Zicht op ontwikkeling en begeleiding van onze leerlingen

• Ges
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 1

Zicht op ontwikkeling en begeleiding van onze leerlingen

Hoe houden wij op dit moment zicht op de ontwikkeling en begeleiding van onze leerlingen?

Hoe doen we dit nu concreet?

Beheersingsgericht leren (in de les)

• Werken met LessonUp: formatief handelen en leerdoelgericht werken.

• Voortdurende controle van beheersing van de leerdoelen.

• Directe feedbackmomenten om voortgang zichtbaar te maken.

OMZA (over de periode)

• Iedere docent vult OMZA zorgvuldig en tijdig in.

• Leerlingen krijgen feed-up (doel), feedback (huidige niveau) en feedforward (volgende stap).

• Geeft actueel zicht op ontwikkeling binnen de vakles.

Mentor – Leren Leren (over de periode)

• Mentor ondersteunt de leerling bij plannen.

• Mentor monitort structureel het proces van Leren Leren.

• Versterkt studievaardigheden en zelfregulatie.

Referentietoetsen & benchmark

• Na toetsweek 1: analyse referentiescores en vergelijking met landelijke benchmark.

• Kernvakdocenten bepalen benodigde ondersteuning in en buiten de les.

• Waar nodig: HDT of extra begeleiding buiten de reguliere lessen.

• Doel: structureel zicht op ontwikkeling + gerichte interventies.

OPP

• Voortgang uit lessen, OMZA, referentietoetsen en Leren Leren wordt meegenomen in monitoring van het OPP.

• Aansluiting bij individuele onderwijsbehoeften en doelen d.m.v. het OPP.

• Helpt bepalen welke interventies nodig en haalbaar zijn.

Wat weet je al over de wettelijke verplichtingen rondom het opstellen van een OPP?

Wanneer verplicht?

• Leerling ontvangt extra ondersteuning bovenop basisondersteuning.
  
• School verwacht dat leerling reguliere einddoelen niet volledig haalt.
  

Altijd verplicht voor:

• Praktijkonderwijs (PrO)

• VSO / (V)SO

• ISK-leerlingen

Wat moet er minimaal in staan?

Uitstroombestemming

• Realistische verwachting: diploma / entree / mbo / arbeid / dagbesteding.

• Verwachte onderwijsontwikkeling

• Ontwikkellijn per vak/vakgebied/ bouwstenen.

• Nodige ondersteuning om het doel te halen.

Betrekken van ouders (en leerling)

• Ouders worden betrokken bij opstellen OPP.

• Ouders stellen OPP vast (ondertekening).

• Leerling wordt betrokken wanneer passend.

Evaluatie & bijstelling

• Minimaal jaarlijks evalueren.

• Bijstellen wanneer ontwikkeling daarom vraagt.

• Ouders opnieuw betrekken bij wijzigingen.

Aansluiting & verantwoording

• OPP sluit aan op het ondersteuningsprofiel van de school en het SWV-ondersteuningsplan.

• OPP maakt deel uit van het leerlingdossier.

• Inspectie beoordeelt: realisme, actualiteit en uitvoering van ondersteuning.

  

Ondersteuningspiramide

4 ondersteuningsniveaus

Centrale vraag: Wat betekent de (individuele) ondersteuningsbehoefte voor mijn pedagogisch-didactisch handelen als vakdocent? 

1. Basisondersteuning (voor alle leerlingen)
   
2. Basis+ ondersteuning (lichte extra behoeften)
   
3. Extra ondersteuning (met OPP en handelingswijzer, eventueel in samenwerking met externen)
   
4. Diepte ondersteuning (in samenwerking met externen/SWV)
   

Ondersteuningsaanbod

4 ondersteuningsniveaus

Hoe werkt het?

We beginnen altijd bij de basis: wat een leerling nodig heeft binnen de reguliere klas. Als dat niet voldoende blijkt, zetten we aanvullende ondersteuning in.

Belangrijk om te weten

Ondersteuning is cumulatief. Wanneer een leerling bijvoorbeeld van niveau 2 naar niveau 3 gaat, blijft de ondersteuning van niveau 2 actief (gelaagd ondersteuning)

Waarom werken we zo?

We kijken nauwgezet naar wat een leerling nodig heeft en bouwen de hulp stapsgewijs op, met behoud van wat werkt.

Rollen en taken  binnen onze ondersteuningsstructuur:

COPA:

• Voert leerling- en klassenobservaties uit.

• Schrijft OPP’s voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben.

• Stelt samen met de mentor het groepsplan op.

• Bewaakt de doorgaande lijn tussen individuele ondersteuning (OPP) en het onderwijs in de klas.

Mentor:

• Bespreekt het OPP met ouders en leerling en regelt ondertekening.

• Houdt zicht op OMZA-gegevens, Leren Leren en groepsdynamiek.

• Brengt deze informatie in bij het opstellen en bijstellen van het groepsplan.

• Onderhoudt contact met ouders en leerling over voortgang en behoeften.

Vakdocenten:

• Vullen OMZA in met feed-up, feedback  en feed-forward.

• Werken dagelijks volgens de afspraken uit het groepsplan.

• Geven signalen over voortgang en ondersteuningsbehoeften aan mentor en teamleider.

Teamleider:

• Houdt overzicht over de totale ondersteuningsstructuur binnen het team.

• Stuurt het team aan bij de uitvoering van groepsplannen, OPP’s en ondersteuningsafspraken.

• Signaleert en bewaakt de kwaliteit van begeleiding en onderwijs.

• Organiseert en faciliteert overlegmomenten (leerlingbesprekingen).

• Ondersteunt mentoren bij complexe casussen en oudercontacten.

• Bewaakt de voortgang van acties en interventies.

Nieuw format OPP

Sinds dit schooljaar werken we met een nieuw OPP-format, gebaseerd op de Klim- en Kijkwijzer van de Johan de Witt Scholengroep.

🔹 Waarom deze verandering?

Het oude format sloot onvoldoende aan bij de werkwijze volgens de Klim- en Kijkwijzer, waarmee we de ontwikkeling en ondersteuning van leerlingen in kaart brengen.

🔹 Wat is er nieuw?

• OPP is opgebouwd rond de 8 bouwstenen van de Klimwijzer

• Duidelijke koppeling tussen ondersteuningsbehoeften en het handelen van school, ouders en hulpverlening

• Meer focus op samenhang, concrete doelen en evaluatie

🔹 Wat betekent dit voor jou als mentor?

Je speelt een sleutelrol in het signaleren, uitvoeren en afstemmen van het OPP — samen met ouders, leerling en COPA.

Praktische informatie:

-Waar kun je het nieuwe OPP vinden?

-Beveiliging van het OPP

-Wat is jullie rol als mentor met betrekking tot het OPP?

-Wanneer komen de ouders op school om het OPP te bespreken en ondertekenen? 

Van OPP naar groepsplannen

Koppeling OPP → groepsplannen

• Het OPP geeft inzicht in individuele ondersteuningsbehoeften van leerlingen.

• Vanuit deze individuele OPP-informatie maken we de stap naar de collectieve ondersteuningsbehoeften van de klas.

• Doel: zorgen dat de docent in één oogopslag ziet wat een groep nodig heeft om optimaal te leren.

Rol COPA & mentor

COPA en mentor schrijven samen het groepsplan voor hun klas.

Zij analyseren:

• OPP’s

• OMZA-informatie

• Observaties uit de lessen

• Leren Leren (mentor)

Wat staat er in een groepsplan?

Een overzicht van wat de groep van de docent nodig heeft, zoals:

• Verlengde instructie voor specifieke leerlingen.

• Een vaste, rustige plek in de klas.

• Extra support bij start of afronding van opdrachten en lessen.

• Afspraken over tempo, structuur, of hulpmiddelen.

• Gericht op: structuur, duidelijkheid, voorspelbaarheid en ondersteuning.

Waarom werken met groepsplannen?

• Brengt individuele OPP-informatie samen tot werkbare afspraken per klas.

• Helpt docenten hun lessen doelgericht en gedifferentieerd vorm te geven.

• Zorgt voor continuïteit in ondersteuning tussen vakdocenten, mentor en COPA.

• Versterkt onze focus op beheersingsgericht leren én een veilige, voorspelbare leeromgeving.

Hoe nu verder?

Stap 1 – OMZA invullen (alle docenten)

• Voor het begin van periode 2 vullen alle docenten OMZA in.

• Deze informatie is nodig om het groepsplan te kunnen schrijven.

Stap 2 – Mentoren controleren OPP’s

• Eind deze week / begin volgende week ontvangen mentoren een link met toegang tot hun OPP’s.

• Mentoren controleren hun OPP’s op volledigheid en juistheid.

• Bij vragen of onduidelijkheden: overleg met de COPA vóór 10 december.

• 10 december 2025: OPP-oudermiddag → OPP’s worden dan ondertekend door ouder, leerling en mentor

Stap 3 – Groepsplan schrijven (na de kerstvakantie)

• Na de kerstvakantie nodigt de COPA de mentoren uit om samen het groepsplan te schrijven.

• Doel: In periode 2 met het nieuwe groepsplan kunnen werken.

Bedankt voor jullie aanwezigheid en aandacht....Zijn er nog vragen???