangsvorm?

Een omgangsvorm is de manier waarop je met anderen omgaat.

• beleefd en rustig praten

• iemand aankijken

• netjes helpen

• grenzen van een kind respecteren

Noem dat omgangsvormen passen bij de situatie. In de kinderopvang of bij een activiteit gebruik je rustige taal en geef je veiligheid.

Online omgangsvormen

Online omgangsvormen zijn regels voor netjes en veilig gedrag op internet.

• respectvol schrijven

• geen gemene berichten sturen

• zorgvuldig omgaan met foto’s en gegevens

• nadenken voor je iets deelt

Hoewel jonge kinderen zelf nog weinig online actief zijn, is dit begrip belangrijk voor de student als begeleider en maker van opdrachten of communicatie.

Verschil: echt contact en online

Online situaties

• je ziet direct emoties

• je past je stem en houding aan

• veiligheid en nabijheid zijn belangrijk

• je reageert meteen op behoeften

• je mist gezichtsuitdrukking en toon

• berichten kunnen verkeerd overkomen

• privacy is extra belangrijk

• denk na voor je iets plaatst of deelt

Bij jonge kinderen

Benadruk het verschil tussen fysiek pedagogisch handelen en digitaal gedrag. Beide vragen respect, maar online zie je minder direct wat je boodschap doet.

Wat is een sociale vaardigheid?

A

Netjes schrijven

B

Goed bewegen

C

Goed omgaan

D

Snel groeien

De juiste keuze vat de definitie samen: gedrag waarmee je goed met anderen omgaat.

Wat is online wél belangrijk?

A

Hard praten

B

Snel typen

C

Alles delen

D

Privacy bewaken

Sluit aan op het verschil tussen echt contact en online situaties.

Omgang en online

Een goede omgangsvorm is rustig en beleefd gedrag. Online zijn privacy en respect belangrijk. Bij jonge kinderen let je ook op veiligheid en nabijheid.

omgangsvorm

privacy

veiligheid

volume

wedstrijd

snelheid

punten

Controleert de kernbegrippen omgangsvorm, privacy en veiligheid.

Peuter: geestelijke ontwikkeling

• taal groeit snel

• leert door nadoen en proberen

• wil zelf dingen doen

• begrijpt eenvoudige uitleg en regels

Noem dat peuters nieuwsgierig zijn en grenzen verkennen. Daarom werkt een duidelijke, korte uitleg beter dan lange instructies.

Passend gedrag bij jonge kinderen

Wel passend

Niet passend

• rustig praten

• duidelijk uitleg geven

• geduldig blijven

• troosten en aanmoedigen

• veiligheid voorop zetten

• schreeuwen

• hard corrigeren

• te moeilijke opdrachten geven

• kinderen negeren

• onveilig materiaal gebruiken

Maak de koppeling met beroepshouding: passend gedrag van de begeleider beïnvloedt hoe veilig en prettig een activiteit verloopt.

Peuter: sociale ontwikkeling

• speelt vaker samen met andere kinderen

• leert delen en wachten op de beurt

• laat gevoelens duidelijk zien

• heeft hulp nodig bij ruzie of teleurstelling

Maak zichtbaar dat sociale ontwikkeling nog in opbouw is: peuters kunnen nog niet altijd rekening houden met anderen, maar oefenen dit stap voor stap.

Passende activiteiten voor peuters

Peuters leren veel in spel.

• samen zingen en bewegen

• bouwen of rollenspel

• een simpele knutselactiviteit

• een spel met om de beurt iets doen

De activiteit mag uitdagen, maar moet wel duidelijk en overzichtelijk blijven.

Welke activiteit past het best bij een peuter?

A

Samen bouwen

B

Alleen slapen

C

Fles drinken

D

Inbakeren

Peuters leren veel in spel en kunnen vaker samen iets doen.

Peuterontwikkeling

Een peuter wil vaak zelf dingen doen. Een peuter leert door nadoen en oefenen. Bij samen spelen leert een peuter delen en wachten op de beurt.

zelf

nadoen

delen

liggen

zwijgen

dragen

slapen

Laat leerlingen de koppeling maken tussen ontwikkeling en passende activiteit.

Waarom moet een peuteractiviteit duidelijk blijven?

Bespreek dat peuters meer kunnen dan baby’s/dreumesen: meer bewegen, meer taal, meer samen spelen, maar nog steeds korte en duidelijke begeleiding nodig hebben.

Begrippenlijst

sociale vaardigheid - gedrag waarmee je goed met anderen omgaat

omgangsvorm - de manier waarop je je gedraagt tegenover anderen

online omgangsvormen - regels voor netjes en veilig gedrag op internet

lichamelijke ontwikkeling - groei van het lichaam en het bewegen

geestelijke ontwikkeling - ontwikkeling van denken, begrijpen en leren

sociale ontwikkeling - ontwikkeling in contact maken en omgaan met anderen

draaiboek - een uitgewerkt plan voor het uitvoeren van een activiteit

Huiswerk

Lezen en maken blz. 50 t/m 54

Begrippenlijst

baby - een jong kind in het eerste levensjaar

dreumes - een kind van ongeveer 1 tot 2 jaar

peuter - een kind van ongeveer 2 tot 4 jaar

passend gedrag - gedrag dat geschikt is voor de situatie en de leeftijd van het kind

begeleiding - hulp en sturing bij een activiteit

veiligheid - zorgen dat een kind geen gevaar loopt tijdens de activiteit

Praktijkopdracht: Draaiboek Activiteiten voor kinderen

In het draaiboek laat je zien dat je een activiteit goed voorbereidt.

Daarin beschrijf je:

• voor welke leeftijd de activiteit is

• wat het doel van de activiteit is

• welke materialen nodig zijn

• hoe je zorgt voor veiligheid en begeleiding

1

minute

00

second

+30 s

Sluit aan bij PTA 311. Benadruk dat de leeftijdskeuze invloed heeft op doel, spelvorm, materiaal en begeleiding.

Inhoudelijke eisen van een goede activiteit

Een activiteit is sterk als deze:

• aansluit bij de leeftijd

• een duidelijk doel heeft

• veilig uitvoerbaar is

• ontwikkeling stimuleert

• rekening houdt met sociale vaardigheden en omgangsvormen

Noem dat dit precies de punten zijn waarop een praktijkopdracht vaak wordt beoordeeld: passend, veilig, uitvoerbaar en pedagogisch verantwoord.

Wat moet in een goed draaiboek staan?

A

Alleen de kosten

B

Leeftijd en doel

C

Alleen versiering

D

Naam van ouders

Verwijst naar de eisen van PTA 311: leeftijd, doel, materialen, veiligheid en begeleiding.

Draaiboek maken

Een goede activiteit sluit aan bij de leeftijd van het kind. De activiteit moet veilig uitvoerbaar zijn en de ontwikkeling stimuleren.

leeftijd

veilig

ontwikkeling

pauze

grootte

snelheid

kleur

Herhaalt de beoordelingspunten van een goede activiteit.

Waar let jij op bij jouw draaiboek?

Bespreek antwoorden zoals: leeftijd noemen, doel kiezen, veilig materiaal gebruiken, uitleg aanpassen, rekening houden met sociale ontwikkeling.

Wat heb jij vandaag geleerd?

Laat leerlingen kort terugkijken op de les. Mogelijke thema’s: verschillen tussen leeftijden, sociale vaardigheden, online omgangsvormen, draaiboek.

Wat hielp jou het best om dit te begrijpen?

Gebruik de antwoorden om te zien welke werkvorm of uitleg het meest hielp.