Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

• Scheikunde
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 4

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

Uit de vorige les:

Koolstof verbindingen bestaan uit moleculen waar koolstofatomen in zijn verwerkt

Koolwaterstoffen zijn verbindingen met alleen koolstof atomen en waterstof atomen

Aan elk koolstof atoom zitten altijd 4 verbindingsplekken, 

weergegeven door een streepje  

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

Een aantal koolstofwaterstoffen zijn gegeven

Kijk in je schrift, of neem anders opnieuw over

Opdracht:  bekijk de volgende dia's

Noteer de naam, teken het molecuul

Tel het aantal C atomen

Tel het aantal H atomen

Noteer deze aantallen bij de tekening/naam van de koolwaterstof

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

Methaan

Aantal C atomen is: ......

Aantal H atomen is: .......

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

Ethaan

Aantal C atomen is:  ......

Aantal H atomen is: .......

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

Propaan

Aantal C atomen is: ......

Aantal H atomen is: .......

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

Controleer of je goed hebt geteld:

Methaan      1  C-atoom en 4 H-atomen

Ethaan         2  C-atomen en 6 H-atomen

Propaan       3  C-atomen en 8 H atomen

Butaan         4  C atomen en 10 H atomen

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

In formule taal:

Methaan                 CH₄

Ethaan                    C₂H₆

Propaan                  C₃H₈

Butaan                     C₄H₁₀ 

Zie je een patroon?

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

De algemene formule voor Alkanen

CnH2n+2

Je hebt een alkaan met 3C atomen hoeveel H atomen heeft deze stof?

1. 3
2. 5
3. 6
4. 8

C₁₂H₂₆ is een alkaan

1. juist
2. onjuist

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

Een aantal koolstofwaterstoffen zijn nieuw voor je

Neem over in je schrift:

Opdracht:  bekijk de volgende dia's

Noteer de naam, teken het molecuul

Tel het aantal C atomen

Tel het aantal H atomen

Noteer deze aantallen bij de tekening/naam van de koolwaterstof

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

Etheen

Aantal C atomen is: ......

Aantal H atomen is: .......

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

Propeen

Aantal C atomen is: ......

Aantal H atomen is: .......

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

Buteen

Aantal C atomen is: ......

Aantal H atomen is: .......

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

In formule taal:

Etheen                    C₂H₄

Propeen                  C₃H₆

1-buteen                  C₄H₈ 

2-buteen               C₄H₈

_{Zie je een patroon?}

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

De algemene formule voor Alkenen

CnH2n

Welke van deze volgende stoffen een alkeen?

1. CH​4​​
2. C​4​​H​8​​
3. C​4​​H​10​​
4. C​4​​H​6​​

Is dit een alkaan of een alkeen?

1. alkaan
2. alkeen

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

Alkenen zijn koolwaterstoffen met een dubbele binding tussen 2 koolstof atomen

(Ook hier 4 verbindingsplekken per C-atoom)

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

Deze dubbele binding tussen 2 koolstof atomen kan 'openklappen' waardoor er andere atomen of moleculen daar aan vast kunnen komen

+ Br₂   -->  

(Ook hier 4 verbindingsplekken per C-atoom)

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

Deze dubbele binding tussen 2 koolstof atomen kan 'openklappen' waardoor er andere atomen of moleculen daar aan vast kunnen komen. 

Alkenen heten daarom onverzadigde koolwaterstoffen

Aan alkanen kan je via een directe reactie geen moleculen of atomen toevoegen

Alkanen heten daarom verzadigde koolwaterstoffen 

Kraken (in stukjes knippen)

Lange alkanen worden gekraakt in kleinere koolwaterstoffen. Deze kleinere koolwaterstoffen zijn waardevolle/leveren meer op.  

Thermisch kraken: Op hoge temperatuur (zonder zuurstof)

Katalytisch kraken: Met een katalysator, dit kan op lagere temperaturen -> minder energie verbruik -> goedkoper

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

Koolstofchemie: Alkanen en Alkenen

Ga aan de slag met de volgend vragen (huiswerk): 

4 t/m 7, 9 en 11.